Est alia causa, quae mihi uidetur alio tempore diligentius pertractanda, ne amplius sermonem protendamus, quam huius operis terminandi necessitas flagitat, cur hoc nomen Hieremiae in testimonio Zachariae sic manere permissum uel potius sancti spiritus auctoritate praeceptum sit. est aput Hieremiam, quod emerit agrum a filio fratris sui et dederit ei argentum, non quidem sub hoc nomine pretii, quod positum est aput Zachariam, triginta argenteis, uerum tamen agri emtio non est aput Zachariam; quod autem prophetiam de triginta argenteis ad hoc interpretatus sit euangelista, quod modo de domino conpletum est, ut hoc esset eius pretium, manifestum est; sed ad hoc pertinere etiam illud de agro emto quod Hieremias dicit hinc potuit mystice significari, ut non hic Zachariae nomen poneretur, qui dixit triginta argenteis, sed Hieremiae, qui dixit de agro emto, ut lecto euangelio adque inuento nomine Hieremiae, lecto autem Hieremia et non inuento [*]( 10 cf. Hierem. 82, 9—44 ) [*]( 1 quamlibet et M, quantumlibet p r loqucretur. sed quia (310, 18) CP, quod ergo../. 181, l. 5 C, p. 197, l. 23 P quo HAWL 2 sumeret BJ hominis 01 3 oetendam Bl disconantiam B1 4 haec a l 5 anitatim Cl, disconantiam (del. m. 2) unitatem Bl etiam om. e, et ro 6 est] et x. est et elm dilentiua ElL 8 cur om. R 9 zaccariae B, zacchariae CP H (sic 18) sic] sit Q mane Clp, manet C2, anere Bt, canere R 10 sancti om. Bl spiritus sancti HAEL T 11 filii AWL, filiis g ei om. HI, eia H1 g 12 quidem om. p quo HlAWL 13 zaccariam B, zacchariam CP H (sic infra) triginta-Za. om. CP XXX HAEL p agri] acn Bl 14 profetiam R, per prophetiam a e trinta B1, XXX CP HEL p 15 ad] ab HAWL 16 pretium eius r a elm 17 pertinire C 18 dicit om. 0, dixit x m hinc] hic BlR, in hoc p hic] de CP 19 poneret r dicit r a XXX CP EL p 20 dicit r a 21 hieremiae (pranta. libro m. 2) N ) [*]( 20* )
308
testimonio de triginta argenteis, inuento tamen agro emto, admoneatur lector utrumque conferre et inde sensum enucleare prophetiae, quomodo pertineat ad hoc quod in domino impletum est. nam illud quod subiecit huic testimonio Mattheus, cum ait:
[*]() quem adpretiauerunt filii Israhel
[*]() et dederunt eos in agrum figuli, sicut constituit mihi dominus, nec aput Zachariam nec aput Hieremiam repperitur. unde magis ex persona ipsius euangelistae accipiendum est eleganter et mystice insertum, quia hoc ex domini reuelatione cognouerit ad hanc rem, quae de Christi pretio facta est, huius modi pertinere prophetiam. liber quippe emti agri aput Hieremiam iubetur mitti in uas fictile et emitur hic de pretio domini ager figuli, et hoc ad sepulturam peregrinorum tamquam ad permansionem quietis eorum qui in hoc saeculo peregrinantes consepeliuntur Christo per baptismum. nam et illam emtionem agri hoc significare Hieremiae dicit dominus, quia erit permansio de captiuitate liberatorum in illa terra. haec tamquam delinianda arbitratus sum, cum admonerem, quid in his propheticis testimoniis in unum redactis et euangelicae narrationi conlatis diligentius adtentiusque requiratur. haec interposuit Mattheus de Iuda traditore.
VIII. Deinde sequitur et dicit: nIesus autem stetit ante praesidem et interrogauit eum praeses dicens: tu es [*]( 5 Matth. 27, 9 et 10 15 cf. Col. 2,12 22 *Matth. 27, 11-26 ) [*]( 1 XXX CP HAEL agro] de agro r ael 2 nucleare BI, enneliare p. enudare a, enodare e I 3 prophete p pertingat Bl in otn. Bl 5 quem] quod V X filiis N1, a filiis B2 Ns (cr. supra 304, 8) 7 zaccariam B, zacar. 221, zacchar. CP repperitur) inuenitur p 8 illius p 9 quia] add. et (sed t in ras.) A, add. ex L cognouerat r ael 14 promiseionem p quietistis Bl qui] cura RIEISI, qui cum lPS2 hoc om. r peregrinantur HgE\'L 15 consepelientur Rl.AEL 16 ait hieremias dicit AEL y dixit pgm dominus] add. inquit E2 y 17 de om. HAELS r captioitatis E2 r 18 delenianda CP, delinienda Q S2, delibanda E* ar. declinanda tJi, delimanda x p g r a, delineanda l m cum] ut S2 19 narratione CP2, -nis P1 21 iudae AlEL 23 eum ont. ONl praesis CXP )
309
rex Iudaeorum? dicit ei Iesus: tu dicis.
[*]() et cum accusaretur a principibus sacerdotum et senioribus, nihil respondit.
[*]() tunc dicit illi Pilatus: non audis, quanta aduersum te dicunt testimonia? et non respondit ei ullum uerbum, ita ut miraretur praeses uehementer.
[*]() per diem autem sollemnem consueuerat praeses dimittere populo unum uinctum, quem uoluissent.
[*]() habebat autem tunc uinctum insignem, qui dicebatur Barabbas.
[*]() congregatis ergo illis dixit Pilatus: quem uultis dimittam uobis, Barabban an Iesum, qui dicitur Christus?
[*]() sciebat enim, quod per inuidiam tradidissent eum.
[*]() sedente autem illo pro tribunali misit ad eum uxor eius dicens: nihil tibi et iusto illi, multa enim passa sum hodie per uisum propter eum.
[*]() principes autem sacerdotum et seniores persuaserunt populis, ut peterent Barabban, Iesum uero perderent.
[*]() respondens autem praeses ait illis: quem uultis uobis de duobus dimitti? at illi dixerunt: Barabban.
[*]() dicit illis Pilatus: quid igitur faciam de Iesu, qui dicitur Christus?
[*]() dicunt omnes: crucifigatur. ait illis praeses: quid enim mali fecit? at illi magis clamabant dicentes: crucifigatur. uidens autem Pilatus, quia nihil proficeret, sed magis tumultus fieret, accepta aqua lauit manus coram populo dicens: innocens ego sum a sanguine iusti huius; uos
[*]( 1 dicie] dixisti HAEXL (cant.) 2 aenioribus] add. populi HAEL ar 3 dixit M x, ait HAEL y 4 dicunt adu. te r 5 nullum L, ad ullum v 7 populum B CP uoluisset Rl 8 habebant R HAE1L (uerc. ucron., colb. eant. brix. Eg. Lchf. al.) uictum Bl, unum ninctuin g 9 dicit eis B2 12 tradissent Bl eum BRD v (omnes codd. sacr. script.), illum cet., edd. 14 mult. Bl passum hode Bl 15 princeps B (elar. brix. Am. Fuld. al.) 17 praesis ClP 18 de d. dimitti om. Bl at om. HEXL, ad RlC 19 dixit rael igitnr] ergo grael 21 male B1 CP Al 23 quod ra1 24 manus] add. suas R eoram omni p. g 25 iusti huius] eius B*, huius iusti R, iusti uius B1 (tootoo Yat. Cant., TO5 Stxatou TOOTOO Sin., τούτοου T. 8. Alex.), cf. infra 311, 17 uidebit Bl, uidetis B2 ) 310
uideritis.
[*]() et respondens uniuersus populus dixit: sanguis eius super nos et super filios nostros.
[*]() tunc dimisit illis Barabban; legum autem flagellatum tradidit eis, ut crucifigeretur. haec narrauit Mattheus per Pilatum gesta de domino.