Exameron

Ambrose, Saint, Bishop of Milan

Ambrose. Sanctii Ambrosii Opera, Pars Prima (Corpus scriptorum ecclesiasticorum Latinorum, Volume 32.1). Schenkl, Karl, editor. Prague; Vienna; Leipzig: F. Tempsky; G. Freytag, 1896.

Exemplum ergo possumus capere, quia hiemales dies breues, [*]( c ) sed umbras maiores habent, aestiui dies maiores, sed umbras minores habent. medio quoque die minor umbra quam uel in principio est diei uel fine, et hoc apud nos in parte occidentis. ceterum sunt qui melius duos totius anni dies sine umbra fuerint in partibus meridianis, eo quod solem habentes super uerticem suum undique per circuitum inluminentur, unde et ascii graece dicuntur. amplius etiam ferunt sic e regione ex alto fieri solem, ut per angusta puteorum aquam quae in profundo est grauius refulgere. esse autem [*]( D ) dicuntur in meridiano qui amphiscii uocantur, eo quod umbram ex utroque latere transmittant. umbra enim e regione solis ambulantibus pos tergum est, ut puta si contra orientem pergas, matutinis horis, si contra meridianam plagam contendas, medio die, si contra occidentem, in occasu diei. extribus igitur partibus illa tibi sol obuius, ex oriente, ex meridiano, ex occidente. mane et sero pos tergum est, meridie quoque [*]( 2 Luc. 1. 78 aq. 5 Psalm. XVI 8 7 Luc. 1, 77 9 Bas. 136 BC (57 E, 58 A) ) [*]( 1 ideoque MSB 2 in quibus... alto in mg. inf. m1 <7 4 salus 11 6 proteges C et G (a eras.) P protege cet. quidem N\'MS et s. t*. m2 B uidimus C nidemQa ce<. est N\' et s. M. m2 B et 11, OM. JfN 7 in ea erat MSB inter erat fINI 10 sed jpr. n et N 14 habentis C 16 dicuntur graece N 19 amfiscii N\' et m2 B (in quo quia amSacii, am s. M. m2) anfiscii cet. umbra CPF 20 utraque C 21 pos GM\'M post C (t in ras.) ce<. 23 occasum n 25 pos tergum M\'MS potest ergum F post tergum C (t alt. s. M. m1) M<. )

131
a latere, at uero a septentrione numquam est sol et ideo [*]( E ) umbra, si contra septentrionem dirigas siue mane siue sero siue meridie, non potest esse pos tergum. soli sunt enim in hoc quem nos incolimus orbe terrarum circa meridiem positi qui in australem plagam uideantur umbram transmittere. hoc autem illa dicitur summo aestu, cum ad aquilonem sol dirigit. postea nos autumnus excipiens infringit quidem aestuum magnitudinem, sed paulisper relaxato ac deposito calore per temperiem medii moderaminis sine fraude nos [*]( F ) atque ulla noxia flatibus tradit hiemalibus.

sint inquit etiam in dies, ut non faciant dies, sed ut in eis habeant principatum, ut ortum diei uberiore sol inluminet gratia, ut per totum diem designandi eius habeant, potestatem cursus sui munere. sic accipiunt nonnulli quod ait propheta: solem in potestatem diei, lunam et stellas in potestatem noctis, <cum)- circumferant lumen. in annos quoque ordinati sunt illa et luna: luna per tricenos dies [*]( 74 A ) duodenis uicibus suum cursum illa consummat annum secundum Hebraeos aliquibus diebus adiectis, secundum Romanos bissexto semel intra quadriennium unius diei adiectione celebrato. solstitialis quoque annus est, cum sol eipletoexpleto per omnia signa circuitu in id, unde principium cursus sui sumpsit, intellegibiles; annua enim fertur ei totius spatii esse perfunctio. [*]( 10 Baa. 137 AB (58 BC) 15 Psalm. CXXXV 8 sq. 17 Isid. de cat. rer. 19, 2 ) [*]( 1 ad uero CGPU\' aduerso UM\' at uero (in mg. m2 aduerao) B aeptentrinione 0 aeptentnong G (6 fa: e m2) N\' 2 septentrinionem C 3 post tergum NjB soli F (i er<M.) Zf<S\' 6ol cet. 10 noxa B noxia C (i Mp. m2) 9t (i m2 in faa.) 12 hortum CP 16 cum addidi circamferant (n s. u. m2) CF, (ant a. M. m2) M circumferunt N\'S post circumferaQt odd. enim N (eras. JB) 17 luna aj<. om. 11 trecentoa F tncentoB (t o/t. eras.) S 18 conficiens N sufficiens n perficiens Iaid. 19 aiectis C adiectis (d s. M.) GPV 20 quadriennium aenpM quinquennium C (n alt. s. M. m2) M< in quadriennio IBid. 21 solistitialis CC-P (hi i pro eras.) JVM 23 sumsit C annuae C ) [*]( 9* )

132