Silvae
Statius, P. Papinius (Publius Papinius)
Statius, P. Papinius. Statius, Volume 1. Mozley, John Henry, editor. London: William Heinemann; New York: G.P. Putnam's Sons, 1928.
- restinxit cineres, gremio nec lubricus ossa
- quod vallavit onyx, miseris acceptius umbris
- quam gemitus, sed et ipse iuvat 1? quid terga dolori,
- Urse, damus? quid damna foves et pectore iniquo
- vulnus amas? ubi nota reis facundia raptis?
- quid caram crucias tam saevis luctibus umbram?
- eximius licet ille animi meritusque doleri:
- solvisti, subit ille pios carpitque quietem
- Elysiam clarosque illic fortasse parentes
- invenit; aut illi per amoena silentia Lethes
- forsan Avernales adludunt undique mixtae
- Naides, obliquoque notat Proserpina vultu.
- pone, precor, questus; alium tibi Fata Phileton,
- forsan et ipse dabit moresque habitusque decoros
- monstrabit gaudens similemque docebit amorem.[*]() [*](iuvat M: iubet, vetat edd. )[*](amorem s: amori M: amari s. )
- Lucani proprium diem frequentet,
- quisquis collibus Isthmiae Diones
- docto pectora concitatus oestro
- pendentis bibit ungulae liquorem.
- ipsi, quos penes est honor canendi,
- vocalis citharae repertor Arcas
- et tu Bassaridum rotator Euhan
- et Paean et Hyantiae sorores,
- laetae purpureas novate vittas,
- crinem comite, candidamque vestem
- perfundant hederae recentiores.
- docti largius evagentur amnes,
- et plus Aoniae virete silvae,
- et, si qua patet aut [*]() diem recepit,
- sertis mollibus expleatur umbra.
- centum Thespiacis odora lucis
- stent altaria victimaeque centum,
- quas Dirce lavat aut alit Cithaeron:
- Lucanum canimus, favete linguis,
- vestra est ista dies, favete, Musae,
- dum qui vos geminas tulit per artes,
- et vinctae pede vocis et solutae.
- Romani colitur chori sacerdos. [*](patet aut m: pater aut L: patera ut M: patulam Markland.: Patareus noni. Verrall. Pegasus, which Statius here places on the Isthmus; he seems to confuse it with Pirene, the spring at Corinth (cf. Tlteb. iv. 60). Pirene was also connected with the Pegasus story, see Pindar. Ol. 13. 60. It is not clear what Dione (Venus) has to do with the Isthmus. )
- Felix—heu nimis!—et beata tellus,
- quae pronos Hyperionis meatus
- summis Oceani vides in undis
- stridoremque rotae cadentis audis,
- quae Tritonidi [*]() fertiles Athenas
- unctis, Baetica, provocas trapetis:
- Lucanum potes imputare terris!
- hoc plus quam Senecam dedisse mundo
- aut dulcem generasse Gallionem.
- attollat refluos in astra fontes
- Graio nobilior Melcte Baetis 2;
- Baetim, Mantua, provocare noli.
- Natum protinus atque humum per ipsam
- primo murmure dulce vagientem
- blando Calliope sinu recepit,
- tum primum posito remissa luctu
- longos Orpheos exuit dolores
- et dixit: ‘puer o dicate Musis,
- longaevos cito transiture vates,
- non tu flumina nec greges ferarum
- nec plectro Getieas movebis ornos,
- sed septem iuga Martiumque Thybrim
- et doctos equites et eloquente
- cantu purpureum trabes senatum,
- nocturnas alii Phrygum ruinas
- et tardi reducis vias Ulixis
- et puppem temerariam Minervae,
- trita vatibus orbita, sequantur:
- tu carus Latio memorque gentis
- carmen fortior exseris togatum.
- ac primum teneris adhuc in annis [*](Tritonidi Bentley: tritonide M. )[*](Melcte Petis M: m & eleb & is L. )
- hides [*]() Hectora Thessalosque currus
- et supplex Priami potentis aurum,
- et sedes reserabis inferorum,
- ingratus Nero dulcibus theatris
- et noster tibi proferetur Orpheus.
- dices culminibus Remi vagantis
- infandos domini nocentis ignes.
- hinc castae titulum decusque Pollae-
- iocunda dabis adlocutione.
- mox coepta generosior iuventa
- albos ossibus Italis Philippos
- et Pharsalica bella detonabis,
- convulsum [*]() ducis inter arma divi,
- libertate gravem pia Catonem
- et gratum popularitate Magnum.
- tu Pelusiaci scelus Canopi
- deflebis pius et Pharo cruenta
- Pompeio dabis altius sepulcrum.
- haec primo iuvenis canes sub aevo,
- ante annos Culicis Maroniani.
- cedet Musa rudis ferocis Enni
- et docti furor arduus Lucreti,
- et qui per freta duxit Argonautas,
- et qui corpora prima transfigurat.
- quid maius loquar? ipsa te Latinis
- Aeneis venerabitur canentem.
- nec solum dabo carminum nitorem, [*](ludes L: laudes M1: laudas m. )[*](convulsum Slater: quo fulmen LM, et Dom., quod Markland. Troy, (ii.) A Catachthonion, or Journey to the Underworld, (iii.) A Praise of Nero, (iv.) The Story of Orpheus, (v.) a de- )
- sed taedis genialibus dicabo
- doctam atque ingenio tuo decoram,
- qualem blanda Venus daretque Iuno
- forma, simplicitate, comitate,
- censu, sanguine, gratia, decore,
- et vestros hymenaeon ante postes
- festis cantibus ipsa personabo.
- o saevae nimium gravesque Parcae!
- o numquam data longa fata summis!
- cur plus, ardua, casibus patetis?
- cur saeva vice magna non senescunt?
- sic natum Nasamonii Tonantis
- post ortus obitusque fulminatos
- angusto Babylon premit sepulcro.
- sic fixum Paridis manu frementis [*]()
- Peliden Thetis horruit cadentem.
- sic ripis ego murmurantis Hebri
- non mutum caput Orpheos sequebar.
- sic et tu—rabidi nefas tyranni!—iussus
- praecipitem subire Lethen,
- dum pugnas canis arduaque voce
- das solacia grandibus sepulcris,
- —o dirum scelus! o scelus!—tacebis.’
- sic fata est leviterque decidentes
- abrasit lacrimas nitente plectro.
- At tu, seu rapidum poli per axem
- Famae curribus arduis levatus,
- qua surgunt animae potentiores, [*](frementis s: prementis LM. neque te decora neque tuis virtutibus. of the Libyan god Ammon (= Jupiter). )
- terras despicis et sepulcra rides;
- seu pacis merito nemus reclusi
- felix Elysii tenes in oris,
- quo Pharsalica turba congregatio,
- et te nobile carmen insonantem
- Pompei comitantur et Catones,
- seu [*]() magna sacer et superbus umbra
- noscis [*]() Tartaron et procul noeentum
- audis verbera pallidumque visa
- matris lampade respicis Neronem,
- adsis lucidus et vocante Polla
- unum, quaeso, diem deos silentum
- exores: solet hoc patere limen
- ad nuptas redeuntibus maritis.
- haec te non thiasis procax dolosis
- falsi numinis induit figura,
- ipsum sed colit et frequentat ipsum
- imis altius insitum medullis,
- ac solacia vana [*]() subministrat
- vultus, qui simili notatus auro
- stratis praenitet incubatque somno
- securae. procul hinc abite, Mortes:
- haec vitae genialis est origo.
- cedat luctus atrox genisque manent
- iam dulces lacrimae dolorque festus,
- quicquid fleverat ante, nunc adoret. [*](seu Heinsius: tu LM: dum Bursian. )[*](noscis Haupt: nescis LM. )[*](vana L M: vera Baehrens. Protesilaus, who was allowed to return to his wife for one day. Laodamia venerated her husband in the form of )
Tibi certe, Polli dulcissime et hac cui tam fideliter inhaeres quiete dignissime. non habeo diu probandam libellorum istorum temeritatem, cum scias multos ex illis in sinu tuo subito natos et hanc audaciam stili nostri frequenter expaveris, quotiens in illius facundiae tuae penetrali seductus altius litteras intro et in omnes a te studiorum sinus ducor. Securus itaque tertius hic silvarum nostrarum liber ad te mittitur. Habuerat quidem te secundus testem sed hic habet auctorem. Nam primum limen eius Hercules Surrentinus aperit, quem in litore tuo consecratum, statim ut videram, his versibus adoravi. Sequitur libellus, quo splendidissimum et mihi iucundissimum iuvenem, Maecium Celerem, a sacratissimo imperatore missum ad legionem Syriacam, quia sequi non poteram, sic prosecutus sum. Merebatur et Claudi Etrusci mei pietas aliquod ex studiis nostris solacium, cum lugeret veris—quod iam
rarissimum [*]() est—lacrimis senem patrem. Earinus praeterea, Germanici nostri libertus—scis [*]() quamdiu desiderium eius moratus sim. cum petisset ut capillos suos. quos eum geminata pyxide et speculo ad Pergamenum Asclepium mittebat, versibus dedicarem. Summa est egloga. qua mecum secedere Neapolim Claudiam meam exhortor. Hic. si verum dicimus, sermo et quidem securus, ut cum uxore et qui persuadere malit quam placere. Huic praecipue libello favebis. cum scias hanc destinationem quietis meae tibi maxime intendere meque non tam in patriam quam ad te secedere. Vale.- Intermissa tibi renovat, Tirynthie, sacra
- Pollius et causas designat desidis anni,
- quod coleris maiore tholo, nec litora pauper
- nuda tenes tectumque vagis habitabile nautis,
- sed nitidos postes Graisque effulta metallis
- culmina, ceu taedis iterum lustratus honesti
- ignis ab Oetaea conscendens aethera flamma,
- vix oculis animoque fides, tune ille reclusi [*](iam rarissimum Baehrens: amarissimum M: rarissimum )[*](scis Vollmer: scit M. )
- liminis et parvae custos inglorius arae?
- unde haec aula recens fulgorque inopinus agresti
- Alcidae? sunt fata deum, sunt fata locorum!
- o velox pietas! steriles hic nuper harenas,
- adsparsum pelago montis latus hirtaque dumis
- saxa nec ulla pati faciles vestigia terras
- cernere erat. quaenam subito fortuna rigentes
- ditavit scopulos? Tyrione haec moenia plectro
- an Getica venere lyra? stupet ipse labores
- annus, et angusti bisseno limite menses
- longaevum mirantur opus. deus attulit arces
- erexitque suas atque obluctantia saxa
- summovit nitens et magno pectore montem
- reppulit: immitem credas iussisse novercam.
- Ergo age. seu patrios liber iam legibus Argos
- incolis et mersum tumulis Eurysthea calcas,
- sive tui solium Iovis et virtute parata
- astra tenes, haustumque tibi succincta beati
- nectaris excluso melior Phryge porrigit Hebe:
- huc ades et genium templis nascentibus infer,
- non te Lenia nocens nec pauperis arva Molorchi
- nec formidatus Nemees ager antraque poscunt
- Thracia nec Pharii polluta altaria regis,
- sed felix simplexque domus fraudumque malarum
- inscia et hospitibus superis dignissima sedes,
- pone truces arcus agmenque immite pharetrae
- et regum multo perfusum sanguine robur,
- instratumque umeris dimitte ingentibus [*]() hostem: [*](rigentibus Gerart: gerentibus M: ingentibus Markland. )
- hic tibi Sidonio celsum pulvinar acantho
- texitur et signis crescit torus asper eburnis.
- pacatus mitisque veni nec turbidus ira
- nec famulare timens, sed quem te Maenalis Auge
- confectum thiasis et multo fratre madentem
- detinuit qualemque vagae post crimina noctis
- Thespius obstupuit, totiens socer, hic tibi festa
- gymnas, et insontes iuvenum sine caestibus [*]() irae
- annua veloci peragunt certamina lustro.
- hic templis inscriptus avo gaudente sacerdos
- parvus adhuc similisque tui. cum prima
- novercae monstra manu premeres atque exanimata doleres.
- Sed quaenam subiti, veneranda, exordia templi,
- dic age, Calliope; socius tibi grande sonabit
- Alcides tensoque modos mutabitur arcu.
- Tempus erat. caeli cum torrentissimus axis
- incumbit terris ictusque Hyperione multo
- acer anhelantes incendit Sirius agros,
- iamque dies aderat, profugis cum regibus aptum
- fumat Aricinum Triviae nemus et face multa
- conscius Hippolyti splendet lacus; ipsa coronat
- emeritos Diana canes et spicula terget
- et tutas sinit ire feras, omnisque pudicis [*](caestibus M: testibus s: caedibus Markland. The jovial and amatory character of the god is a common theme of ancient literature. of Zeus. iv. 8 is addressed. Diana in her precinct by the lake. The lake of Nemi is )
- Itala terra focis Hecateidas excedit idus.
- ast ego, Dardaniae quamvis sub collibus Albae
- rus proprium magnique ducis mihi munere currens
- unda domi curas mulcere aestusque levare
- sufficerent, notas Sirenum nomine rupes
- facundique larem Polli non hospes habebam,
- assidue moresque viri pacemque novosque