Naturalis Historia
Pliny, the Elder
Pliny, the Elder, creator; Mayhoff, Karl Friedrich Theodor, 1841-1914, editor
[*](Sol. 1, 123. — (12) Plut. vit. orat. 838a. — (13) Cic. de or. III 213. Val. M. VIII 10 ext. 1. Quintil. XI 3, 6. 7. Plut. vit. orat. 840d. —) Platoni sapientiae antistiti Dionysius tyrannus, alias saevitiae superbiaeque natus, vittatam[*](uitatā F1a) navem misit obviam, ipse quadrigis albis[*](albis F2E2oSol.v. agradis DF1(R?). agadis E1a) egredientem[*](egredientes F1a) in litore excepit. viginti talentis unam orationem Isocrates vendidit. Aeschines Atheniensis summus orator, cum accusationem, qua fuerat usus, Rhodüs[*](rodis a. -di o. Rhodi v a.H) legisset, legit et[*](et (//// F) legit et (ex a) FRa) defensionem Demosthenis, qua[*](qui a) in illud pulsus[*](depulsus E2ova.H) fuerat exilium, mirantibusque tum magis fuisse miraturos dixit, si ipsum orantem audivissent, calamitate [*](calamitati R2. -tatus F1. om.oz) testis[*](restens F1. res a.ad testis F2in marg. add. Testi- moniū fuit hui' mo(di) Quid si ipsā bestiā audiretis sua uerba frementē? cfr. n. luc. p. 78) ingens factus[*](facta a) inimici. [*]((18) Paus. I 23, 9.) Thucydiden[*](thucididen F1a. tuchi- F2) imperatorem Athenienses in exilium egere, rerum[*](reum a) conditorem revocavere[*](reuocare F1a), eloquentiam mirati cuius virtutem damnaverant[*](damnauerat F1Ra). magnum et Menandro in comico socco testimonium regum Aegypti et Macedoniae contigit[*](con- ingit F1R2a. -gis R1) classe et per legatos[*](pef legator a. pef lagor F1) petito[*](petite a), maius ex ipso, regiae fortunae praelata litterarum conscientia.
Perhibuere et Romani proceres etiam exteris[*](exterris F. -rnis dT) testimonia.
Cn. Pompeius.confecto Mithridatico bello intraturus Posidonii[*](possidonii F2aoC Bas. -niae F1) sapientiae professione clari domum forem[*](fores ova.S) percuti de more[*](de more percuti o) a lictore vetuit et fasces litterarum ianuae summisit is cui se oriens occidensque summiserat. Cato censorius in illa nobili[*](nobili F2Rv. -lia DF1a. -lium Edo) trium sapientiae procerum[*](pro- cerum F2Rov. ca&erū F1. cet- a) ab Athenis legatione audito Carneade quam primum legatos eos censuit dimittendos , quoniam illo viro argumentante quid veri esset haut facile discerni posset. [*](Sol. 1, 121. 122. — (4) Plut. Cato mai. 22. (8) cfr. Pl. XXIX 14. — (10) Plut. Cato min. 10. Pl. XXXIV 92. —) quanta morum commutatio! ille semper alioquin[*](alioqui d.om.o) universos ex Italia pellendos[*](exitiali (add. nomine ozv) appellandos F1aozvaG) censuit Graecos, at[*](ac F1a) pronepos eius Uticensis Cato unum[*](uno F1Ra) ex tribunatu militum philosophum, alterum ex Cypria legatione deportavit, eandemque linguam ex duobus Catonibus in[*](in om.F1Ra) illo abegisse[*](abegisse TS. abig- Rd. ambig- DF1E1a. abiecisse rov), in hoc importasse memorabile est.[*](Cic. p. Arch,. 22. Liv. XXXVIII 56, 4. Val. M. VIII 14, 1. Sol. 1, 122. Hieron. chron. ol. 135, 1. — (17) Donat. vit. Verg. 51. —) Sed et nostrorum gloriam percenseamus. prior Africanus Q. Ennii statuam sepulcro suo inponi iussit clarumque illud nomen, immo vero spolium ex tertia orbis parte raptum[*](rap- tum ll.ov. an captum? cfr. § 96), in cinere supremo cum poetae[*](po&itu (poetria a) legi F1a) titulo legi. Divus Augustus carmina[*](impertasse F1. -ritasse F2a) Vergili cremari contra testamenti eius verecundiam vetuit, maiusque ita vati testimonium contigit[*](contingit a) quam si ipse sua probavisset. [*](cfr. Pl. XXXV 10.)[*]((2) cfr. Fest. p. 162, 2 sq. —) M. Varronis[*](uarro F1R) in bibliotheca[*](byblioteca a), quae prima in orbe ab Asinio[*](in ora basin//// (-nio d) F1d. minor basinio a. in urbe ab Asinio Sabell.) Pollione[*](pollion F. -ini a) ex[*](ex om.F1a. de va. G) manubiis publicata Romae est, unius[*](reus F1a) viventis posita imago est, haut minore, ut equidem[*](et qui- dem a. ///qui- F1) reor, gloria, principe oratore et cive ex illa ingeniorum
quae tunc fuit multitudine uni hanc coronam dante quam cum eidem Magnus Pompeius piratico ex bello navalem dedit . innumerabilia deinde sunt exempla Romana, si persequi libeat, cum plures una gens in quocumque genere eximios tulerit quam ceterae terrae. sed[*](sed et H Brot.) quo te[*](quo et te ozva. G. quid de Dal.2 (errore?)), M[*](M. om.F2a. marce o). Tulli, piaculo taceam, quove maxime excellentem insigni praedicem? quo potius quam universi populi illius[*](et illius ozva. G) gentium[*](gentium Welzh. p. 20 n. -ti DF1Ea. -tis F2R(?)oz sciscentis D) amplissimi[*](amplis- simi DF1EaG. -mo F2R(?)ozv(L). cfr. § 130. III 39) testimonio, e[*](e DG(S). et rozv(L). et e H) tota vita tua[*](tua et o. tua ad (et ad C)va.G) consulatus[*](consulatus R(?)oG. -tū rv) tantum operibus electis[*](electis gerente F2)? [*]((14) Iuven. 8, 243. —) te dicente[*](dicentē Ra) legem agrariam[*](legē agrariā F2R(?)v. legrar- F1. legnar- ro), hoc est alimenta sua, abdicarunt[*](abdicauerunt R (?)va.D) tribus; te suadente Roscio theatralis[*](theatralis seditionis ova.G) auctori[*](auctores F2. -or est Dal.2 (errore)) legis[*](leges ova. G) ignoverunt notatasque[*](notatosque o) se discrimine sedis[*](sedis (om. crimine sedis) Fa. sedes dT. se (sedes v) ignominiae discri- mine sova. G) aequo animo tulerunt; te[*](te ov. et ll.) orante[*](orantē F2) proscriptorum[*](proscriptorē a) liberos honores petere puduit; tuum Catilina fugit[*](fuit F1a) ingenium[*](ingemum F1. -entum ad); tu M[*](M. om.o). Antonium proscripsisti. salve primus omnium parens patriae appellate, primus in toga triumphum linguaeque[*](linguaq. F1. -uāq. Rda) lauream merite[*](meritae F1. -to a) et facundiae Latiarumque [*](latinarumque o. -rum zva. G) litterarum parens aeque[*](aeque v. eque ado. atque r C) (ut dictator Caesar, hostis quondam tuus, de te scripsit) omnium triumphorum laurea[*](laureā F2. -eam adepte ova.S) maiorem [*](maiorē (sc. merite) F2Eov. -orae D. -orerS. -or U), quanto plus est ingenii Romani[*](romani ingenii F2) terminos[*](terminus Fa) in tantum promovisse quam imperii.[*](Cic. Tusc. I 18. Nonius II p. 92 M. Plut. Cato mai. 1. — Plato apol. 5 ext. Val. M. III 4 ext. 1. Sol. 1,123.) Reliquis animi bonis praestitere ceteros mortales:
sapientia oh id Cati[*](pati F1a), Corculi[*](corculi v. coric- ll) apud Romanos cognominati, apud Graecos Socrates, oraculo Apollinis Pythii praelatus cunctis. [*](Diod. IX 9, 1 Dind. Diog. La. I 40. 41. 72. Clem. Al. strom. I 14 p. 300. — (11) Homer. o 225. Herod. II 49. cfr. Pl. XXV 47. X 137. — Liv. XXV 12, 3. Cic. div. I 115. 89. II 113. Fest. p. 326, 21. —)rursus mortales[*](mortales om.o) oraculorum societatem dedere[*](dederunt do) Chiloni Lacedaemonio tria[*](tria E2ov(D). om. rS) praecepta eius Delphis consecrando aureis litteris, quae sunt haec: nosse se quemque, et nihil nimium cupere, comitemque aeris alieni atque litis esse miseriam. quin et funus eius, cum victore filio Olympiae expirasset gaudio, tota Graecia prosecuta est.