De Paradiso

Ambrose, Saint, Bishop of Milan

Ambrose. Sanctii Ambrosii Opera, Pars Prima, (Corpus scriptorum ecclesiasticorum Latinorum, Volume 32.1). Schenkl, Karl, editor. Prague; Vienna; Leipzig: F. Tempsky; G. Freytag, 1896.

Et dixit mulier: serpens decepit me, et manducaui. ueniabilis culpa, quam sequitur professio delictorum. ideo non desperata mulier, quae non reticuit deo, sed magis confessa peccatum est, quam medicabilis secuta sententia est. bonum [*](7 Philo Legg. alleg. III 17 (97, 21 sqq.; I 124, 9 sqq. C; Qua.est.I4o 20Gen.3,13 ) [*]( 1 nescimua fmus aM. m2 et s. <cr. o) A 4 damnando. (& M* a. m2) A dampnandum PBC\'V\' dampnaremus PBC\'V\' 5 aatem] enim M 6 onmiumpf.] omnem Costerius animas MB 7 quid est B (est <. M. m2) MSBP\'C id est (est N. M.) A 8 in p)\'. OM. CC", quo sed in om. APVD esṭ A ergo interrogatio C, ergo et est ow. JSC" 9 bonis inquit C 11 adtumula A consepultus (se N. M.) A ea AP 12 confidentia (v w. ant. s. op) A timoris in (in s. M.) te P timoris (om. iste) B (in quo is exp.) V\' 13 praeuancationem (v m2 s. e alt.) A non a. M. JL 14 quo (alt.) ... moueat <M mg. tM/*. m1 A 16 te moueat B car] quare RV\' 22 desperat R et (t postea add.) B non s. M. m2 JX, oMt. F\' 23 sententia (tcn N. M.) A )

329
est condemnari in peccato et flagellari in delicto, ut cum [*]( F ) hominibus flagellemur. denique Cain quia uoluit crimen negare indignus iudicatus est qui puniretur m peccato, sed remissus est sine praescripto poenae, fortasse non tam maiori crimine.. parricidii — illud enim conmisit in fratrem — quam sacrilegii, quod deo credidit mentiendum dicens: nescio:numquid ego custos fratris mei sum? et ideo accusatori diabolo eius accusatio reseruata est, ut cum eius angelis flagelletur, qui cum hominibus noluit flagellari. denique de talibus dictum: [*]( 17SA ) non est declinatio mortis eorum, et cum hominibus non flagellabuntur. alia ergo ratio mulieris, quae licet culpam praeuaricationis inciderat. tamen de paradisi lignis habebat adhuc uirtutis escam et ideo dixit peccatum suum, et reputatum est ei ad ueniam. iustus enim accusator est sui in principio sermonis; neque enim potest quisquam iustificari a peccato, nisi fuerit peccatum ante confessus. unde dominus ait: dic iniquitates tuas, ut iustificeris.

: [*]( B ) ergo quia Eua ipsa confessa est delictum, mitior sequitur et profutura sententia, quae condemnaret errorem et ueniam non negaret, ut ad uirum suum conuersa seruiret. primum ne eam facile delectaret errare, deinde ut sub fortiore uase locata non transduceret uirum, sed magis uiri consilio et ipsa regeretur. in quo quidem mysterium Christi et ecclesiae euidenter [*]( 6 Gen. 4, 9 10 Psalm. LXXII 4 sq. 14 Prouerb. 18, 17 17 Esai. 43, 26 21IPetr.3,7 ) [*]( 1 condempnari PBCC\' 4 poene (o N. M.) jA maiore Ji & tratrem (r alt. a. M.) A aacnlegQ P\' et (-gi m2) S 7 custos (s alt. m2 s. «.) A custus V\' et (-oe m2) PR 8 acusato JL accusatio (i 8. M.) Mjf P m2 V angelis eius B Bagellptur AP aagellaretur B 9 dictum est MBC\' et (ow. non est) C 10 non a. M. A 11 ratio] gratia RMV\' 13 uirtutẹs (i 8. $) -4 ideo .... ei OM. J!V 14 est N. «. M. ant. A, om. Px 16 qụạṃfessus (con a. quam m2) P 18 ipsa a. u. A con* fessa m2 post delictum est R, OMt. V est delictum AP\'D delictum est ce<. sequitur a. M. A 19 condempnaret PBC\' 21 uase (e ex a m2) F 22 transduceret (s s. M.) -4 traduceret F uiro (i s. o) J. )

330
agnosco. designatur enim ecclesiae ad Christum futura [*]( c ) conuersio et religiosa seruitus subdita dei uerbo, quae multo sit melior quam saeculi huius Hbei-tas. denique scriptum est: dominum deum tuum adorabis et ipsi soli seruies. haec igitur seruitus dei donum est. denique inter benedictiones numeratur huius seruitutis obsequium; nam et Isaac iii loco benedictionis eam dedit Esau filio suo, ut seruiret fratri suo. denique benedictionem ille poscebat. etsi unam sibi cognouisset esse praereptam, tamen aliam postulabat dicens: numquid una. benedictio tibi est, pater? per hanc [*]( D ) igitur seruitutem ille qui per gulam primitias suas ante uendiderat et studio uenationis agrestis gratiam benedictionis amiserat credidit se ipsum futurum esse meliorem, si typum Christi ueneraretur in fratre. hac enim seruitute pollet populus Christianus, sicut et dominus ad discipulos suos ait: qui uult inter uos primus esse sit omnium seruus. denique hanc seruitutem operatur caritas, quae spe maior et fide est. unde scriptum est: per caritatem seruite [*]( E ) inuicem uobis. hoc est ergo mysterium quod ait apostolus in Christo et in ecclesia. haec enim uere in praeuaricatione ante fuit, sed salua erit per filiorum generationem in fide et caritate et sanctificatione cum castitate, praeuaricata utique in patribus generatio hominum salua per filios, ut quod m Iudaeis offenderat in Christiana posteritate corrigeret [*]( 4 Dent. 6. 13 Luc. 4, 8 7 Gen. 28, 40 10 Gen. 27, 38 11 Gen. 25, 27 et 30 15 Matth. 20, 27 17 1 Cor. 4, 13 18 Galat. 5, 13 19 Ephes. 5, 32 20 I Tim. 2, 15 ) [*]( 1 decclesiae (d eras.) A et ecclesiae VY\' 4 ipsi APRP\'CV\' illi cet. 6 nominatur RV\' uirtutis V 8 agTiouiaaet M 9 ereptam JRF\' postolabat A 11 igitur OMt. RV\' ille .BF\' iUQ (e 8. Q m2) PM Ulum cet. per gula BJx pro gula (u in f<M.) S 12 uendiderat P (di s. M.) uenderat 6\' 13 credit APVD ipsum B ipso M (& N. o m2) M<. tipum A 14 hasc (a s. sp) A haec (e er<M.) J! 15 sicut OM. J!7\' et (e eras.) J. 16 aouoa A 17 et spe R (et s. M.) SBP\'V\' est et fide RBP\'C\'V\' et fide est (est w mg. mJ) S 18 unde et B 20 in pr. APVD esse in cet. praeuaricationem J.PC 23 salnata MP\' saluat C (t s. M. m3) saluatur D )
331