Exameron

Ambrose, Saint, Bishop of Milan

Ambrose. Sanctii Ambrosii Opera, Pars Prima (Corpus scriptorum ecclesiasticorum Latinorum, Volume 32.1). Schenkl, Karl, editor. Prague; Vienna; Leipzig: F. Tempsky; G. Freytag, 1896.

deinde si ad necessitatem genitalem, non ad instituta morum actus nostri factaque referantur, cur leges propositae sunt, iura etiam promulgata, quibus aut poena inprobis decernitur aut securitas defertur innoxiis? cur non uenia [*]( B ) datur reis, cum utique, ut ipsi aiunt, non sua uoluntate, sed ex necessitate deliquerint? cur laborat agricola et non magis expectat, ut inelaboratos fructus priuilegio suae natiuitatis inuehat receptaculis horreorum ? si ita natus est, ut ei diuitiae absque opera affluant, utique operiatur, ut sibi spontaneos reditus sine ullo semine terra parturiat, non uomerem aruis imprimat, non cnruae manus falci admoueatadmoneat, non legendae [*]( c ) uindemiae subeat expensam, sed ultro ei in omnes serias iiuentiafluentia uina fundantur, sponte ei oleum nullis inserta caudicibus siluestris oleae baca desudet. nec diffusi aequoris transfretator periculum propriae salutis sollicitus mercator horrescat, cui otioso potest quadam, ut aiunt, sorte genitali diuitiarum thensaurus inlabi. sed non haec est uniuersorum sententia. [*]( 5 Bas. 138 BC (56 E, 57 AB). cr. Philo de prouid. 180 sq. 15 Uerg. Georg. I 508 ) [*]( 1 ioram. et ioram N odiam C (oziam m3) P ochodiam V 2 regis CPV 4 motos C hominum om. N\' 5 genitale CPV 7 poenam probis C (et corr. m2) P 9 adiunt C (d eras.) P 10 delinquerint C (n exp.) P delinquernnt M et tcorr. m2) S 11 expecta*t C inelab?ratus CPY priuilegio C (p ex b m3) 12 inueniat CPV 13 absque V aque CP adque QI atque eet. opera CP et ml B opere V opes B m2 UM\'MS, om. U\' fluant CPV et ml B operiatur MB opperiantur S (p alt. a. u. m2, n eras.) operatnr CPVUM\' opera 9t\' spontaneas C at (o T s. a alt.) B 14 reditos C (v m3) terram C aomerem C (uom in ras.) 15 impremat C (corr. m3) manum.\' in ras, m2 falci B falcis U\' (s eras.) eet. 16 ei ex ea B, s. u. m2 MS series C et (a 8. e alt.) P seriens V 17 uino C 18 transrretatur VN\' et (-or m2) B 19 orrescat II (horr. m2 G) 21 thensaurus C thesaurus cd. inlabi.. G (de ut uidetur eras.) sententiam C )

127

denique inpiger depresso aratro terram scindit agricola, nudus arat, nudus serit, nudus sole feruenti tostas aestu in area [*]( D ) terit fruges, et negotiator inpatiens sui euris intuto plerumque nauigio sulcat mare. unde inportunitatem eorum temeritatemque condemnans propheta ait: erubesce, Sidon, dixit mare, hoc est : si pericula uos non mouent, uel pudor conprimat, uerecundia confundat. erubesce, Sidon, in qua nullus uirtuti locus, nulla salutis cura, nulla iuuentus pro excubiis patriae bello dedita suum exercita, sed omnis sollicitudo de quaestu, omne studium mercaturae. semen [*]( E ) inquit mercatorum sicut messis. quae autem merces homini Christiano, si non ex uoluntate, sed ex necessitate curas suas et opera componit?

ubi enim decreta necessitas, ibi inhonorata industria. multa diximus, plura nolumus, ne quis [*]( F ) ea quae a nobis de illorum adsertionibus usurpantur ad refellendum, ad cognoscendum adsumpta arbitretur. nam quae suum risimus ea senes commemorare qui possumus? nunc ad ea quae secundum lectionem supersunt dirigamus stilum.