Expositio Evangelii secundum Lucan

Natum ergo magi nuntiant regem: perturbatur Herodes, congregat scribas et principes sacerdotum et interrogat ubi Christus oriatur. magi tantummodo regem nuntiant, Herodes[*]( F ) Christum requirit; ipsum igitur regem de quo interrogat confitetur. deinde cum ubi nasci haberet inquiritur, utique praenuntiatus ostenditur; neque enim quaeri poterat qui non erat nuntiatus. o amentes Iudaei, uenisse non creditis quem uidetis, uenisse non creditis quem dicitis esse uenturum! [*]( 1298 A ) [*]( 13 Matth. 2, 3 sqq. ) [*]( 2 uidernnt CG et (u ex a) π 8 uiderant APBGγL uiderunt cet. 4 caelo (o ex um) P in caelo gratiam om. L 5 profetice (fe ex fi m3) P 6 et 8. u. P, om. B 7 significaret (re 8. u. m3) P significabat ET signabat G et adorauerunt ΕγΤ adorauerant B 11 cognoscis X, agnosces a proprium ed. Rom. credidit P (di pr. tras.) G (di pr. exp.) 13 perturbatur AUCLOKV perturbatus eet., fort. recte 14 congregant (n eras.) A congregans B (ns in ras.) C sacerdotem (v 8. e m3) P et om. X, eras. B interrogat (t alt. in ras.) A interrogabat P (t alt. in ras. 3 litt.) BGL 15 regi C herodes ∗∗ P herodes au Gr herodes autem ET 17 habetret (t pr. eras.) P habere A praenuntiatus B (s in ras.) et (s ex r m2) Οπ praenuntiatur F pronuntiatus a praenuntians C 19 dementes B amantes L et (a alt. corr. in e m2) 0 20 uidetis uenisse non creditis om. A (in mg. m2 uiditis uenisse non creditis quem dicitis esse uenturum) quem uenisse uidetis uenisse non creditis ΕγΤ non creditis om. B )

uidete ecclesiae surgentis exordium: Christus nascitur et pastores uigilare coeperunt, qui gentium greges pecudum modo ante uiuentes in aulam domini congregarent, ne quos spiritalium bestiarum per offusas noctium tenebras paterentur incursus. et bene pastores uigilant, quos bonus pastor informat. grex igitur populus, nox saeculum, [*]( C ) pastores sunt sacerdotes. aut fortasse etiam ille sit pastor, cui dicitur: esto uigilans et confirma, quia non solum episcopos ad tuendum gregem dominus ordinauit, sed etiam [*](2,9) angelos destinauit. ecce angelus domini stetit ante illos.

uidete quemadmodum diuina cura fidem adstruat. angelus Mariam, angelus Ioseph, angelus pastores edocet. non satis [*]( 1 Matth. 2, 8 3 Matth. 2, 16 12 II Petro 2, 12 15 Ioh. 10, 11 17 Apoc. 3, 2 18 cf. Hebr. 1, 14 21 Luc. 1, 26, Matth. 1, 20; 2, 13, Luc. 2, 8 ) [*]( 1 inquit] itaque X eum A ml aBCG puerum A m2 cet. 8 alio P 4 expers (8 in u. ult. add. m3) P scilicet (sci eras.) P sensum a deum om. X 5 pro] in A interficitur X praelibauimus (prae s. u. m2) 0 6 clareret (re pr. s. u. m3) A clareat BC infantiae (e a. u.) A a 8. u. A, om. B a diuinitatis ex adunitatis P minime] non PL 7 uacauisse EO T ignaua (1 ra 8. ua) 0 ignara (r ex u m2) V dl erat G 9 faciebat in illa y uigilaret (t exp.) P 10 super P 12 modo] more f aulft (del. m2 et s. scr. caulà) T 13 effusas aCfT offensas X 14 et om. X 15 bonos L 16 forte a etiam om. PLX sit 0 (t add. m2), V (t ex c), sic FK 17 confirmare aC 18 gregem om. L 19 dni ex dns (ut uidetur) A 20 adstruit X 21 docet PL )

bene angelorum nominatur exercitus, qui ducem militiae sequebantur. cui igitur laudem angeli nisi domino suo dicerent iuxta quod scriptum est: laudate dominum de [*]( E ) caelis, laudate eum in excelsis. laudate eum omnes angeli eius? inpleta igitur prophetia est. laudatur de caelis dominus et uidetur in terris, de quo sanctus Marcus ait quia cum bestiis erat et angeli ministrabant ei, ut in altero misericordiae insigne, in altero diuinae indicium potestatis agnoscas. tuum est quod bestias patitur, suum quod [*](2,15 sq. ) ab angelis praedicatur. et aiunt: uideamus hoc uerbum [*]( F ) quod factum est, sicut dominus ostendit nobis. et uenerunt festinantes.

uides festinare pastores; nemo enim cum desidia Christum requirit. uides pastores angelo credidisse: et tu patri, filio, spiritui sancto, angelis, prophetis, [*]( 1299 A ) apostolis crede. uide quam signate scriptura singulorum libret momenta uerborum. festinant\' inquit \'uerbum uidere*. etenim cum caro domini uidetur, uerbum uidetur, quod est filius. non mediocre fidei tibi hoc uideatur exemplum, non uilis persona pastorum. certe quo uilior ad prudentiam eo pretiosior [*]( 1 Matth. 18, 16, Dent. 19, 5 5 Ios. 5, 14 7 Psalm. 148, 1 sq. 11 Marc. 1, 13 ) [*]( 1 testibus (s pr. in ras. m2) A • 2 angelis APB .3 caelestis B 4 altissimis] excelsis y 6 caelestis miiitiae X 8 laudate eum angeli eius (om. omnes) 8. U. m3 A omnes om. B 9 est igitur prophetiae X (-ia corr. OxV) 12 indo pietatis a 13 agnoscas (s alt.in ras.) P bestias (a ex i) V, cam (8. u. m2) bestiis O bestiis Fx 14 aiunt om. X 15 sicut. P 16 festinare (re s. u.) P 17 angelos (i a. o m2) P angelis L 18 ftlioq: (et 8. q: m2 0) spu (spui L et m2 O) LX 19 et apostolis B credere non uis? X signanter Cy signante a Jiberet X (e pr. eras. tt) 21 caro (ro in ras.) P 23 quod FL et (d exp.) Px, (d eras) aOV prudentiam eo prudentia praetiosior P )

Maria autem conseruabat omnia haec uerba [*](2,19) conferens in corde suo. discamus sanctae uirginis in omnibus castitatem, quae non minus ore pudica quam corpore [*]( C ) argumenta fidei conferebat in corde. si Maria a pastoribus discit, cur tu declinas discere a sacerdotibus? si Maria ante praecepta apostolica tacet, cur tu post apostolica praecepta magis cupis docere quam discere? disce personae uitium esse, non sexus; sexus enim sanctus. denique Maria praeceptum non accepit, exemplum edidit.