Inuitus cogor hoc loco etiam illorum, quorum nolo, hominum facere mentionem, quos uos inter martyres ponitis, per quos tamquam per unicam religionem uestrae communionis homines iurant. quos quidem uellem silentio praeterire, sed ratio ueritatis se sileri non patitur, et ex ipsis nominibus contra unitatem inconsiderate rabida latrat inuidia et aspernantes aliqui accusandam aut fugiendam aestimant unitatem, quod Marculus et Donatus dicantur occisi et mortui. quasi omnino in uindictam dei nullus mereatur occidi! nemo erat laedendus ab operariis unitatis, sed nec ab episcopis mandata [*]( 5 & 6 cfr. p. 85, 22. 28 10 Num. 25, 11 ) [*]( 2 ntrosque] add. in RBvb in primo libro regnorum, del. Casaub. denique dum ob 3 finees libri (sic semper) filius eleazar sac. G (p. 87, 14 et in G deest eleazar) 5 occidas RBvb 6 occideris B. occide G et\' si fer. B feriret] fieret (utrimque) RB et si non G 8 denotare G 12 quid etsi RB uos passos G 14 quod deo placitum G, quae d. placitae (placite B) sunt RB habere non uultis G 16 quos] Ia qd\' B 17 per unam G regionem (li 8. l. m. 1) B 20 rabida om. RBvb 21 unitatem om. G 22 occisi uel m. G 23 in uindicta G meatur B 24 mandata} sequuntur in v Christiani quod borrerent-uidebatur auditum, quae recte leguntur p. 100, 14 sfJ..; quae supra sunt mandata diuina - et non uultis (p. 88, 4) inserta sunt supra (cfr. p. 84, 3) )
87
diuina contemni debuerant, quibus praeceptum est: quaere pacem et consequeris eam, et iterum: quam bonum et quam iucundum habitare fratres in unum, et iterum: felices pacifici, quia ipsi filii dei uocabuntur. hoc qui nec libenter uolebant audire nec deuote facere uoluerunt, quicquid potuerunt pati, si occidi malum est, mali sui ipsi sunt causa.
Sed arguendus, ut dicitis, uobis uidetur esse Macarius, quod sine uoluntate dei aestimatis eum hoc facere potuisse. habetis huiusmodi reos antiquos: accusate primo Moysen ipsum legislatorem, qui cum de Sina monte descenderet, prope necdum propositis tabulis legis, in quibus scriptum erat: non occides, tria milia hominum uno momento iussit occidi. Macarium differte paulisper, Phineem, filium sacerdotis, quem paulo ante memoraui, primo in iudicium prouocate : si tamen inueneritis praeter deum aliquem iudicem. nam quod accusatis in persona ipsius, a deo laudatum est, quod in zelo dei factum est. subprimite interim uoces, quas in Macarium dictat inuidia. recurrite primo ad Heliam prophetam, qui in riuo Cison, cum pareret uoluntati dei, quinquaginta et [*](1 Pa. 33, 15 2 Ps. 132, 1 4 Matth. 5, 9 11 cfr. Exod. 32 13 Exod. 20, 13; Dent. 5, 17; Matth. 5, 21 15 cfr. Num. 25 20 cfr. ni. Reg. 18, 40 ) [*]( 2 consequere G, consequaris b 3 quam om. G 6 uolebant om. G 9 quod om. libri d Bine] si sine G, cum d hoc fecisse G, facere non potuisse bd 11 legem (is s. I. m. 2) latorem R 12 prope] add. i. mg. propere v depositis tab G 13 tria] XXIII adscr. i. mg. v 14 differre (r del. et t i. mg. adscr.) G 16 in iudicio G prouocate (e add. m. 2) R et (Ii,.. subscr. R) si tamen SB 16 aliquem] alterum G (fortasse adulteri uel adulterii legendum) 18 quas] b; di qu"şį (corr. m. 2?) R, quibus Bb in om. B 19 dicta inuidia (in uia B m. 2) recurrit et primo RB, quasi.. dicta in uia v ad prophetam (post ad spatium trium lite.) B ad alium (corr. m. 2 eliam) Rv 20 Cison] add. n G una hora cum uoluntate dei sq. cum praeter uoluntatem dei v (non iusta dei uindicta post Ci3on interpos. Cochl.) -uoluntate (i 8. I. m. 2) R )
88
quadringentos occidit. sed forte dicatis illos merito occisos, istos indigne: nunquam sequitur uindicta, nisi eius antecesserit causa. uindicauit, ut diximus, Moyses, uindicauit Helias, uindicauit Phinees; et non uultis, ut uindicauerit Macarius. si nihil offenderant, qui occisi esse dicuntur, sit Macarius reus in eo, quod solus nobis nescientibus, sed uobis prouocantibus fecit: quare nobis fit inuidia, cum aliena sint facta? et in uobis est causa, quia propter uos, qui foris fuistis, quamquam et nunc foris esse uideamini, euenisse dicitur, non propter nos, qui intus habitamus et nunquam de radice recessimus. sed quia supra memoratorum personas per ordinem diximus, uideamus, quare Moyses tria milia hominum iussit occidi, quare Phinees duo et quare Helias quadringentos et quinquaginta, quare Macarius duos, quorum nomina - cotidie, ut supra dixi, flabello inuidiae uentilatis. constat in eos uindicasse, a quibus iussio diuina contempta est. nam: non tibi facies sculptile dei uox est et: non facies adulterium eiusdem dei uox est; non sacrificabis idolis idem deus
[*]( 12 cfr. Exod. 32, 28 13 cfr. Num. 25, 9 14 cfr. III. Reg. 18, 40 16 Exod. 20, 4; Dent. 5, 8 17 Exod. 20, 14 18 cfr. Eiod. 20, 5 ) [*]( 1 dicitis vb 2 indigne] non nostros G 3 Uindicaipft§ (mus perdttx. et i. mg. corr. m. 2 uit) G ut dixit (sic) M, ut dixit B helyas Bv 4 fines (sic) B non uultis] de trcmspositione cfr. p. 77, 18. sequuntur in R fol. 35" aut gaiesei adhuc paganus (p. 98,17 usque ad libri finem), in B fol. 35* 1 ut gaisei adhuc paganus; quae supra sunt uindicanerit — dicere Gai Sei transposita sunt post ueniebant (p. 77, 18); in v omisso ut eadem sequuntur quae in RB et non uultis ut om. Bald. qui pergit Uindicauit macarius macharius (a aU. corr. ex e ut uidetur) B 5 si om. d sit] sed JRBv 6 sedl et Bvb 7 sint aliena G sunt d 8 qui om. RB_ 9 foras ... uenisse dicitur G 11 memoratas "b 12 tria milia] haec adn. Cochl. i. mg.: textus noster habet de Moyse 23 et de Phinee 24 milia, qui numeri respondent libris sacris (cfr. de eadem numerorum discrepantia prooemium ed. princ.) 13 et quare finees duos G b 14 et quare G 15 flauello (b s. l. m. 2) M, flabella v (corr. Cochl.) omnes istos constat G 16 non facies (non in ras. ex monti corr.) B 17 et non — uox est (l. 18) des. in G 18 eius dei RB ) 89
locutus est et: non facies scisma et: quaere pacem et consequeris eam eiusdem dei praeceptum est. temporibus Moysi populus Israhel caput uituli coluit, quod illis sacrilega flamma conflauit; ideo tria milia hominum occidi meruerunt, quia dei uox uidebatur esse contempta. Phinees adulteros uno ictu percussit: laudari a deo meruit, quoniam diuinorum praeceptorum contemptores occidit. et quadringentos et quinquaginta, quos Helias occidisse legitur, ideo occisi sunt, quia contra iussionem dei, per quod falsi uates erant, dei praecepta contempserant. et illi, quorum nominibus Macarium criminatis, nec a falsis uatibus longe sunt; quia uos deus dixit futuros esse falsos uates, quod proximo loco probaturi sumus; et dum pacem noluerunt respicere, ne in uno cum fratribus habitarent, contra praecepta et contra uoluntatem dei pertinaciter obstiterunt. ergo uidetis a Moyse et Phinee et Helia et Macario similia esse facta, quia ab omnibus unius dei praecepta sunt uindicata. sed uideo uos hoc loco tempora separantes. ut alia fuerint tempora ante euangelium, alia post euangelium; in quo potestis dicere, quia scriptum est, ut a Petro iam gladius conderetur, quo auriculam serui sacerdotis abstulerat, quem seruum potuerat quasi deuotus Petrus occidere. sed Christus pati uenerat, non defendi; et si cogitatum suum Petrus inpleret, in passione Christi uideretur seruus uindicari, non populus liberari.
[*]( 1 cfr. I. Cor. 1, 10; 12, 25 Ps. 33, 15 20\' cfr. Matth. 26, 51 ) [*]( 2 dei om. BB edd. 4 hominum om. G 6 et laudari G adeo meruit B praeceptorum] mandatorum G 7 quadringenti edd. praeter v et ante quinquaginta om. G 10 criminamini G 12 esse d om. G quo (d 8. 1. m. 2) R 13 recipere nec in uno ... habitare G 14 precepta dei et uoluntatem pertinaciter G 15 finees (sic) B 16 facta P esse G ab hominibus unius G dei processe sunt (snnt, r s. 1. m. 2 B) uindicte BB, dei processerunt uindicta v 17 separare vb 18 eu/uangelium B (sic fere ubique) altera post G 20 gladius iam G auricula seruo G 21 quem s. potuerat om. B quem] quae B, quo vb quasi poterat (sic) G occidere-suum Petrus om. B 22 si om. Bv 23 inplere BB" uidetur et seruus RBv ) 90