De Paradiso

posuit tamen te contra paradisum, ne memoriam eius posses abolere. denique iusti in paradisum rapiuntur, sicut Paulus [*]( E ) raptus est in paradisum et audiuit uerba ineffabilia. et tu si a primo [*]( 1 Gen. 1, 28 12 Matth. 7, 1 17 Gen. 3, 22 21 II Cor. 12, 2-6 ) [*]( 1 consiaerat (si s. u., t erus. A habet A 6 reptilium SUlr uideor (s 8. or) A 4 tibi s. u. A tu s. u. A 5 singulorumque B 6 esse om. BCI 7 similis (m2 disimilia, om. minime) R 8 certũ RP\'V\' quol ut M 9 cogitatibus J2 10 es otn. RY\' 11 te MSBJP4 & B, om. cet. 13 quia in ras. P sciebat SBPC intirmante esse A et (v s. ạṇ m2) P et (infiimfl te in mg. m2) Y 14 noluit V uoluit te RB obedientem te C obedientê. (s eras.) A 15 es.ses (e eras.) A 16 iudicis BV\' inciderel iudicare A itaque om. BYI noluisti APVD 17 quisi A (a 8. i) quasi CD, om. PVM, tamquam cet. 18 scias .APYMC\' sciebat (eb eras.) P4 sciat B (t s. u.) cet. 20 te tamen SBP, tamen om. B 21 rapiuntur APVD saepe rapiuntur cet. sicut et SBP1 22 ineffabilia A (a alt. ex fl), que non licet homini loqui add. pol )

caelo ad secundum, a secundo caelo ad tertium mentis tuae uigore rapiaris, hoc est quia primum unusquisque homo est corporalis, secundo animalis, tertio spiritalis, si ita rapiaris ad tertium caelum, ut uideas fulgorem gratiae spiritalis — animalis enim homo quae sunt spiritus nescit, et ideo tertii caeli ascensio tibi est necessaria, ut rapiaris in paradisum — [*]( F ) rapieris iam sine periculo, ut possis diiudicare omnia, quia spiritalis diiudicat omnia, ipse autem a nemine diiudicatur, et fortasse quasi adhuc fragilis audies uerba ineffabilia, quae non liceat homini loqui, et tunc quod acceperis reseruato et quod audieris custodi. Paulus apostolus custodiebat, ne laberetur uel alios certe faceret errare. aut fortasse ideo dixit Paulus: quae non licet h omini loqui, quia erat adhuc in corpore constitutus, hoc est uidebat istius corporis passiones, uidebat legem carnis suae repugnantem legi mentis suae. hoc enim malo intellegi, ne uideamur quendam adhuc futuri periculi [*]( 169 A ) iactare terrorem; sit enim uel propter hanc uitam securitas, ut nullos praeuaricationis posthac futurae laqueos formidemus. ergo quicumque fuerit in paradiso ascensione uirtutis audiet mysteria dei arcana illa atque secreta, audiet dicentem dominum tamquam latroni illi a scelere ad confessionem et ad fidem a latrocinio reuertenti: hodie mecum eris in paradiso. [*]( 5 I Cor. 2, 14 8 I Cor. 2, 15 12 Augustinus contra lul. Pelag. II 5, 13 (fortasse... mentis suae) 13 II Cor. 12, 4 14 Rom. 7, 23 20 Luc. 23, 43 ) [*]( 1 a secundo om. R caelum RVI, caelo om. C 2 liunusquisque A (h eras.) 4 fulgore P 5 spiritus dei N (ra ro5 πνεύματος tou ϑεοῡ). 6 rapieris (om. ut) APVD 7 rapieris APVD rapiaris cet. 8 autem] enim R iudicatur RMCVI 9 fragilis A (r 8. u.) 11 custodito X 12 dicit C 13 quae Augustinns qui V quia cet. 14 passiones AI (e ex i) 15 car**nis A (ci eras.) repugnantem ... suae om. hoc siglo * adscripto A ( fuit in mg. inf. nunc absciso) 16 iutellegi malo B 17 siç\\lt A sic RC 18 posthac SBP\'V\' post hanc cet. 19 fverit fuerit A ascensionjs (e s. ag m2) A 20 audiet pr. ] audit AP/J arcana M archana cet. dicente domino M 21 dum in ras. A a] ab RMSBVI et ad fidem a latrocinio m2 PP", om. C. et ad fidei latrocinium ml PP" eet. 22 peruertenti R reuerti B )

Serpens autem erat sapientior omnium [*]( B ) bestiarum, quae erant super terram, quas fecit dominus deus. et dixit serpens mulieri: quid utique dixit deus, needatis ab omni ligno quod est in paradiso? cum dicit sapientiorem serpentem, intellegis quem loquatur, [*]( C ) id est illum aduersarium nostrum, qui tamen habet huius sapientiam mundi. sed et uoluptas atque delectatio bene sapiens dicitur, quia et carnis appellatur sapientia, sicut habes quia sapientia huius carnis inimica est deo et ad exquirenda delectationum genera astuti sunt qui adpetentes sunt uoluptatum. siue ergo delectationem intellegas, quaedam est diuino aduersa mandato et inimica sensibus nostris, unde [*]( D ) sanctus Paulus ait: uideo aliam legem m membris meis repugnantem legi mentis meae et captiuantem me in lege peccati, si autem ad diabolum referas, uerus inimicus est generis humani. quae causa autem inimicitiarum nisi inuidia? sicut Solomon ait quia inuidia diaboli mors introiuit in orbem terrarum. inuidiae autem causa beatitudo hominis in paradiso positi et ideo, quoniam ipse. diabolus acceptam gratiam tenere non potuit, inuidit homini eo quod figuratus e limo, ut incola paradisi esset, electus est. [*](E) considerabat enim diabolus quod ipse, qui fuisset superioris [*]( 1 Gen. 3, 1 5 Augustinus contra Iul. Pelag. II 5, 13 (cum dicit ... lege peccati); cf. III 21, 48 9 Rom. 8, 7 13 Rom. 7, 23 17 Sap. 2, 24 ) [*](1 erat om. RV\' 2 erant] repunt R V quas RSBP\'C\'V\' quam cet. 5 quemJ quae RV\' loquebatur BC et eb exp. S 6 illum] ilico SB et (e. m2 illfl) P\' sapientiam huius RCC\'V\' 7 uoluntas RMV 8 et II et sapientia M sapientia cet. 9 quia A (i 8. u.) huius om. SBPCC, fort. recte in dell R, om. Y\' 11 sunt s. m. m2 M 12 aduersata RV mandato A (n in ras., da 8. u.) 13 paulus AC\'D et 8. u. m2 S apfs 8. u. M apostolus Paulus P\', om. cet. menbris A 15 me om. RV 16 autem causa SBP\' 17 solomon M salemon V\' salomon cet. 18 introiuit A (i alt. 8. u.) introuit (m2 intrauit) S introibit (v a. b) R autem] enim M 19 beatitudo est B siti RV et ipse BP\' 21 est om. PVCC )

naturae, in haec saecularia et mundana deciderat, homo autem inferioris creaturae sperabat aeterna. hoc est ergo quod inuidit dicens: \'iste inferior adipiscetur quod ego seruare non potui? iste de terris migrabit ad caelum, cum ego de caelo lapsus in terras sim? multas uias habeo quibus hominem decipere possim. de limo factus est, terra ei mater est, coruptibilibus inuolutus est. etsi anima superioris naturae, tamen et ipsa [*](F) lapsui potest esse obnoxia in corporis carcere constituta, quando ego lapsum uitare non potui. est igitur uia prima, ut decipiatur. dum condicione sua maiora desiderat. hic enim quidam est conatus industriae. deinde carnis est quod non habeat desiderare. postremo in quo uideor ego omnibus esse sapientior, nisi circumscribam hominem et uersutia et fraude contendam?1 itaque machinatus est ut non primo Adam adoriretur, sed Adam per mulierem circumscribere conaretur. non adorsus est eum qui coram acceperat caeleste mandatum. [*]( 170 A ) sed eam adorsus est quae a uiro didicerat, non a deo quid obseruaret acceperat. neque enim habes quia mulieri dixit deus, sed quia Adae dixit, et ideo per Adam cognouisse mulier aestimanda est.