De Consensu Evangelistarum

Si quis autem mouetur, quod hoc testimonium non inuenitur in scriptura Hieremiae prophetae, et ideo putat fidei euangelistae aliquid derogandum, primo nouerit non omnes codices euangeliorum habere, quod per Hieremiam dictum sit, sed tantummodo per prophetam. possemus ergo dicere his potius codicibus esse credendum, qui Hieremiae nomen non habent. dictum est enim hoc per prophetam, sed Zachariam, unde putatur codices esse mendosos, qui habent nomen Hieremiae, quia uel Zachariae habere debuerunt uel nullius, sicut quidam, sed tamen per prophetam dicentem, qui utique intellegitur Zacharias. sed utatur ista defensione cui placet; mihi autem cur non placeat. [*]( 6 cf. Zach. 11, 12 et 13; sed cf. Hierem. 18, 1-6 et 19, 1-12 ) [*]( 1 accepteis B eoa mittere HAEL r edd., b (PaXstv aoto) 2 corbanam B1, corban R H, corbannan Cl, corbonnan P, corbonam w edd. praeter g, v 3 inito] accepto HAelL ex illis om. HAWL 5 acheldemac Blt P ONQ HAelL p (uere.), -dema Ml, -demah M2, -demach cet. ager BMl MI, hoc est ager CPV ONMzQ HE2 r edd., v, id est ager B1 AelLS g (cf. Act. 1, 19) in] ad R rael 7 XXX CP M argenteis M 8 pretio 8 adpr. quem om. Bl adpretiati (ad 8. I.) A, pretiati S fili B1, filiis Nl, a filiis B N2 x grv (x-o υίὡν9 et om. Bx 10 mi H 11 hoc] hoc est CP 13 aliquid om. R *»*nonerit C 15 per om. CP possimas Ql, possumus C2PV Q2 g2 AS g Migne 16 non habent nomen CP 17 sed om. N, sed per 02 g zaccariam et zaccariae B, zacchar. R2 CP, zacar. R1 19 tamen in ras. A. tantum V2 E T relm per om. CP HALS 20 zaecarias B, zacchar. R2 CP H, zacar. Bl 21 ita CP )

haec causa est, quia et plures codices habent Hieremiae nomen et qui diligentius in Graecis exemplaribus euangelium considerauerunt in antiquioribus Graecis ita se perhibent inuenisse. nulla fuit causa, cur adderetur hoc nomen, ut mendositas fieret; cur autem de nonnullis codicibus tolleretur, fuit utique causa, ut hoc audax imperitia faceret, cum turbaretur quaestione, quod hoc testimonium aput Hieremiam non inueniretur.

Quid ergo intellegendum est, nisi hoc actum esse secretiore consilio prouidentiae dei, qua mentes euangelistarum sunt gubernatae? potuit enim fieri, ut animo Matthei euangelium conscribentis pro Zacharia Hieremias occurreret, ut fieri solet, quod tamen sine ulla dubitatione emendaret saltem ab aliis admonitus, qui ipso adhuc in carne uiuente hoc legere potuerunt, nisi cogitaret recordationi suae, quae sancto spiritu regebatur, non frustra occurrisse aliud pro alio nomen prophetae, nisi quia ita dominus hoc scribi constituit. cur autem ita constituerit dominus, prima illa causa utilissima debet facillime cogitari etiam sic esse insinuatum ita omnes sanctos prophetas uno spiritu locutos mirabili inter se consensione constare, ut hoc multo amplius sit. quam si omnium omnia prophetarum uno unius hominis ore dicerentur, et ideo indubi. tanter accipi debere quaecumque per eos sanctus spiritus dixit [*]( 1 et om. r pluris Cl habent om. B1 2 quo B1 3 considerabernnt Bl 4 nulla BRD, et nulla cet., edd. nulli Q 5 mendoritas B, mendacitas p nonnnllias Bl 6 utique] itaque B1 AE\'L im pertia Bl 1 liieremian B, *a Cl 9 Becretiori JV1, certiore Bl 11 guuernatae Bx animo quod ergo (307, 1) - regem iudaeorum (310, 17) CP, matthaei.. f. 185, l. 15 C, p. 202, l. 8 P 12 2accaria B, zaccharia R2 CP H, zacar. U1 (et aic infra) occurret B, rrit C1, -rrerit p r ael ut] nnde HAeaL, sicut E2 y 18 s. ullam dubitationem C\'Pl dauit. Bl emandaret CP 14 uiuene. JB1 15 quae om. Bl spiritu sancto CP p 16 legebatur Bl pro aliud E1L 17 ita om. HAEPL scribere g 21 sit] sic HAE1L quam si] quasi CP HAE\'L 28 sanctus spiritus BRD CPV M, fpir. sanct. eet., edd. dixerit p ) [*]( XXXXUI Aug. sect III para 4. ) [*]( 20 )

et singula esse omnium et omnia singulorum. cum igitur et quae dicta sunt per Hieremiam tam sint Zachariae quam Hieremiae et quae dicta sunt per Zachariam tam sint Hieremiae quam Zachariae, quid opus erat, ut emendaret Mattheus, cum aliud pro alio sibi nomen occurrens a se scriptum relegisset ac non potius sequens auctoritatem spiritus sancti, a quo mentem suam regi plus nobis ille utique sentiebat, ita hoc scriptum relinqueret, sicut eum admonendo constituerat ei dominus, ad informandos nos tantam uerborum suorum inter prophetas esse concordiam, ut non absurde, immo congruentissime etiam Hieremiae deputaremus quod per Zachariam dictum repperiremus? si enim hodie quisquam uolens alicuius uerba indicare dicat nomen alterius, a quo dicta sint, qui tamen sit amicissimus et familiaritate coniunctissimus illius, cuius uerba dicere uoluit, et continuo recordatus alium pro alio se dixisse ita se colligat adque corrigat, ut tamen dicat \'bene dixi, quid aliud intuens nisi tantam inter ambos esse concordiam, inter illum scilicet cuius uerba dicere uoluit et alium cuius ei nomen pro illius nomine occurrit, ut tale sit hoc istum dixisse, quale si ille dixisset, quanto magis hoc de prophetis sanctis intellegendum et maxime commendandum fuit, ut omnium libros tamquam unius unum librum acciperemus, in quo nulla rerum discrepantia crederetur, sicut nulla inueniretur, et in quo maior esset constantia ueritatis, quam si omnia illa [*]( 1 et pr. om. BAWL, nt g 2 hiremiam B quam] cum B2 3 sunt om. AlElL sint om. AtEtL 4 quam zacariae suppl. B2 quam aliud U1, cum ad illud B1 6 spe eci (add. sign. transpos.) B 8 reliquerit g eum om. BR, etiam AEXL g, enim p 9 dominus] iesus M> nos om. M tantum B1 M 11 etiatn] et Q hieremiam Bl zaccarian B\\ zaccariam B2, zacchariam jRs CP H 13 uerba indo alicuius g alterius] eius Bl dicta sint] dicto sunt M, dicta non sunt p, dicta non sint $ a elm qai cum sit amantissimus amicissimusque et f. c. p 14 illi χψω r a elm 15 se om. r 16 se om. BlRD 17 tantam om. Q, tantum C N 18 illum om. BIB 19 cuius] et alicuius CP hoc cnn. D, haec R istum] ipsum p 22 acciperimus B2 23 inuenietur BR 24 et om. r in quo (in 8. l.) C, iniquo Bl ) unus homo quamlibet doctissimus loqueretur? quod ergo hinc argumentum sumere conantur uel infideles uel inperiti homines quasi ad ostendendam dissonantiam sanctorum euangelistarum, hoc potius debent adsumere fideles et docti ad ostendendam unitatem sanctorum etiam prophetarum.