Institutiones

Hunc igitur senem pro illa quae nobis fuerat apud ipsum in monasterio nostro fiducia cum post haec in Aegypto studiosissime requisissemus, exhortationem quam dedit fratri, quem sub nostra praesentia in suo coenobio recipiebat, quia puto ex hac posse aliquid instructionis accedere, animus est opusculo huic intexere. nosti, ait., quot diebus pro foribus excubans hodie sis receptus. cuius difficultatis causam primitus debes agnoscere. poterit enim tibi in hac uia quam ingredi concupiscis multum conferre, si ratione eius agnita ad seruitium Christi consequenter ae sicut oportet accesseris.

Sicut namque inmensa gloria fideliter seruientibus deo ac secundum institutionis huius regulam ei cohaerentibus repromittitur in futurum, ita poenae grauissimae praeparantur his, qui tepide eam neglegenterque fuerint exsecuti et secundum hoc, quod professi sunt uel quod ab hominibus esse creduntur, fructus etiam congruos sanctitatis eidem exhibere neglexerint. melius est enim secundum scripturae sententiam non uouere quemquam quam uouere et non reddere, et maledictus, qui facit opera domini neglegenter. ideo igitur a nobis diutissime refutatus es, non quia tuam uel omnium salutem non toto desiderio cupiamus amplecti et his qui ad Christum conuerti cupiunt etiam procul occurrere non optemus, sed ne temere recipientes et nos apud deum leuitatis et te [*]( 1] Matth. 5,14. 22] Eccles. 5,4 (LXX). 24] Hierem. 48,10 (LXX). ) [*]( 1 auper GT: supra HL et Uulgata cf. Conl. XXIIII, 19,2 2 possita LI 8 causa] gratia L orationis causa om. H 5 reuocauerunt HT 6 non distinguit H 7 fiducia G: familiaritas Lv familiaritate HT 8 requississimus H exortationem HT exortatione Lx 10 hoc LT accidere HL2 11 pro] p H 14 traditione G 16 non distinguit H 17 conherentibos T 18 promittitur HT 19 executi G 20 omnibus H 21 eribere Н1 contempserint L 23 quemquun om. L 24 opera (τù lργα) HL: opus GTo et Uulgata negligeuter G1 27 obtemos H1 )

Abrenuntiatio nihil est aliud quam crucis ac mortificationis indicium, ideoque noueris hodierno die te huic mundo et actibus ac desideriis eius esse defunctum teque secundum apostolum mundo huic esse crucifixum tibique hunc mundum. considera ergo condiciones crucis, sub cuius te deinceps sacramento oportet in hac luce uersari, quia iam non tu uiuis, sed uiuit in te ille qui est pro te crucifixus. eo ergo habitu ac figura, qua pro nobis in patibulo fuit ille suspensus, nos quoque necesse est in hac uita degere, ut scilicet secundum Dauid adfigentes de timore domini carnes nostras uniuersas uoluntates ac desideria non nostrae concupiscentiae seruientia, sed mortificationi eius habeamus adfixa. sic enim praeceptum domini inplebimus dicentis: qui non accipit crucem suam et sequitur me, non est me dignus. sed forte dicas: quomodo potest homo crucem iugiter portare, uel quemadmodum uiuens quis possit esse crucifixus?? audi rationem breuiter.

Crux nostra timor domini est. sicut ergo crucifixus quis iam non pro animi sui motu membra sua quoquam mouendi uel conuertendi habet potestatem, ita et nos uoluntates nostras ac desideria non secundum id, quod nobis suaue est ac delectat ad praesens, sed secundum legem domini quo nos illa constrinxerit adplicare debemus. et sicut is qui patibulo crucis adfigitur non iam praesentia contemplatur nec de suis adfectionibus cogitat, non pro crastino die sollicitudine curaque [*]( 9] cf. Gftl. 6, 14. 11] cf. Gal. 2, 20. 14] cf. Pu. 118,120. 13] Matth. 10, 38. ) [*]( 1 rerum LI 2 distitutor G1H1 3 existeres H 4 coguoscere G 6 non distmguit H ac] et H 8 ac] et L eius om. H 10 conditiones GWLT hac huius HT 11 quia] in qua L 12 pro te est L 14 in hacęc luce H 15 uoluptat.es H 18 dicentes H1 20 homo potest L 22 non disttn- guii H 24 uoluptates H1 26 dUectat H1 27 constrincxit H his qui in H 29 affectibus H )

Caue ergo ne quid aliquando eorum resumas, quae renuntians abiecisti, et contra interdictum domini de agro euangelicae operationis reuersus inueniaris tunica tua qua te spoliaueras reuestiri, neue ad humiles terrenasque mundi huius concupiscentias ac studia reuoluaris et contra Christi mandatum de perfectionis tecto descendens tollere aliquid praesumas ex his quae renuntians abdicasti. caue ne parentum, ne affectionis pristinae recorderis et ad curas saeculi huius sollicitudinesque reuocatus secundum saluatoris sententiam ponens manum tuam super aratrum ac respiciens retro regno I caelorum aptus esse non possis.

cane ne quando superbiam, quam nunc incipiens ardore fidei ac plena humilitate calcasti, cum coeperis psalmorum uel professionis huius quandam notitiam degustare, paulatim elatus resuscitare mediteris ac sec-undum apostoli sententiam quae destruxisti iterum reaedificans praeuaricatorem constituas temet ipsum, sed potius ut in hac nuditate, quam coram deo et angelis eius professus es, ad finem usque perdures, in hac quoque humilitate ac patientia, qua ut [*]( 13] cf. Matth. 24. 18. 16] I. c. 17. 20] Luc. 9, 62. 26] cI. Gal. % 18. ) [*]( 3 praeteritorum H 4 spirat G2v elimeutis H2 8 uitis Hl elimentis H1 illuc r 12 non distinguit H aliquid H 14 tonica H spoliaueris H1 eipoliaueras Lc 15 neue HLT1 (ue in T era».): neque Gv terrenas L 18 dimisisti L 19 et] ut H scli G 22 aliquaodo H 26 distruxisti G* 27 costituas Gl temet ipsum constituAa H )

Uersutus enim serpens calcanea nostra semper ob seruat, id est insidiatur exitui nostro et usque ad finem uita nostrae nos subplantare conatur. et idcirco bene coepisse ni proderit nec pleno feruore renuntiationis arripuisse principai ?? si haec congruus etiam finis non similiter commendarit atqu? concluserit, Christique humilitas atque paupertas, quam nun coram ipso professus es, usque ad extremum uitae, qumad modum arrepta est, a te non fuerit custodita. quod ut poss? implere, tu eius capita, id est cogitationum principia sempe? obserua, ad seniorem scilicet mox ea deferens. ita enim disc ? perniciosa initia eius conterere, si nil ex eis seniori tuo ert bueris reuelare..

Quapropter secundum scripturae sententiam egresso sus ad seruiendum domino sta in timore dei, et pra. para animam tuam. non ad requiem, non ad securitaten non ad delicias, sed ad temptationes et angustias. per mu tas enim tribulationes oportet nos introire in regnu ? dei: angusta namque est porta et arta uia quae duc ? ad uitam, et pauci sunt qui inueniunt eam. considera ergo te de paucis et electis effectum et ne exemplo ac tepo? multitudinis refrigescas, sed uiue ut pauci, ut cum paucis ii [*]( 6] Matth. 24,18. 8] cf. Ps. 55,7. 21] Sir. 2, 1. 23] Act. 14, 2 25] Matth. 7,14. ) [*](1 X. G decim L1 prae HT1 5 recedere GT 8 non distinguit. 9 ad GLT: in Hv 10 et om. L nil G: nihil reU. a cf. Coni. III, 5, 11 abrenontiationis HT 12 etiam haec congruus L commendaaerit 1 14 quemammodum L 16 caput eius H 17 discis L 18 pernit. eius initia Hv nihil HLv 20 non distinguit H 21 dei] dñi I 28 dilicias Gl dilitias L temtationes H temptationem L 27 te on HL1 28 ut pauci om. H )

Principium nostrae salutis eiusdemque custodia timor domini est. per hunc enim et initium conuersionis et uitiorum purgatio et uirtutum custodia his qui inbuuntur ad uiam perfectionis adquiritur. qui cum penetrauerit hominis mentem, contemptum rerum omnium parit, obliuionem parentum mundique ipsius gignit horrorem: contemptu autem ac priuatione omnium facultatum humilitas adquiritur.

humilitas uero his indiciis conprobatur: primo si mortificatas in sese omnes habeat uoluntates, secundo si non solum suorum actuum, uerum etiam cogitationum nihil suum celauerit seniorem, tertio si nihil suae discretioni, sed iudicio eius uniuersa committat ac monita eius sitiens ac libenter auscultet, quarto si in omnibus seruet oboedientiae mansuetudinem patientiaeque constantiam, quinto si non solum iniuriam inferat nulli, sed ne ab alio quidem sibimet inrogatam doleat atque tristetur, sexto si nihil agat, nihil praesumat, quod non uel communis regula uel maagat cohortantur exempla, septimo si omni uilitate contentus sit et ad omnia se quae sibi praebentur uelut operarium malum iudicarit indignum, octauo si semet ipsum cunctis inferiorem non superficie pronuntiet labiorum, sed intimo cordis credat affectu, nono si linguam cohibeat uel non sit clamosus in uoce, [*](1] Matth. 20,16. 2] Luc 12, 32. 7] Prou. 9,10. ) [*](1 regno GHT: regno caelorum L regno dei v 2 est om. H conplacuit pater (εὐδόxησεν o xcmip) GlS: placuit patri LIT conplacuit patri G2HL2v 5 profectionis Gl 7 non distinguit H 8 conuersionis GS2v: conuesationis S1HLT 9 hic G1 11 contemtum L 12 contemptum G1 contentum LI priuationem G1L1 13 humilitas uera adquiritur L 14 ^ H1 sese] se H 15 uoluptates H1 16 suo L seniori Н\'L 12 discretione H1 18 ac orn. Lr ac libenter om. H1 21 adque H1 22 uel post non om. H 23 exemplo G1 si in HT 24 se om. L 25iudicauerit HTc.et indignum G*STc 1octouo GlT24seom.L )

talibus namque indiciis et his similibus humilitas uera dinoscitur. quae cuni fuerit in ueritate possessa, confestim te ad caritatem, quae timorem non habet, gradu excelsiore perducet, per quam uni-uersa, quae\tprius 11011 sine poena formidinis obseruabus, absque\t ullo labore\tuelut naturaliter incipies custodire non iam con- templatione supplicii uel timoris ullius, sed amore ipsius boni et delectatione uirtutum.