Testimoniorum Libri Tres adversus Judaeos

Cyprian Saint, Bishop of Carthage

Cyprian. Saint. S. Thasci Caecili Cypriani Opera omnia, Pars I (Corpus Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum, Volume 3.1). Hartel, Wilhelm von, editor. Vienna: Gerold, 1868.

QVOD QVTS DEO VOVERIT CITO REDDENDVM.

Apud Salomonem: Prout uoueris uotum Deo, ne moram feceris reddere illud. Item in Deuteronomio: Si autem uoueris uotum Domino Deo tuo, non tardabis reddere illud: quia inquirens requiret illud Dominus Deus tuus a te, et erit in peccatum. ea quae egredientur per labia tua obseruabis et facies donum quod locutus es ore tuo. Item in psalmo XLVIIII: Immola Deo sacrificium laudis et redde altissimo uota tua. inuoca me in die tribulationis tuae et eripiam te et glorificabis me. [*]( 1 Bar. ? ? 16 Eccl. 5, 8. 17 Deut. 23, 22 et 24. 21 Ps. 49,14 sq. ) [*]( 1 senros maior B dno suo sermls M 2 itcm...1.14 alieno solus exhibet W; ea nec inueniuntur in scripturae sanctae archetypo nec in uersione graeca barach W 3 uenerint] fuerint v 4 praedicantem om. v 5 continget v 8 et in cordibus snis meditantes om. v 9 ut] ut mebunt ut W 10 credent] credunt W credentibus] credent et contradicentes v 12 erant W1 15 uouerit deo M cito] totum A 16 deo uotmn WB mora B 17 item ABM, de hoc ipso WL si] sic A 18 domino om. AB 19 inquires W\' requiret A, quaeret WLMBv erunt A, erint W (Zegendum fortasse: et erunt in peccatum ea quae etc.) tibi in W 20 ea quae] et a que W 21 es* L ex ore M, de ore B XLVnn AWL1, XLVIIIMBL1 immolaA, sacrifica WLMBv 22 landis om. A altissimi W 23 tribulationis tuae A,pressurae WLMBv eripiam Â, eximam WLMBv te om. B clarificabis WLMBv )

144
Item in Actibus apostolorum: InpleuitSatanas cor tuum, mentiri te apud Spiritum sanctum, cum esset fundus in tua potestate? non hominibus mentitus es sed Deo. Item in Hierem i a: Maledictus qui facit opera Dei neglegenter.

EVM QVI NON CREDIDERIT IAM IVDICATVM ESSE.

In euangelio secundum Iohannem: Qui non crediderit iam iudicatus est, quia non credidit in nomine unici filii Dei. hoc autem est iudicium, quoniam lux uenit in saeculum, et magis dilexerunt tenebras quam lucem. Item in psalmo 1: Propterea non resurgunt impii in iudicio neque peccatores in consilio iustorum.

DE BONO VIRGINITATIS ET CONTINENTIAE.

In Genesi: Multiplicans multiplicabo tristitias tuas et gemitus tuos: in tristitia paries filios, et conuersio tua ad uirum tuum, et ipse tui dominabitur. Item in euangelio secundum Matthaeum: Non omnes capiunt uerbum istud, sed illi quibus datum est. sunt enim spadones qui ex utero matris nati sunt sic, et sunt spadones qui coacti sunt ab hominibus, et sunt spadones qui se ipsos castrauerunt propter regnum caelorum. qui potest capere capiat. Item secundum Lucam: Filii saeculi huius generant et generantur. qui autem habuerint dignationem saeculi illius et resurrectionis a mortuis, non nubunt neque [*]( 1 Act. 5, 3 sq. 4 Hier. 48,10. 6 Io. 3, 18 sq. 10 Ps. 1, 5. 13 Gen. 3,16. 16 Matth. 19, 11 sq. 20 Lnc. 20, 34 sq. ) [*]( 1 actis WLMB cur implenit Mv 2 mentire A apnt spiritum sanctum AVLB, spiritui sancto W Mv post fundus add. M1 uenditus cum . potestate] nonne manens tibi manebat et fundus in tua erat potestate W, cam esset fundus uenditus in tua erat potestate Oxon. 3 es hominibus mentitus W item om. WLM apud hieremiam WLMBv aput ... neglegenter W 8.1. m. 2 5 crediderint Ml ease] est B 7 crediderit L, credit WB fili AWl 8 saeculo W 9 dilexerunt homines Mv; cfr. test. 17 10 resurgent LMv iudicium L 13 si multiplicans A gemitos B 14 tunsL et in tristitia WLMBv et] et erit Mv 16 capiunt] capit uno A istud om. WLMBv illis AMX 18 nati sunt sicALB, suae sic nati sunt W, nati sunt Mv 21 huius om. A generant et generuntur A habuerit W\'LM, habuerunt v 22 nnbent neque nubentur M )

145
nubuntur: neque enim incipient mori: aequales enim sunt angelis Dei, cum sint filii resurrectionis. resurgere autem mortuos Moyses significat, quomodo dicit in rubo Dominum Deum Abraham et Deum Isaac et Deum Iacob. Deus non est mortuorum sed uiuorum. omnes enim illi uiuunt. Item in epistula Pauli apostoli ad Corinthios prima: Bonum esthomini.mulierem non tangere. propter fornicationem autem unusquisque uxorem suam habeat et unaquaeque suum uirum habeat. uxori uir debitum reddat, similiter et uxor uiro. uxor corporis sui potestatem non habet sed uir. similiter et uir corporis sui potestatem non habet sed uxor. nolite fraudare inuicem nisi forte ex consensu ad tempus ut uacetis orationi: et iterum ad id ipsum reuertimini, ne uos temptet Satanas propter incontinentiam uestram. hoc dico secundum indulgentiam, non secundum imperium. nam uolo omnes homines sic esse ut me. sed unusquisque proprium habet donum a Deo, alius sic, alius autem sic. Item illic: Caeleps cogitat ea quae sunt Domini, quomodo placeat Deo. qui autem matrimonium coniuncxit, cogitat ea quae sunt huius mundi, quomodo placeat uxori. sic et mulier et uirgo innupta cogitat ea quae sunt Domini, ut sit sancta et corpore et spiritu. quae autem nupsit cogitat de his quae sunt mundi, quomodo placeat uiro. [*]( 6 I Cor. 7,1—7. 32—34. ) [*]( 1 incipiantMI snnt] erunt W 3 significat] scripait W quomodo} cum v in] uidi in W dominus deus-deus-deus LMBv 4 non est dens MBv 5 in... apostoli om. B apostoli om. WLMv 6 prima om. A hominem M contingere WLMBv 7 fomicationes LB, incontinentiam W suam uxorem B habeat suam M 8 uirum suum LMBv 10 sui corporisTF 11 uxor] mulier B forte om. W LMBv consensu AW, conuentione LMBv et ad LB, ut ad W 12 ut om. W id om. W rcuertemini A, redite W, om. LMB 13 temptet uos LMBv continentiam A uestram om. LMB hoc autem W 14 indulgentiam AWr ueniam LBv, consilium VM imperium] iussum VLB ■ nam nolo Ar nolo autem WLMBv 15 sic esse ut me A, esse sicut et me WLMBv 16 donum] karisma B, charisma M, carissima L 17 ea om. WMB 18 matrimonio W coniuncxit A, coniunctus est W, contraxit LMBv ea] om. B, de his L, sed 8. 1. : ea huius om. B mundi huius WLMv 19 sicut etB innupta om. A tacea A, sed 8. l.m. 2: cogitat ea om. A 20 quae sunt... I. 21 de his W m. 2 in marg. et om. M et corpore- om. A 21 nubit M, nupta est W his] iis Lv mundi huius WLMKT ) [*]( HI. ) [*]( 10,., )
146

Item in Exodo cum praecepisset Deus Moysi, ut sanctificaret populum in diem tertium, sanctificauit ille et adiecit: Estote parati tribus diebus: non accedetis ad mulieres. Item in Regnorum primo: Et respondit sacerdos ad Dauid et dixit: non sunt panes profani in manu mea, nisi panis sanctus unus. si obseruati sunt pueri a muliere, manducabunt. Item in Apocalypsi: Hi sunt qui cum mulieribus se non coinquinauerunt: uirgines enim permanserunt. hi sunt qui secuntur Agnum, quocumque uadit.

NIHIL PATREM IVDICARE SED FILIVM ET PATREM AB EO NON HONORIFICARI, A QVO NON HONORIFICETVR FILIVS.

In euangelio secundum Iohannem: Nihil pater iudicat, sed iudicium omne filio dedit, ut omnes honorificent filium, sicut honorificant patrem. qui non honorificat filium non honorificat patrem qui misit eum. Item in Genesi: Et Dominus pluit super Sodomam et Gomorram sulphur et ignem de caelo a Domino. Item in psalmo LXXI: Deus iudicium tuum regi da et iustitiam tuam filio regis, iudicare populum tuum in tua iustitia.