Exameron

Quid sine capite est homo, cum totus in capite sit? cum caput uideris, hominem agnoscis; si caput desit, nulla agnitio adesse potest; iacet truncus ignobilis, sine honore, sine nomine. sola aere fusa principum capita et ducti uultus de aere uel [*]( C ) de marmore ab hominibus adorantur. non inmerito lgiturigitur huic quasi consultori suo cetera membra famulantur et circumferunt illud seruili gestamine sicut numen atque in sublimi locatum uehunt. unde censoria potestate quo uult dirigit quorundam obsequia seruulorum et praecepta singulis obeunda decernit. uideas imperatori suo singula gratuito stipendio militare. alia portant, alia pascunt, alia defendunt uel [*]( D ) [*]( 2 I Cor. 11, 14 sq. 6 cf. Ouid. Art. am. III 250 13 Uerg. Aen. II 557 sq. 14 Uerg. Aen. VI 848 ) [*]( 1 aduliscentibus C (corr. m3) G (corr. m2) P 2 mollis II dulcis JV dedecet Henr. Schettkl non decet σα decet ΠΜSB, om. N\' ////tunsa C tunsa PM\' et (corr. m2) G21 non exp. m2 G 4 est pr. CVN\'MB enim G est («. u. m2) epiip P et S 6 arbores C arbori VN\'B quantus igitur II quantus igitur maior B quanto igitur maior N\'MS 7 corporis CGP 8 sensum CVWM\' et ml GP sensuum GP m2 cet. 9 uexentur N\'MS 10 praeminit C et (corr. m2) GP 12 agnitio adesse IIB agnitio esse 14° esse agnitio MS 13 truncus C (tra in ras.) 14 principium Sl\'B et (i eras.) Trec. 15 ominibus C inmerito C (i alt. ex e m3) 17 seruitii CPV seruicii G nomen CPV et (corr. m2) G 18 censuria CPM\' et (corr. m2) G2I 19 oboeunda C (o alt. eras.) VW oboedienda %M\' et (in mg. al. obeunda) B 20 stipendia S et (-io m2) B dispendio N\' )

huic frons libera, nudis aperta temporibus, quae mentis habitum specie sui prodat, nunc laeta, nunc tristior, nunc erecta ad seueritatem, nunc ad lenitatem remissior, quae signis [*]( E ) forensibus internam exprimat uoluntatem. imago quaedam animi loquitur in uultu, fidei basis, in qua cotidie nomen domini scribitur et tenetur. eandem geminae saepes superciliorum secuntur, quae oculis munimenta praetendunt, praetexunt gratiam, ut et uenus decoris adrideat et diligentia protectionis adsistat. si quid enim de capite sordium decidat aut harenae puluis aut ros nebulae aut umescentis uerticis sudor, [*]( F ) excipitur supercilio, ne teneras offensa acie uisiones mollium perturbet oculorum.

Adhaerent uelut quibusdam montium superciliis oculi, ut et protegente montis cacumine tutiores sint et tamquam in summo locati de quadam scaena superiore uniuersa prospectent. neque enim oportebat eos humiles esse sicut aures uel os ipsosque narium interiores sinus. specula enim semper ex alto est, ut aduenientium cateruarum hostilium explorari possit [*]( 10 Apoc. 22, 4 14 Xen. Comm. I 4, 6 Cic. de nat. deor. II 143 22 Bas. ni 216 D (II 24 C) ) [*]( 1 ut principi om. M, 8. u. S ut G m2 VN\'SB et G ml CP ancillantur om. %M\' 2 unde II inde N 3 regionem N\'MS nomen regi II nomen regio B 4 abstinendi (i pr. ex e) m3 C m2 GP 6 fons C et (fors m2) 81 7 erectft CP directa WMS districta SHM\' 9 uolumtatem C uoluptatem G uolumptatem P 10 nomen dni CB dni nomen cet. 11 inscribitur WMS eandem G m2 B eadem G ml CPV eam cet. sepes Πશ\' 13 uenus II uenustas N elegantia II 14 harenae 21M\' M et (h s. u. m2)$1\' arenae cet. 15 aut alt. om. II, s. u. m2 B umescentis M tumescentis N\' humescentis cet. 20 scena B scena II schena cet. superiora CP et ml G superiori G m2 B y21 opportebat C et (p alt. exp.) P uel N\'MS uelut Illi 22 interiore CP et (corr. m2) G )

ac forte dicas: si specula editior necessaria fuit, cur non supra summum uerticem capitis oculi constituti sunt[*]( B ) sicut cancris uel scarabaeis in summo sunt, quibus licet nullum caput adpareat, colla ac dorsa tamen cetero corpore celsiora sunt ? sed illis testa ualida nec tam tenuis membrana sicut nobis, quae facile possit offendi ruboque et ceteris interscindi sentibus. aliis quoque animantibus huiusmodi species, ut possint oculos aut ad ceruicem conferre ut equi aut boues ac propemodum omnes ferae aut ad alas suas ut aues, quo tuta quiete potiantur. nobis autem in summa corporis parte [*]( c ) constitui oculos oportuit tamquam in arce et ab omni uel minima offensione defendi, quae duo sibi conpugnantia uidebantur. nam si in humili essent propter tutamen, munus inpediretur, si in uertice, paterent ad iniuriam. itaque ne uel usu muneris aliquid detraheretur uel aliquid ad propulsandam iniuriam < non> diuidunt, eo loco oculos constituit, cui [*]( 9 Uerg. Aen. III 524 19 Cic. de nat. deor. II 140 . ) [*]( 3 aut turribus aut montis MSB aut montis (montes C et ml G) aut turris II aut in montibus aut tarribus (ezcelsis) N\' . 4 desuper C (de 8. u.) plena CP et (corr. m2) G 10 sint CP et (sunt m2) G 14 possint CGP roborque C intersondi CP et ml G interfundi G m2 Y 16 ac boues S (c in ras.) Atr. Diu. ut boues Brux. 17 fe.re C 18 tota CGPM\' quiete C (e alt. m ras.) potiantur C (0 in ras.) in Πશ\'S et in MB et W.M\' summa njT summa propemodum MSB, fort. recte, cf. u. 24 19 arche CPB et (h exp.) G 20 propugnantia uideantur DB 22 iniuria C 23 usu C et ml G sui %M\' usui G m2 cet. aliquid om. M, in mg. 8 24 non add. i loci S (loco m2) post cui add. supra modum n et (his del.) B )