De Peccatorum Meritis et Remissione et de Baptismo Parvulorum

Augustine

Augustine. Sancti Aureli Augustini Opera, Sectio VIII, Pars I (Corpus scriptorum ecclesiasticorum Latinorum, Volume 60). Urba, Karl; Zycha, Joseph; editors. Prague; Vienna; Leipzig: F. Tempsky; G. Freytag, 1913.

Quare autem illos uelit conuertere, illos pro auersione punire, cum et in beneficio tribuendo nemo iuste reprehendat misericordem et in uindicta exercenda. nemo iuste reprehendat ueracem, sicut in illis euangelicis operariis aliis placitam mercedem reddentem, aliis etiam non placitam largientem nullus iuste l\'ulpauerit, consilium tamen occultioris iustitiae penes ipsum est.

Nos, quantum concessum est, sapiamus et intellegamus, si possumus, dominum deum bonum ideo etiam sanctis suis alicuius operis iusti aliquando non tribuere uel certam scientiam uel uictricem delectationem, ut cognoscant non a se ipsis, sed ab illo sibi esse lucem, qua inluminentur tenebrae eorum, et suauitatem, qua det fructum suum terra eorum.

Cum autem ab illo illius adiutorium deprecamur ad faciendam perficiendamque iustitiam, quid aliud deprecamur, quam ut aperiat quod latebat et suaue faciat quod non delectabat? quia et hoc ab illo esse deprecandum eius gratia didicimus, dum antea lateret, eius gratiadileximus. dum antea non delectaret, ut qui gloriatur non in se, sed in domino glorietur. extolli quippe in superbiam propriae uoluntatis est hominum, non operis dei; neque enim ad hoc eos [*](2 Ioh. 1, 14 4 Ps. 100,1 9 cf. Matth. 20,9.10 16 cf. Luc. 1,79 cf. Ps. 84,13 22 cf. I Cor. 1,31 23extolli—adiuuat dens] cf. FulgentiiadMou. 128 ) [*]( 2 tamqwam] quasi z 3 patrem Lml plen\' A ueritatem Lml C quarei P adncrsionc A punire ?. ras. m2L 7 cum] tum M quamuis (uis s.l.m2)L quamLmi SVPG quamquam bd cum codd. quibusdam deterioribus et eras. L in om. LSPG,s.l.Vtn4 beneficia Lm2 rephendit LtnlSml 8 misericordiam LmlSKml ct-reprehendat in mg.m2K in s.l.eras.L uindictam Inn2 excrcendo Lm2 excrenda SVKCm2M 10 redentem Lml 11 tam K ocultiores Lml occultiores A sunt A 12 nos autem b 13 si possumus om. z 14 iusti etiam Lm2 iustitia LmlSVPGM, b in mg. no*(s eras.)L 15 illos VmlGml lti iluminentur L Iuminentur b suauitateSPGC 17 in terra V 18 illius] alius V ad s. exp. et Lm2 20 latebat s. exp. delectat Vm3 21 gratiS Lml laterat LmlS lateret s. cxp. lectaret m3F 23 gloriatur G ettolli Yml extolli. K 24 conpellat Sml )

104

conpellit aut adiuuat deus. praecedit ergo in uoluntate hominis adpetitus quidam propriae potestatis, ut fiat inoboediens per superbiam. hic autem adpetitus etiam si non esset, nihil molestum esset, et cum hoc noluit homo, sine difficultate noluisset; secutum est autem ex debita iusta poena tale uitium, ut iam molestum esset oboedire iustitiae. quod uitium nisi adiuuante gratia superetur, ad iustitiam nemo conuertitur, nisi operante gratia sanetur, iustitiae pace nemo perfruitur. cuius autem gratia uincitur et sanatur, nisi illius cui dicitur: conuerte nos, deus sanita ium nostrarum, et a uerte iram tuam a nobis? quo et si facit, misericordia facit, ut dicatur: non secundum peccata nostra fecit nobis nec secundum iniquitates nostras retribuit nobis. et quibus non facit, iudicio non facit. et quis dicet illi: \'quid fecisti, cui misericordia et iudicium pia sanctorum mente cantatur\'? idcirco etiam sanctos et fideles suos in aliquibus uitiis tardius sanat, ut in his eos minus, quam inplendae ex omni parte iustitiae sufficit, delectet bonum, siue cum latet siue cum etiam manifestum est. ut, quantum pertinet ad integerrimam regulam ueritatis eius, non iustificetur in conspectu eius omnis uiuens. nec in eo ipso uult nos damnabiles esse, sed humiles commendans nobis eandem gratiam suam, ne facilitatem in omnibus adsecuti nostrum putemus esse quod eius est; qui error multum est religioni pietatique contrarius. nec ideo tamen in eisdem uitiis nobis permanendum esse existimemus, sed aduersus ipsam maxime superbiam, propter quam in eis humilamur, et nos uigilanter conemur et ipsum deprecemur ardenter simul [*](9 Ps. 84,5 11 Ps. 102,10 13 cf. Ps. 100,1 18 cf. Ps.142, 2 ) [*](1 aut adiuuat ira mg. m. rec. V 2 quidam-adpctitus in mg.mZL faciatGml 3 alt. esset in ras. Lm2 4 uoluisset T 5 debito AmZC iusta — uitium om. A eeSVmlG 7 yincemLmlSVmlPGM 9sanitatum Vm2Asalutatium Psanitatium Gm2CM salutaris K nr K 10 an nobis Lml 11 ut (t s.l.m2)L peccata] merita M neque GmlAd 13 cui s.l.m2S eum GmlA cuius M miam A 14 iudicia Vml pie L piu Vml canatur Lml cantantur K icciro A 15 cu s. exp. ut Ilm2 16 delectat K 18 pertineat LmlSVmlPG iustifecetur Vml 21 facultatem Sna1 felicitatem K adsequuti S esset V 22 relegioni LS religionis C pietatisque C contrariis A nec—existimemus om. M 23 Qstimemus A 24 huniiliamur LmwSVPGKACbd humiliatur M 25 ardentes A )

105

intellegentes et quod sic conamur et quod sic precamur dono illius nos habere, ut in omnibus non ad nos respicientes, sed sursum cor habentes domino deo nostro gratias agamus et, cum gloriamur, in illo gloriemur.

Quartum iam illud restat, quo explicato, quantum adiuuat dominus, sermo quoque iste tam prolixus tandem terminum sumat, utrum qui omnino numquam ullum peccatum habuerit habiturusue sit, non solum quisquam natorum hominum sit, uerum etiam potuerit aliquando esse uel possit. hune prorsus nisi unum mediatorem dei et hominum hominem Christum Iesum nullum uel esse uel fuisse uel futurum esse certissimum est. unde iam multa diximus de baptismo paruulorum, qui si nullum peccatum habent, non solum sunt homines innumerabiles sine peccato, uerum etiam fuerunt et erunt. porro si ueraciter illud constitit, unde secundo loco egimus, neminem esse sine peccato, profecto nec paruuli sine peccato sunt. ex quo conficitur. etsi quisquam in hac uita esse potuisset, qui uirtute ita perficeretur. ut ad tantam plenitudinem iustitiae perueniret, qua nullum haberet omnino peccatum, fuisse tamen eum antea peccatorem, unde in istam nouitatem uitae conuerteretur, non esse dubitandum. etenim secundo illo loco aliud quaerebatur, aliud in hoc quarto propositum est. nam in illo, utrum aliquis in hac uita ad perfectam. quae prorsus sine ullo peccato est, uitam perueniret per gratiam dei studio uoluntatis, hoc requirebatur; in hoc autem quarto, utrum esset in filiis hominum uel esse potuisset aut posset, qui non ex peccato ad iustitiam perfectissimam perueniret, sed nullo omnino umquam peccato esset obstrictus, hoc quaeritur. ideo si illa uera sunt, quae [*]( 3cf. ICor. 1,31 9cf. ITira. 1,8 14 cf. pag. 78 sqq. ) [*](1 pr. si Km1 M all. si M dcprccamur bd non (s s. n) Vm2 2 non ad om. A rursuM Mml corbentes Lml 5 quātum LmlSVmlGKml Quartum] add. autemz quod LmlSVmlPG explicito zd 6 tam t\'n mg. G 7 sumat Lm1 quis Gm2 uniquam P, om. M nullū Pm. rec. M illu (u s. i et d s. u)A 8 naturam L naturum SVmlG hominum om z 9 nisi] preter Ii, b (in mg. al nisi), om. C 11 post unde tras. et G mnitum7vC 14 lcgimus A 15 nec om. K paruulis A nsiint Ktn2 16 utsi K 17 iustitia Lml quam LmlA onmino haberet A 18 peccatum s.l.m2L ante A 19 uitae om. z in sccuntio Kbd 20 illo oue. A 22 est c L 23 rcquirahatur A esse Vml C et .4 24 aut posset om. z possit Ktn2 25 *et L 26 osse VmlA )

106

tam multa deparuulis diximus, nec est iste in filiis hominum quisquam nec fuit nec erit excepto uno mediatore, in quo nobis propitiatio et iustificatio posita est, per quam finitis inimicitiis peccatorum reconciliemur deo. non itaque ab re est, quantum praesenti causae sufficere uidetur, ab ipso exordio generis humani pauca repetere, quibus aduersus quaedam, quae mouere possent, legentis animus informetur.