Superest gentile illud genus inter populos deorum, quos libidine sumptos, non pro notitia ueritatis, docet priuata notitia. deum ego existimo ubique notum5 ubique praesentem, ubique dominantem, omnibus colendum, omnibus demeren. at enim cum illi quoque, quos totus orbis communiter colit, excidant pro bationi uerae diuinitatis, quanto magis isti, quos ne ipsi quidem municipes sui norunt? nam quae idonea auctoritas praecucurrit eiusmodi theologiae quam etiam fama destituit? quanti sunt qui norint uisu uel auditu Atarga Syrorum, Caelestem Afrorum, Varsutinam Maurorum, Obodan et Dus Arabum, Belenum Noricum, uel quos Varro ponit: Casiniensium Del, Narniensium Visidianum, Atinensium Numiternum, Asculanorum AnChariam, † et quam praeuerint, Vulsiniensium Nortiam, quorum ne nominum quidem dignitas humanis cognominibus distat? satis [*]( 1 frustrate A Herculeum polluctum Goth 2 Lanuuinae Goth: la- nuuie A gustant Goth: gustat A 3 causam scripsi: causa A praeiuit Oehlerus: p ........4., prius fuit Goth, prohibuit Hartelius 4 digesserint Goth: gesserint A de deis Goth: ...,......4., uestri dei Oehlerus, de istis Hartelius quando fuerint Oehlerus: quas defuerint A, quam defuerint Goth, quasi dei fuerint Hartelius 5 diuinas ad scribserint A, indignas descripserint Hartelius foeditates Oehlerus diuinitati fort. 6 fuisse, sed Goth: fuis A, fuis ..... Goth* 8 genus Goth 9 notitia Goth 10 ego Goth: ergo A ubique notum Goth 12 totus Goth: totos A 16 uisu uel auditu Goth: uisum uel auditum A Atargatin Goth: et argatim A 18 Obodan et Rig: obodane A 19 Deluentinum Rig: dei!*& im A Narniensium Rig: narnensium A 20 Atinensium Oehlerus: atheniensium A, Aternensium Goth Numiternum Oehlerus: numertinum A, Numentinum Goth Asculanorum Oehlerus: aesculanorum A, Faesulanorum Reinesius Anchariam Goth 21 quam praeuerint A, Quampraeuerim Goth, quam Praeuerim Rig, quam perceperint Oehlerus, quam praeiuerint fort. nominum Goth )
109
rideo etiam deos decuriones cuiusque municipii, quibus honor intra muros suos determinatur. haec libertas adoptandorum deorum quousque profecerit Aegyptiorum superstitiones docent, qui etiam bestias priuatas colunt, feles, corcodillos et Anubem suum. parum est, si etiam hominem consacra-uerunt, illum dico quem non iam Aegyptus aut Graecia, uerum totus orbis colit et Afri iurant, de cuius statu quod conici potest apud nostras litteras, ut uerisimile uidetur, positum est. nam Serapis iste quidam olim Io seph dictus, fuit, de genere sanctorum. iunior inter ceteros fratres, sed excelsior f ingenio ab isdem fratribus per liuorem uenum in Aegyptum datus serui ebat in familia regis Aegyptiorum Pharao. a regina minus pudica desideratus, sed quia non obsequebatur, e contrario ab eadem delatus a rege in carcerem datur. illic somnia quibusdam non perperam interpretatus II uim spiritus sui ostendit. interea rex quoque somniat terribilia quaedam. illi detractantibus quos conuocauerat ualuit exponere Ioseph, expedimenta de carcere edocuit, somnium regi aperit: illos boues septem opimissimos dif fluentem totidem annorum ubertatem significare, posteriores aeque sep enectos subsequentium septem annorum inopiam praedicare. suadet itaque de recondendis praesidiis in futuram famem de copia
[*]( 1 deos Goth: ... s Goth*, Hild*, d ... s Bal* 2 determinatur Goth: deter ... atur Goth*, Hild* 4 feles, crocodilos Hild: .... orcodrillos A, . sp .... corcodrillos Goth*, sp .... crocodillos Rig, ..... corcodrillos Bal*, Hild*, ibim corcodrillos fort., et aspidem, crocodilos Goth, spiritu, crocodillos Oehlerus, sphingia crocodrillos M. Klussmannus 5 Aiubem scripsi: anguem A consacrauerunt Oehlerus: consecrarunt Rig 6 grecia A 7 colit et Goth Afri Rig: afrii A quod Goth: quid A 8 ut uerisimile Goth uidetur Goth: uideatur A 9 Ioseph dictus Goth: io (in ras.) ......... A, Iosef....., Goth* 11 ingenio Goth: ..... ..... A liborem A 12 datus Goth: datur A seruiebat in familia Goth farao A sic semper 13 desideratus, sed quia Goth 14 in carcerem Goth 15 interpretatus A 16 somniat Oehlerus: somnia A 17 detractantibus scripsi: detractis A, detractus Oehlerus, detractatis M. Klussmam/nus quod conuocatus erat Oehlerus uoluit Goth 18 iosef A experimenta Oehlerus 19 diffluentem scripsi: defluentes A, diffluentes Oehlerus 20 enectos Oehlerus: ineptos A, inertes fort. 21 suadet Oehlerus: saepe A ) 110
priore. credidit rex: exitus rerum et prudentem et sanctum semper et necessarium probauit. itaque Pharao uniuersae Aegypto et frumentandae et exinde curandae eum praefecit. hunc Serapidem ex suggestu, quo caput eius ornatum, uocauerunt; cuius suggestus modialis figura frumentationis eius memoriam obsignat, et curam frugum super caput eius fuisse ipsis spicis, quibus per ambitum notatur, apparet. propterea et canem, quem apud inferos deputant, sub dextera eius dicauerunt, quod sub manu eiis compressa cura Aegyptiorum. et Phariam adiungunt, quam filiam regis Pharao deriuatio nominis esse demonstrat. nam et tunc Pharao inter cetera honorum et remunerationum filiam quoque in matrimo nium ei dederat. sed quia et feras et homines colere susceperant, utramque faciem in unum Anubin contulerunt, in quo naturae condicionisque suae potius argumenta uideri posset consecrasse gens rixosa, suis regibus recontrans, in extraneis deiecta, sane et gula et spurcitia canina etiam serui † ipsa,