Institutiones

cumque tauter infans sub oculis eius per dies singulos ageretur, pro amore nihilominus Christi et oboedientiae uirtute rigida semper atque inmobilia patris uiscera permanserunt. non enim reputabat iam suum filium, quem secum pariter obtulerat Christo, nec curabat de praesentibus eius iniuriis, sed potius exultabat, quod eas nequaquam infructuose tolerari cernebat, parum cogitans de lacrimis eius, sed de propria humilitate ac perfectione sollicitus. quam districtionem mentis illius atque inmobilem rigorem peruidens coenobii senior, ad conprobandam penitus animi eius [*](1 perseuerentia L1 omnium L 2 ut om. H 3 elioerit H1 eli- • a ouit L 5 uissione H1 6 abicerat H abdioaret L 7 saltem H2 superesset L1 8 diuitem se iam OH: se iam diuitem Lv sciebant LI 10 plurii Н2r affectiooe Lc caritate an oboedientia et mortificatione L2c 12 ferre LI 15 possit L1 16 colafis G colopbis H1 17 optutibus 01 18 infligi 0 et \'omnia ms.\' Cuyckii: imferri L inferri Hr 19 surdentibus H1 imfectas L 21 regida LI 22 enim recordabatur neo reputabat iam (iam s. I. m. 2) filium suum L 24 has H 25 tollerari G1H1 28 et ad GS1 anime H1)

tum ille, uelut a domino sibi esset praeceptum, confestim celeri cursu rapiens filium ulnis propriis usque ad oram fluminis iactaturus aduexit. quod profecto feruore fidei et oboedientiae eius fuisset opere consummatum, ni procurati fuissent de industria fratres, qui sollicite ripam fluminis obsiderent, proiectumque iam et quodammodo de Summis alueo paruulum rapuissent, et consummationem praecepti obsequio patris ac deuotione conpletam ab effectu operis atque ab ipso fine reuocassent.

Cuius fides atque deuotio in tantum deo fuit accepta, ut diuino statim testimonio conprobata sit. reuelatum namque est continuo seniori hac eum oboedientia Abrahae patriarchae opus inplesse. cumque breui tempore transacto idem abbas coenobii de huius mundi commoratione migraret ad Christum, hunc praeponens cunctis fratribus successorem sui atque abbatem monasterio dereliquit.

Non tacebimus etiam nobis cognitum fratrem secundum saeculi huius ordinem summae familiae: nam patre comite ac ditissimo oriundus fuit, studiis quoque liberalibus non mediocriter institutus. qui relictis parentibus cum ad monasterium peruolasset, ad conprobandam mentis humilitatem uel fidei eius ardorem confestim ei a seniore praeceptum est, ut decem sportas, quas necesse non erat publice uenditari, ceruicibus suis onerans distrahendas per plateas circumferret, adiecta condicione, qua diutius in hoc officio retineretur, ut, si forte unus eas pariter coemere uoluisset, non cederet, [*](1 quodam L imfaDtem L 2 adaersum GI praecipit H1 pairem LI 3 tum GHL2: tunc L1v sibi G: hoc sibi Hr sibi hoc Lc 4 propriis ulnis H 5 boram H iacturus L* 6 ui G: nisi HLv 8 obiederent G1H1 proiectum namq. et H et oua. r 12 XXXII H 36L 18 statim in H cumprobata L reuelatam Gl 14 cum L 15 commemoratione LI 17 sibi c 19 XXXIII H 20 sch G 21 studissque L 22 iostitutis H 23 humilitatem mentis L 24 uel] ac L statim H seniori LI 25 X. G decim Lx puplice H1L 26 bonem H1 detrahendas H1 27 conditione G quo deuotius H rete- nr H1 28 non concederet H )

Coartat nos libelli modus ad finem tendere: sed oboedientiae bonum, quae inter ceteras uirtutes primatum tenet, non patitur nos eorum gesta qui per hanc claruerunt. penitus silentio praeterire. propter quod utrumque congrue temperantes, id est tam breuitati quam studiosorum desideriis atque utilitatibus seruientes unum adhuc ponemus humilitatis exemplum, quod non ab incipiente, sed a perfecto atque abbate conpletum non solum iuniores instruere, sed etiam seniores ad perfectam humilitatis uirtutem lectione sua poterit incitare

uidimus itaque abbatem Pinufium, qui cum esset inmanis coenobii presbyter, quod est in Aegypto non longe a Panephyasi ciuitate, et pro ipsa reuerentia uel uitae suae uel aetatis uel sacerdotii cunctis honorabilis ac uenerandus existeret, uider se pro hoc ipso humilitatem illam, quam secundum suae mentis ardorem concupierat, exercere non posse nec habere quo uirtutem desideratae subiectionis extenderet, clam fugiens de coenobio secessit solus in Thebaidos ultimas partes, ibique deposito habitu monachorum adsumpta saeculari ueste coenobium Tabennesiotarum expetit, quod sciebat cunctis esse districtius, [*](2 post conpleuit in H cap. 34 incipit confussionis H] 8 humeris G2HL 4 dctraiit H1 portauit LI 5 offlci LI 7 uera est HC 8 de∗siderat L 9 non distinguit H cohortat L motus L1 18 bre-uita.te L\' 14 ponimus H1L 17 post iucitare in H cap. 35 incipit 18 uidimus] incipit T pinuflum GH2 : penufium H1 pynuphium L piou-phium T 19 prb G praesbiter H presbiter L pauefysi G panifisi H panephy∗sy L panephisi T 21 uenerabilis ac honorandus L ertiterit H 23 concupiuerat LT nec onl. L1 24 desiderante LI 25 thebaidos 0: thebaidas H2T thebaidae H3 thybaidos (do in ras.) L 26 s§culi L1 27 tabennesiotarum GT: tabenensiotarum HL expetit G1HL1T: expetiit G2SL2v )

ubi diutius pro foribus perseuerans cunctorum fratrum genibus prouolutus ut susciperetur summis precibus ambiuit. cumque multo despectu tandem fuisset admissus, quod scilicet decrepitus senex et qui omnem suam peruixisset aetatem ingredi coenobium postularet, quo tempore iam ne deseruire quidem suis uoluptatibus praeualeret, ac ne hoc ipsum quidem causa religionis expetere eum adsererent, sed famis et inopiae necessitate constrictum, ut seni nullique operi penitus apto horti cura diligentiaque mandatur.

quam sub alio fratre iuniore, qui eum sibi creditum retinebat., exercens sic eidem subdebatur tantaque oboedientia desideratam humilitatis excolebat uirtutem, ut non solum ea, quae ad horti diligentiam pertinebant, uerum etiam uniuersa officia, quae erant cunctis aspera uel indigna atque ab omnibus ducebantur horrori, tota cotidie sedulitate conpleret. conplura uero etiam nocte consurgens ita furtim nullo teste uel conscio tenebris occulentibus efficiebat, ut penitus auctorem operis nemo deprehenderet. cumque ibidem triennio delitescens per uniuersam Aegyptum dispersis ubique fratribus quaereretur, a quodam tandem uisus, qui de Aegypti partibus commearat, uix potuit pro humilitate habitus sui ac uilitate officii quod gerebat agnosci.

nam sarculo deorsum incuruus laxabat holeribus terram, deinde stercus umeris suis aduectans eorum radicibus ingerebat. cumque haec intuens frater super agnitione eius diutissima fuisset haesitatione [*]( 1 et om. L credit T 3 diutius G: dintissime HLTv prae H 50 ambiebat H dispectu HILxT 6 suam peruixisset aetatem LT: suam peruexitegisset aetatem H uitam suam peruixisset aetate G fort. uitae suae peruixisset aetatem: cf. v, 38, 1 7 postolaret L\' 8 uolumptatibua L uoluntatibus WT1 quidem om. L 10 nulli HLI abto H* 11 orti H ciiuviori H1 12 retenebat H1 subiebatur H 13 oboedientie L deaiderate HT: cf. p. 68, 24 16 cottid. L1 17 conpleuit cumplura H1 aero om. Ltv ụẹṛụṃ etiam H uerum etiam T] 20 delitiscens GILI deleteacens H deletiscens T uniuersum L 21 undique L tamdem H h 22 commearet H1 23 offici W 24 oleribus terram laxabat T. humaris ELT 25 intendens H )

a quo uniuersi fratres prioris ignorantiae ueniam postulantes, quod eum uidelicet tanto tempore inter iuniores ac paruulos deputassent, inuitum ac flentem, quod inuidia diaboli digna sibi fuisset conuersatione atque humilitate fraudatus, quam diutissime requisitam tandem se quando inuenisse gaudebat, nec meruisset uitam suam in illa quam arripuerat subiectione finire, ad proprium coenobium? reuxerunt, custodientes eum summa diligentia, ne ab eis quo que similiter quoquam dilapsus aufugeret.

Ubi cum fuisset modico tempore demoratus, eoden ? rursus humilitatis desiderio atque ardore succensus captans nocturna silentia ita diffugit, ut iam non uicinam prouinciam sed incognitas et alienas longeque diuisas regiones expeteret, nam conscendens nauem in Palaestinae partes commeare curauit, credens se tutius latiturum, si ad illa semet ipsum asportaret loca., in quibus ne nomen quidem suum fuisset auditum ? cum aduenisset, nostrum monasterium protinus expetiuit quod non longe fuit a spelaeo, in quo dominus noster ex uirgine nasci dignatus est. in quo permodico tempore delitescens: [*]( 1 proprius H1L1 propiusque Lt 3 procidisset HLT: cf. Seneco Controu. 1, 1, 19 primum HLT 4 fieret L 5 nouitius G2Н2T < sclo G 6 maiorem G1 8 protenus H* prouidisset Gx conperttuQ audissent Et statim procideotes ei uniuersi L 9 postulabant L 10 et innitum L 11 diahuli WT fuisset poat humilitate habet L 12 requissitam H1 13 meruisse HT1 15 reueierunt scripsi: reduexerunt Gl reduxerunt rell. p nec LI 17 non distinguit H 19 defugit H2L1T cf. cap. 6 prouiutiam GT 21 palestinae codd 22 diutius H totius L\' latiturum GSHLT: latitaturum e asportaret GSr: asportasset LTc deportasset H 25 ab L speleo GL: spelunca ex spelunoo H(T) qua H* 26 delitiscens G\'L\' diliteacens H deletiscens T )