In Hieremiam Prophetam Libri Sex
Jerome, Saint
Jerome, Saint. S. Euesebii Hieronymi Opera, Section 2, Pars 1: In Hieremiam Prophetam (Corpus Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum, Volume 59). Vienna, Leipzig: Tempsky, Freytag, 1913.
[*]( 15,9)Infirmata est — siue abiecit aut uacua facta est , quae peperit septem — sine plurimos —, defecit anima eius; occidit ei sol, cum adhuc esset dies — aut medius dies -; confusa- est et erubuit. et residuos eius in gladium dabo in conspectu inimicorum eorum, a it do m in us. Saepe diximus uerbum Hebraicum \'saba\' uel \'septem\' uel \'iuramentum\' sonare uel \'plurimos\'. unde et diuersa est interpretatio Aquila, LXX et Theodotione \'septem\' transferentibus, Symmacho \'plurimos\'.
quae igitur erat diues liberis, orba subito facta est et clara luce disperiit et confusa est in solitudine sui. \'reliquum autem\', ait, \'populum tradam gladio, ut mortem et iram dei nullus effugiat\'. alii ad synagogam referunt. quae infirmata est, ut ecclesiae cresceret multitudo iuxta illud, quod scriptum est: sterilis peperit septem — siue plurimos - et, quae multos habebat liberos, infirmata est. unde et occidit ei sol iustitiae, in cuius pinnis est sanitas, et idcirco aeterna confusione cooperta est perdens populum suum gladio spi ritali.
[*](15, 10a)Uae mihi, mater mea, quare genuisti me uirum rixae — sine iudicii —, uirum discordiae - sine qui indicer — in uniuersa terra? Potest hoc συνεϰδοχιϰω̄ς de Hieremia intellegi, quod non in toto orbe terrarum, sed in terra Judaea sit indicatus. uere autem domino competit saluatori, qui loquitur in euangelio: in indicium ego in mundum istum ueni, ut, qui non uident, [*]( 1. 2. 4. *Hier. 15, 9 6 of. Hieron. Quaest. Hebr. in Gen. 21, 30 P- 337. 26, 32. 33 p. 34:7. 41, 29 p. 366. in Esai. 54, 1 p. 627. Tract. in Psalm. XV p. 31, 11 Morin. 8. 9 *Hier. 15, 9 15 *I Reg. 2, 5 17 cf. Mal. 4, 2 21. 22 *Hier. 15, 10 25 *Ioh. 9, 39 ) [*]( 3 ei] eis P 4 medicus Pa.r. 5 residuus P gladiom Va.c. gladio P 8 et oni. A diuisa La.c. aquila] et add. V 9 sjmmachus V simmacho P 10 orbata VP,Mp.c.m3 13 sinagogam YP 15 sterelis P 17 ei L illis cet. pennis MPp.c. 18 spirituali Ap.e. ^20 quare (r s. u.) L 23 si.Dec.do. ϰι. co. e s. uocm Graecam M OñaKãoXtΚω̄C V CYNeKAOXTIKѠC P 24 iadaa M 26 istum mnndum v neni istam P )
quis enim philosophorum, quis gentilium, quis hereticorum non iudicat Christum ponentium ei leges natiuitatis et passionis resurrectionisque suae et substantiae? nec mirum iuxta assumti corporis ueritatem Christum dicere: uae mihi, mater mea, cum et in alio loco perspicue personae eius conueniat, quod dicitur: uae mihi, quia factus sum, sicut qui colligit stipulam in messe et sicuti racemum in uindemia non habens spicam, ut comedat primitiua!
et ne putemus gemituum uilitatem referri ad uerbum dei, qui sit iste, qui plangat, statim sequitur: uae mihi, anima, quia periit reuerens a terra! non quo diuidamus personas, ut impii faciunt, sed quo unus atque idem filius dei nunc iuxta carnem nunc iuxta uerbum loquatur dei.
[*]( 5, 10 b )Non faeneraui nec faenerauit mihi quisquam; omnes maledicunt mihi, pro quo LXX: non profui neque profuit mihi quisquam, Theodotio: non debui neque debuit mihi quisquam. Quorum omnium hic sensus est ex persona Christi: \'nullus se praebuit, qui digne mea aera susciperet, nec faenerauit mihi quisquam in sanctis atque pauperibus confouendis me sibi faciens debitorem. siue non profui nec profuit mihi quisquam; [*](2 *Luc. 2, 34 7 Hier. 15, 10 9 *Mich. 7, 1 14 *Mich. 7, 1. 2 19. 21 *Hier. 15, 10 23 Hier. 15, 10 25 *Hier. 15, 10 ) [*]( 2 hic est positus v et] in add. v 3 contradicitur P.LMA Fa.c. 4 philosoforum P 5 ei* M legis P 6 alt. et om. Po 7 as(d)sumptr codd. (p exp. L) 8 perspicuae V,Aa.r. 10 colliget La.c. messem MP sicut V,MPp.r.,v 11 commedat AV 12 putemus] et add. V gemitum P refferri M 13 quis V 14 reuertens Mp.c.,v 15 pr. quod MAVP quia v alt. quod MAVP 16 loquitur VP,Ma.c.Ap c. 17 de P 18 pro fenerani VP,La.c. alt. fenerabit La.c. feneranit VP quisquam ] qaia quia V 20 theodotio-quisquam (lin. 21) in mg. P 23 bem F uerba P,Ap.c.m3 fenerauit MVP,La.c. quisquisquam P )
nec protuit mihi quisquam; salus enim creaturae lucrum est creatoris. aut certe non debui nec debuit mihi quisquam; nemo mihi dedit, quantum accipere cupiebam, nec me sibi fecit in aliquo debitorem\'. quodque infert: nec debuit mihi quisquam, hunc habet sensum: \'quomodo enim poterat mihi usuram debere, qui faenus non est dignatus accipere?\' omnes, inquit, maledicunt mihi; quis enim hereticorum atque errantium non maledicit Christo peruersa credendo et peruersiora blasphemans?
[*]( 15, 11 )Dicit dominus: si non reliquiae tuae in bonum, si non occurri tibi in tempore afflictionis et in tempore tribulationis - et angustiae - aduersum in imicum. Possunt haec et ex persona Hieremiae accipi, qui pessimo tempore et iam imminente captiuitate prophetare conpulsus est et dura perpeti a populo non credente.
ad id, quod supra dixerat: uae mihi, mater, ut quid me genuisti uirum, qui iudicer et discernar omni terrae? et reliqua, respondet dominus: \'noli considerare praesentia, sed futura; reliquiae enim tuae et nouissima erunt in bonum. denique et in praesentiarum, eum te cuperent inimici opprimere, affui tibi et meo es protectus auxilio\'. hoc autem tam ad Hieremiam quam secundum dispensationem carnis assumtae ad saluatorem referri potest.