Naturalis Historia

Togatae effigies antiquitus ita[*](ista V2R. sta V1. statuae dhv. a. G.) dicabantur. placuere et nudae tenentes hastam ab epheborum[*](ephdeborum B1.) e[*](e BadG. a r. om.hv.) gymnasiis [*](gymnicis v. a. G.) exemplaribus; quas Achilleas vocant. Graeca ???res[*](res est hv. a. S.) nihil[*](ad VO.) velare, at contra Romana ac militaris thoraces[*](thoracas VRdhv. a. S. tor- O.) addere. Caesar quidem dictator loricatam sibi dicari in foro suo passus est. nam Lupercorum[*](luper VR.) habitu[*](habitum B.) tam noviciae[*](nouite R.) sunt quam[*](quod VR.)[*](eodem R(?)v. a. S.) quae nuper prodiere[*](prodiere Bdv. -idere r Ven.) paenulis indutae. Mancinus eo habitu sibi statuit, quo deditus fuerat.[*](extr.: cfr. Liv. XXXVIII 35,4.) notatum ab auctoribus et[*](est hv. a. S.) L. Accium[*](actium hv. a. H. Attium SUJ.) poetam in Camenarum aede maxima forma statuam sibi posuisse, cum brevis admodum fuisset. equestres utique[*](utique BaG(S). utriq. O. utique (itaq; R) uero VR. uero dThv(H).) statuae Romanam celebrationem habent[*](aegrecif B1. -ręcif B2.), orto sine dubio a Graecis exemplo. sed illi celetas [*](celetas V1aB. cael- B. celitas R. -latas V2hv.) tantum dicabant in sacris victores, postea vero et qui bigis vel[*](uel BaOhv. uel qui rdT.) quadrigis vicissent; unde[*](unde om.BS.) et nostri[*](nostris G.) currus nati[*](nati del. G.) in iis[*](iif Bv(S). hiif B2. his rC(U).), qui triumphavissent. serum hoc, et in iis non nisi a divo Augusto seiuges, sicut[*](sicut et v. a. S. aut Sellers.) elephanti.

[*](Liv. VIII 13, 9. Florus I 5,10 (111). Nonius s.v. Maeniana (p. 65 M). Liv. ep. XVII.) Non vetus et bigarum celebratio in iis[*](iif B1v(S). hiif B2. is V. his rC.), qui praetura functi curru vecti essent per circum; antiquior columnarum , sicuti[*](sicut RdOhv. a. S.) C. Maenio[*](menio Ov. a. H.), qui devicerat priscos Latinos,

quibus ex foedere tertias praedae[*](praetiae V. -eciae R.) populus[*](populus (p. d) r. (romanus d) Bdv(S). ro. po. G.PR. romano (-na R) r.) Romanus praestabat , eodemque[*](eosdemquae V.) in consulatu in suggestu rostra devictis Antiatibus[*](actiatibuf B2.) fixerat anno urbis CCCCXVI[*](CCCCVI B. cc. cxv O.), item C. Duillio[*](duillio BdhC(H)D. duilio RTv(J). -li. O. D. uilio V. Duellio G(SU).), qui primus navalem triumphum egit de Poenis[*](paenif B.), quae est etiam nunc in foro,[*](cfr. Plin. XVIII 15. Liv. IV 16, 2. I 36, 5. Dion. Hal. III 71.—cfr. Cic. Tusc. V 36, 105. Dig. I 2 de or. iur. § 4.) item L[*](L. BS. P. rv.). Minucio praefecto annonae extra portam Trigeminam[*](trigeminae VR.) unciaria stipe conlata—nescio an primo honore tali a populo, antea[*](ante V.) enim a[*](a om.VRh.) senatu[*](senatum V.) erat—, praeclara[*](praeclara om. R.) res, ni[*](nifi Bhv.) frivolis coepisset initiis[*](in illif B.). namque et Atti[*](aetati VR. .. athi O. et Actii v. a. H.) Navi[*](nauii R(?)hv. a. S. item infra.) statua fuit ante curiam—basis[*](fed (supra scr.)bafif eiuf B2. cuius basis v.a.S.) eius conflagravit curia incensa P. Clodii funere—; fuit et Hermodori[*](hermapodori O. -phodori a.) Ephesii[*](ephefii Bv. -si a. etsi rO.) in comitio, legum, quas decemviri scribebant, interpretis[*](interpretes VR.), publice[*](pulice B.) dicata.[*](Liv. II 10, 12. (Gell. IV 5, 1).) alia causa, alia auctoritas M[*](M. H(D). ma VRd.om.BS. maior h. -or in v.). Horati[*](horati BS. -tii Lugd. oratico V1. -tio d. -tii v. cratico r.) Coclitis[*](coclitif Bv. -lis rOh.) statuae[*](ftatuae BH. -ua rOh.)—quae durat hodieque—, cum hostes a ponte sublicio[*](fulpicio B2) solus arcuisset. equidem et Sibyllae [*](fibi illae B1. cfr. § 29. -bullae V.) iuxta rostra esse non miror, tres sint licet: una quam[*](fe B.) Sextus Pacuius[*](pacuuius Rdhv. a. U. cfr. XXXV 19.) Taurus[*](taraus B.) aed. pl. restituit[*](instituit Vdv. a. G(H)); duae quas M. Messalla[*](meffalla Bv(D). -ala rC. cfr. XXXIII 50.). primas putarem has et Atti[*](attii B.cfr. § 21.) Navi, positas aetate Tarquinii Prisci[*](pripci V.), ni[*](ni U. ne B. pi V1. om. r. nisi hv.) regum antecedentium essent in Capitolio,[*](Liv. VIII 13, 9. IX 43, 22. Cic. Phil. VI 5, 13.—Liv. IV 17, 2. Cic. Phil. IX 2, 4. 5. Diodor. XII 80, 6.)

ex iis[*](iis v. if B1. his rC.) Romuli et Tatii[*](& tatii BaS. aetati r. est hv.) sine tunica, sicut et

Camilli in rostris. et ante aedem Castorum[*](castrorum Vd.) fuit Q[*](Q. R(?)aG. e B. om.Vdhv(S)). Marci[*](marcii R(?)G. M. v.) Tremuli equestris[*](equestri Rd. aeq- V.) togata qui Samnites bis devicerat captaque Anagnia populum stipendio liberaverat. inter antiquissimas [*](antiquissima VR.) sunt et Tulli[*](tullii BhVerc.) Cloeli[*](cloeli VdS. -lii RH. caelti B2. -lii B1v.), L[*](L. v(S). lucii R(?).Dal. b Vdh.om.B.). Rosci[*](rofcii BRv. a. S.), Sp[*](Sp. v. f. p. B1. p. B2. spuri VdhS. -rii RDal.). Nauti[*](nauti VRS. -tii BdG. Antii C e Livio. matici v.), C. Fulcini [*](fulcinii RdG.) in rostris, a Fidenatibus in legatione interfectorum. [*](cfr. Liv. ep. XX. Florus I 21 (II 5). Polyb. II 8, 12.—cfr. Liv. XLV 12, 5. Val. Max. VI 4, 3. Cic. Phil. VIII 8, 23.)hoc a re p[*](romano populo v. a. H.). tribui solebat iniuria caesis, sicut aliis et[*](aliif BS. alut V1. aliut R. -iud V2. -ias h.om.d(?)v. et aliis coni. S.) P. Iunio, Ti[*](T. R. et tito hv. a. S.). Coruncanio[*](coruntiano (corint- V) VRd. -ncano G.), qui ab Teuta[*](teuta BS. teufa rv(Brot.). teuca B.) Illyriorum[*](llyriorum B.) regina interfecti erant. non oimittendum videtur, quod annales adnotavere, tripedaneas iis[*](iif Bv (S). is V. his dhC. om.R.) statuas in foro statutas; haec videlicet[*](& BS.om. rv.)[*](C. N. B1. GN. B2. C. v. a. H.) mensura honorata tune erat. non praeteribo et Cn[*](fc. BVS cum Gron. scilicet RdT(?)H. om. v.). Octavium ob unum SC. verbum. hic regem Antiochum daturum se responsum dicentem virga, quam tenebat forte, circumscripsit priusque[*](prius V. et prius Rdhv. a. S.), quam egrederetur circulo illo, responsum dare coegit. in qua legatione interfecto senatus statuam poni iussit quam oculatissimo loco, eaque est[*](eaque eft BVS. aea quae R. qui est h.del. v.) in rostris.[*](Cic. Phil. IX 2, 4.—cfr. Gell. VII (VI) 7, 1. (Plutarch. Popl. 8 extr.).) invenitur statua decreta et Taraciae Gaiae sive Fufetiae[*](fufetiae VRU. furet- BS. fuffet- dhv.) virgini Vestali[*](uestale V.), ut poneretur ubi vellet, quod adiectum non minus honoris habet[*](habent BS.) quam feminae esse[*](femina esset (ē & R) VR.) decretam[*](decreta V.). meritum eius ipsis[*](in ipsis VR (?)G.) ponam annalium verbis: quod campum Tiberinum gratificata esset ea[*](e (pro ea) B.) populo.— Invenio et Pythagorae et Alcibiadi in cornibus comitii positas, cum bell Samniti[*](summiti Vd. -itti R.) Apollo Pythius iussisset[*](iussit sed VRd.) fortissimo Graiae gentis et alteri sapientissimo[*](graiae—sapientissimo om.Rh.) simulacra celebri loco dicari. eae[*](eae (S. ae e B1. hae e B2. ea H) ft&ere done BH. ea est & credo nec r. donee v.) stetere, donec Sulla dictator ibi curiam faceret[*](facrati B1. -tiS B2.). mirumque est, illos patres Socrati cunctis ab eodem deo[*](de eo V.) sapientia praelato Pythagoran [*](pythagora V. -ram Rdhv. a. S.) praetulisse aut[*](& BRhS. aut V(?)v. nec d.) tot aliis virtute Alcibiaden[*](alcibiadem Vdv. a. S.) et quemquam utroque[*](an utraque?) Themistocli.

[*](Strabo IX 1, 20 p. 398. Diog. Laert. V 75.)Columnarum ratio erat attolli[*](attolli Bdv. tolli rD. cfr. XIX 139.) super[*](supra Vdhv. a. S.) ceteros mortales, quod et arcus[*](arcuuf B1D.) significant novicio invento. primus tamen honos coepit a Graecis, nullique arbitror plures statuas dicatas quam Phalereo[*](phalera eo B1.) Demetrio Athenis, siquidem CCCLX[*](CCCXL BT.) statuere, nondum anno hunc numerum dierum excedente, quas mox laceravere. statuerunt et Romae[*](& romae BaS. romae enim r. -mae etiam hv.) in omnibus vicis tribus Mario Gratidiano[*](gratiabano Vd. -bona R. gratiano a.), ut diximus, easdemque[*](33,132) subvertere Sullae[*](fulae B1. fillae B2.) introitu.

[*](Liv. II 13, 11. Seneca dial. VI 16, 2. Dion. Hal. V 35.) Pedestres sine dubio Romae fuere in auctoritate longo tempore; et[*](et om.R(?)v. a. S) equestrium tamen origo perquam vetus est, cum feminis etiam honore communicato Cloeliae[*](cloeliae B1Tav. clel- B2 (item infra). cocl- r.) statua equestri, ceu[*](ceo V. cae O R.) parum esset toga[*](togra B1.) eam cingi, cum Lucretiae [*](ingretiae VR1. incre- R2.) ac Bruto, qui expulerant reges, propter quos Cloelia inter obsides fuerat[*](fuerant V.), non decernerentur[*](decernentur V.).[*](extr.: Plutarch. Popl. 19 p. 107.) hanc primam[*](prima VR.)

cum Coclitis publice dicatam[*](dicata VR.om.a.) crediderim[*](crederem Gron.)—Atto[*](ante (pro Atto) hv. a. H) enim ac Sibyllae[*](sibulle V. fibi. illae B.) Tarquinium, ac[*](ac BS. & rv. an at?) reges sibi ipsos posuisse verisimile est—, nisi Cloeliae quoque Piso traderet ab iis[*](iif Bv (S). his r C.) positam[*](posita VR.), qui[*](quae Gron.) una opsides fuissent[*](fuerant hv. a. S.), redditis a Porsina[*](porfina B1 (a?) S. -sena h. -senna rv. cfr. § 139. XXXVI 91.) in[*](in om.VRhv. a. B.) honorem eius[*](eius om.VRd.). e diverse Annius Fetialis equestrem, quae fuerit contra Iovis Statoris aedem in vestibule Superbi domus, Valeriae fuisse, Publicolae[*](publice VRd. -ciae v. a. B.) consulis filiae, eamque solam refugisse[*](refugiffe BdG. -sset a. fuisse r. fugi- hv.) Tiberimque transnatavisse ceteris opsidibus, qui[*](qui BRdv(S). quae V(?)hG. porfinae B1S. -sennae (pros- V) rv.) Porsinae mittebantur, interemptis Tarquinii insidiis.

[*](L. Piso ann. VII (Peter hist. Rom. fragm. p. 85).) L. Piso prodidit M. Aemilio C[*](C. Bdahv (G). CC. r. & C. B.). Popilio iterum[*](iterum BS.IIVa. II Rdhv.) cos[*](ac V.)[*](ftuaf B.). a censoribus P. Cornelio Scipione M. Popilio statuas circa forum eorum, qui magistratum gesserant[*](gesserunt VR(?)G.), sublatas omnes[*](omnes v. -nis ll. S. ) praeter eas, quae populi aut senatus sententia[*](sententiā R.) statutae[*](statuae VR.) essent, eam vero, quam[*](quam BhVerc. quae Vdav. que R.) apud aedem Telluris statuisset sibi Sp. Cassius, qui regnum adfectaverat, etiam conflatam a[*](a om.VR.) censoribus. nimirum in ea quoque re[*](rem VR.om.a.) ambitionem [*](ambitioni v. a. S. cfr. § 40.) providebant illi viri.[*](cfr. Plutarch. C. Gracch. 4 p. 836.) exstant Catonis in censura vociferationes[*](ftatuaf romanif BS. romanis statuas rdaD. (statuas ponunt post prouinciis hv).) mulieribus statuas Romanis in provinciis poni; nec tamen potuit inhibere, quo minus Romae quoque ponerentur, sicuti Corneliae Gracchorum matri, quae fuit Africani prioris[*](proprif B.) filia. sedens huic posita soleisque

sine ammento[*](ammento BS. ame- rv.) insignis in Metelli publica porticu[*](porticū B2.), quae statua[*](ftua B.) nunc[*](non V.) est in Octaviae operibus.— Publice autem ab exteris posita est Romae C. Aelio tr. Pl. lege perlata in Sthennium[*](fthennium B(a?)S. stenium rH. stenn- v(G). septimium B.) Stallium[*](stallum R. statilium v. a. S.) Lucanum, qui Thurinos[*](turinof (u in ras. ampla)B2.) bis infestaverat. ob id Aelium Thurini[*](furini B.) statua et corona aurea donarunt. iidem[*](idem BVen.(D).) postea Fabricium donavere statua liberati obsidione[*](opfidione B2.), passimque gentes[*](gentes ll. H. clients G. statuae v.) in clientelas ita[*](nteientela fua (fitae B2. funt v) B2dhv. a. G.) receptae [*](repertae B. recepti G.), et adeo discrimen omne sublatum, ut Hannibalis etiam statuae tribus locis visantur in ea[*](ea om.R(?)G.) urbe, cuius intra muros solus hostium emisit hastam.

[*](med.: Macrob. I 9, 10. Lydus de mens. 4, 1.) Fuisse autem statuariam[*](ftatuarum BU.) artem familiarem Italiae quoque et vetustam[*](uetusta VRd.), indicant[*](indicat h.) Hercules ab Euandro sacratus, ut produnt, in foro boario, qui triumphalis vocatur atque per triumphos vestitur habitu triumphali, praeterea Ianus geminus[*](praeter aianus genus V.) a Numa rege dicatus[*](delatuf B.), qui pacis bellique argumento colitur digitis ita figuratis, ut CCCLXV[*](CCCLV H Brot. cum v.a.G.) dierum[*](uncos ego posui. cfr. Bergk I 27.) nota [aut[*](aut BS. om. rv(D).) per significationem anni temporis] et aevi esse[*](aeui esse B(a?)S. acuisse O. aeui se rv.) deum indicent[*](indicent BS. -icet r. -itet O. -icaret v.). signa quoque Tuscanica per terras[*](terrasq. O.) dispersa[*](dispersa sa V1. -rsa cesa V2R.) quin[*](quin D. quae (que V2) ll.Ov. om. a. quae quin UJ.) in Etruria factitata[*](factita// B1. facta B2.) sint[*](fint BU. om. rOv.), non est dubium. deorum tantum putarem ea fuisse, ni[*](ni BOv. enim R. aenim V. ut a.) Metrodorus Scepsius, cui[*](fui VR.) cognomen a[*](aom.VRv. a. G.) Romani[*](romanif B.) nominis odio inditum[*](CXXX R. c et x hv. a. G. duo millia G.) est, propter MM statuarum Volsinios expugnatos[*](expugnatas a. -ulsatos V2d. -to V1R. pulsatos hv. a. G.)

obiceret. mirumque mihi videtur, curm statuarum origo tam vetus Italiae[*](italiae BS. -lia V. in italia R(?)hv.) sit, lignea potius aut fictilia deorum simulacra in delubris dicata usque ad devictam Asiam, unde luxuria.

Similitudines exprimendi quae prima fuerit origo, in ea, quam plasticen[*](plasticen dhv. -cem VRa. -ce B.) Graeci vocant, dici convenientius[*](35,151 sqq) erit; etenim prior[*](peior V.) quam statuaria fuit. sed haec ad infinitum effloruit, multorum voluminum opere[*](operi B1SJ.), si quis plura[*](pluras V. -res dhv. a. G.) persequi velit;[*](cfr. Plin. XXXVI 115. Liv. ep. LII. Frontin. strat. IV 3,15.) omnia enim quis possit? M. Scauri[*](cauri B.) aedilitate signorum MMM in scaena[*](III in senatu VRd.) tantum[*](tantum om.h.an fuere, tantum?) fuere temporario [*](temporario tantum hBergkI 27.) theatro. Mummius Achaia devicta replevit urbem[*](urbem ipse (om.h) excessit non hv. a. S.), non relicturus filiae dotem; cur enim non cum excusatione ponatur[*](ponatur Bav. conatur V. -aretur dh. concitus R.)? multa et Luculli invexere. Rhodi[*](r hodie B1. rhodii B2.) etiamnum [*](etiamnunc VRdT.)III[*](IIIego. tria milia hv.LXXIII BdTD. LXXIII r Ven. (an pluf -IIIvel ??? XII?)) signorum esse Mucianus ter cos. prodidit, nec pauciora Athenis, Olympiae, Delphis superesse creduntur. quis ista mortalium persequi possit aut quis usus noscendi intellegatur? insignia[*](infigna B.) maxime et aliqua de causa notata voluptarium sit[*](sic VRh.) attigisse[*](attingisse V. -igisset a.) artificesque celebrates nominavisse [*](nonminauisse VO2.), singulorum quoque inexplicabili[*](inexplicabile R. -plebili a.) multitudine, cum[*](ad DCX hv. a. H.) Lysippus MD opera fecisse prodatur[*](prodatur BaG(S). datur VdT. dicatur R(?)H. tradatur hv.), tantae omnia artis, ut claritatem possent dare vel singula: numerum apparuisse defuncto eo, cum thesaurum[*](thenfaurum BVD.) effregisset heres[*](here V. ere d. heros a.); solitum[*](solutum VRdh.) enim ex manipretio[*](manupretio RdT. inani (im- mani v)pr- B2v.a.G. cfr. §, 45. XXXIII 147. XXXV 148.) cuiusque signi denarios seponere aureos singulos.

Evecta[*](euectas V1R. -tio a.) supra humanam fidem ars est successu[*](fucceffum B1a. -ccensu R.), mox[*](uox B1.) et audacia. in[*](& BaG. et in (inde R) r. etiam v.) argumentum success[*](fucceffuuf B1D. -ccensus R.) unum exemplum adferam, nec deorum hominumve[*](hominumue BaG(S). -num uel r. -nisue dTH. nec hominum v.) similitudinis expressae. aetas nostra vidit in Capitolio, priusquam id novissime conflagraret[*](conflagrauit V(?)G.) a Vitellianis incensum, in cella Iunonis canem ex aere volnus suum lambentem, cuius eximium miraculum et indiscreta[*](discreta VRd.) veri[*](uiri V.) similitudo non eo solum intellegitur , quod ibi[*](ubi Vda.) dicata[*](dicatus hv. a. G.) fuerat, verum et[*](et noua v. a. S.) satisdatione; nam quoniam[*](nam quoniam BS. nouam a. nam rv.) summa nulla par videbatur, capite tutelarios cavere pro[*](eo hv. a. G.) ea institutum[*](instituti hv. a. S.) publice[*](publicae B. -ci hv. a. S.) fuit.[*](Strabo VII 6, 1 p. 319.) audaciae innumera sunt exempla. moles quippe excogitatas[*](excogitas V1. exagitatas a.) videmus statuarum[*](statuas O.), quas colossaeas[*](coloffaeaf BaJ. -sseas (-seas V) rdTOH. -ssos hv. cfr. § 78. 54. XXXV 51. XXXVI 26. XXXVII 75.) vocant, turribus pares. talis est in Capitolio Apollo, tralatus a M.[*](M. om.Vh.) Lucullo ex Apollonia Ponti[*](ponte V. -tio a.) urbe, xxx cubitorum, D[*](D ll.TaD. quingentis de h. -tis H. ta O1. a O2. CL V. L Overbeck misc. arch. p. 6.) talentis factus[*](factis VR.);[*](Strabo VI 3, 1 p. 278. Lucil. ap. Non. s. v. cubitus (p. 201 M).—Plutarch. Fab. Max. 22 extr.) talis in campo Martio Iuppiter, a[*](a Bhv(U). aulo rdTaO. a diuo H cum Gron.) Claudio[*](cl. B.) Caesare dicatus, qui devoratur[*](qui ideo uocatur pom- peianus a v. a. S.) Pompeiani theatri vicinitate; talis et Tarenti factus a Lysippo, XL cubitorum. mirum in eo quod[*](inequod B1. in equo B2.) manu, ut ferunt, mobilis[*](nobilis a. mobiles V. moles v. a. B.) ea ratio[*](ratione B2hv. a. B(U).) libramenti est, ut[*](ut hman. Dal. v(U). om. ll. G(J). cfr. § 47.) nullis convellatur procellis. id quidem providisse[*](an et prouidisse?) et artifex dicitur modico intervallo, unde maxime flatum opus erat frangi,

opposita columna. itaque magnitudinem propter difficultatemque moliendi[*](mouendi B2Brot. mollie- VRd.) non attigit eum Fabius Verrucosus, cum Herculem, qui est in Capitolio, inde transferret.[*](Polyb. V 88. 89. Strabo XIV 2, 5 p. 652. Hygin. fab. 223.—Plutarch. Demetr. 20. Suidas s. v. κολοσσαεύς.) ante omnes[*](omnif BS) autem in admiratione fuit Solis colossus Rhodi[*](rhodii B.), quem fecerat Chares[*](caref B.) Lindius, Lysippi supra dicti[*](dicti om. R.) discipulus.[*](39) LXX[*](dist. U.) cubitorum altitudinis fuit[*](fuit. Ruit a.) hoc simulacrum, post LXVI[*](LXVI B1 (ut videtur) U cum Scaligero. ///Lvi (L in ras.)B2. LVI rv(J).) annum terrae motu[*](motum VR.) prostratum, sed iacens quoque miraculo est. pauci pollicem eius amplectuntur, maiores sunt digiti quam pleraeque[*](plerique VR.) statuae[*](fpecuif B -uus D. spectus V. pectus a.). vasti specus hiant defractis membris; spectantur intus magnae molis saxa[*](ftabiliuf erat B. -liter et a.), quorum[*](eum B1U. cum B2. om.rdaOG. illud hv.) pondere stabiliverat eum constituens[*](conftituente B2.). duodecim annis tradunt effectum ccc[*](Mccc U.) talentis, quae contigerant [*](contigerant BraS. -tegerant VdTO. -tulerat h. -rant v.) ex[*](ea (pro ex) VR.) apparatu Regis Demetrii[*](demetri B1.) relicto morae taedio obsessa[*](obsessa (opf- BJ) BU. -sso a. -ssae S cum Gron. obesse a r.del. v (item rhodo).) Rhodo.[*](Isid. XIV 6, 22.—§ 43: cfr. Liv. X 38, 3.) sunt alii centum numero in eadem urbe colossi minores hoc, sed ubicumque singuli fuissent, nobilitaturi locum, praeterque hos deorum quinque, quos fecit Bryaxis[*](bryaxis B coll. § 73. -anxif B. bry- saxis (bris- R) r. braxis v.).

[*](cfr.Liv.X 38,3.)Factitavit colossos[*](colosos R (semper fere).) et Italia. videmus certe Tuscanicum Apollinem in bibliotheca templi Augusti quinquaginta pedum a pollice, dubium aere mirabiliorem an pulchritudine [*](pulchritudinem V. 22 est (pro e) VRa.). fecit et Sp. Carvilius Iovem, qui est in Capitolio, victis Samnitibus sacrata lege pugnantibus e[*](est (pro e) Vra.) pectoralibus eorum ocreisque et galeis. amplitudo tanta est, ut conspiciatur

a Latiari[*](latiari B1Brot. -ali B2. -ario av. latere r.) Iove[*](ioui V. e BS. om. rv.). e reliquiis[*](reliquif B1VdG.) limae suam statuam fecit, quae est ante pedes simulacri eius. habent in eodem Capitolio admirationem et capita duo, quae P.Len tulus cos. dicavit, alterum a Charete supra dicto factum,[*](41) alterum fecit ...dicus[*](... dicus U. //dicuf B. dicus a. decus r. decius dhv (J). Prodicus coni. S, Pythodi- cus U coll. § 85.) comparatione in tantum victus, ut artificum[*](artificum BTS. -cium rv.) minime probabilis[*](probabilis artificis v. a. S.) videatur.[*](cfr. Caes. b. G. VI 17.—Suet. Nero 31. Vesp. 18. Martial. spect. 2, 1. ep. I 70, 7. Ael. Spart. Hadr. 19, 13. cfr. Herm. 12 p. 128.) verum omnem amplitudinem statuarum eius generis vicit aetate nostra Zenodorus Mercurio facto in civitate Galliae Arvernis[*](aluernif B2. auer- VR.) per annos decem, HS[*](HS BdB. zs R2. LC R1. L//// V. pondo h.om. v.) |CCCC[*](CCCC| J. CCCC ll.dav(Brot.). CCCCG.)| manipretii[*](manupretii B. -nipretio din ras. G. in magni (-no v. immani B) pretio hv. cfr. § 37.), postquam satis artem ibi adprobaverat , Romam accitus[*](adcitus R(?) Brot.) a[*](est a Rhv. a. S.) Nerone, ubi destinatum illius principis simulacro[*](fimulacro BS. -crum rv.) colossum fecit CXIXS[*](CXIXS U. qui nonaginta (=CVIXC) B. cui x r. cui. d. a. x d. cx hv. CXIX J. cvis D.) pedum in[*](pedum in ego. -dum ll. v) longitudinem [*](longitudinem BV. -ne rv. cfr. XXVII 123.), qui dicatus Soli[*](soli BS. -lis rv.) venerationi est damnatis sceleribus [*](celerius ipsius R.) illius principis. mirabamur officina non modo ex arilla similitudinem insignem, verum et de[*](de ll.dahB(S). ex v. an e?) parvis admodum surculis quod primum operis instaurati[*](inftaurati Bdv (S). -tioni h. staurati r. in statua a. instar B.) fuit. ea statua indicavt[*](indicauit R(?)v. iud- rda.) interisse[*](interiffe Bav. inter se r.) fundendi[*](fundent R.) aeris scientiam, cum et Nero largiri aurum argentumque[*](argentique V.) paratus esset et Zenodorus scientia fingendi caelandique[*](cae laudif- que B1.) nulli veterum postponeretur . statuam Arvernorum[*](aruennorum R.) cum[*](cum om.V.) faceret provinciae Dubio[*](uibio hv. a. S.cfr. Tac. ann. XIII 54. Duuio J Klein mus. Rhen. 33 p. 128. S) Avito praesidente, duo pocula Calamidis manu caelata , quae Cassio Salano[*](falano VRdU. cfr. Ovid. ep. ex Ponto II 5. cal- B. fol- a. filani h. -no H. syllano v.) avunculo[*](auonculo B1S.) eius, praecetori suo, Germanicus Caesar adamata donaverat, aemulatus est, ut[*](ut Rd(?)hv. om. ra. (an uix ut?).) vix ulla differentia esset artis. quanto maior[*](maior —4 tanto om.B.) Zenodoro praestantia fuit, tanto magis deprehenditur aeris obliteratio .

[*](Quintil. inst. or. VI 3, 98.)Signis, quae vocant Corinthia, plerique in tantum capiuntur, ut secum circumferant, sicut Hortensius orator sphingem Verri reo ablatam, propter quam Cicero illo iudicio in altercatione[*](altercationem B.) neganti ei, aenigmata se intellegere, respondit debere[*](habere VR.), quoniam sphingem domi haberet. circumtulit et Nero princeps Amazonem, de qua dicemus, et[*](82) paulo ante C. Cestius consularis[*](consularis Laris Fröhner mus. Rhen. 47 p. 292.) signum[*](signum uncis inclusit U. an sphingem (vel lacuna)?), quod secum[*](quam BU.) etiam in proelio habuit. Alexandri quoque Magni tabernaculum sustinere traduntur solitae[*](solita V.) statuae, ex quibus duae ante Martis Ultoris aedem[*](aedem Bhv. -dis r.) dicatae sunt, totidem ante regiam.

Minoribus simulacris signisque innumera prope artificum multitude nobilitata[*](a nobilitate VR.) est, ante omnes tamen Phidias [*](iouem Va.) Atheniensis love Olympio[*](olympio BS. cfr. § 54. XXXVI 18. -piae Rdahv(D). -phiae V.) facto ex ebore quidem et auro, sed et ex[*](et ex aC. ex BVdhv. om.R.) aere signa fecit. floruit autem olympiade LXXXIII, circiter ccc urbis nostrae annum[*](annum VRU(D). cfr. XIV 73. 97. XVI 144. anno.m. B. anno dahv(J).), quo[*](quo Bhv. quod rda.) eodem tempore aemuli eius fuere Alcamenes, Critias, Nesiotes[*](nefiotef B S.nestotes r. -ocles v.), Hegias, et deinde olympiade LXXXVII Hagelades[*](hagellades VR. haleales a. Age- lades v. a. U. cfr. § 55. 57.), Callon[*](gallon VR.), Gorgias Lacon; rursus[*](rurfuf—phradmon BS. om. r. polycletus h. -tus phradmon (-agmon B) v.) LXXXX Polyclitus, Phradmon, Myron[*](myro V. miro R (fere semper).),

Pythagoras[*](phitagoras VR (fere semper).), Scopas, Perellus[*](perelluf BS. -relius rv. elius a. Perileus Thiersch.). ex iis[*](iif B1v. hiif B2. his rC.) Polyclitus discipulos habuit[*](dist.post Argium sustulit S.) Argium, Asopodorum, Alexim[*](alexin R. hal- Vd.), Aristidem, Phrynonem, [Dinonem][*](dinonem om.B.del. U.), Athenodorum, Demean[*](demeam dTv(Brot.). dam- B.) Clitorium[*](clitorum B.), Myron[*](miron VR. muron B1. -onna B2. myronem v. a. H.) Lycium. LXXXXV olympiade floruere Naucydes[*](naucides VR,2v. a.B. -iades R1.), Dinomenes[*](dinomenef BaH. -medes rv.), Canachus[*](canachus dhB. cha- BV. -cus Rv.), Patroclus[*](patrocluf BVdhv(S). -cles R(?)B.); CII Polycles, Cephisodotus[*](cente- sima secunda ll. v.), Leuchares[*](leucharef BU. leuih- VR2. le///uiades R1. leochares B (cfr. § 79). lemares h. leuia- v.), Hypatodorus [*](hypatodoruf Bdhv (G). -ris R. -dons V. Epatodorus B.)[*](cen- tesima septima ll. v.); CIIII Praxiteles, Euphranor; CVII Aetion[*](aetion BS. etion r. echion d(?)v.), Therimachus . CXIII[*](CXIII B(S)U. CXIIII V. centesima quartadecima. Rdhv.) Lysippus fuit, cum et Alexander Magnus, item Lysistratus[*](lysis (lisis R) atrusi VRd.) frater[*](et frater hv. a. S.) eius, Sthennis, Euphron, Eucles,[*](euphron eucles S e coni. J. -on fuclef B. -onicles r. -onides dhv. -on sofocles Loewy.) Sostratus, Ion, Silanion[*](silanion om.VR.)—in hoc mirabile quod nullo doctore nobilis fuit[*](fit Rd.); ipse discipulum habuit Zeuxiaden—; CXXI Eutychides, Euthycrates, Laippus[*](laipsus V. lahippus v. a. S. dah- H. cfr. § 66. 87.), Cephisodotus[*](cephisodotus (-isso- H) S. cfr. § 50.cephificrotus (chepissi- R2. chephissi- VR1) ll. -siodotus B. -sodorus G (cfr. § 74. 87). -siorotus v.), Timarchus[*](timarcus B. tym- R.), Pyromachus[*](pyromachas VRd. Phyromachus Keil. cfr. § 80. 84. XXXV 146.). cessavit deinde ars ac rursus[*](rufuf B.) olympiade CLVI[*](CLV Vv. a. S.) revixit, cum fuere[*](fluere VR.) longe quidem infra praedictos[*](dist. sustulit Brunn.), probati tamen, Antaeus[*](antheus v. a. H.), Callistratus, Polycles[*](pollycles Vd. pollic- R.) Athenaeus[*](atheneus V.), Callixenus, Pythocles[*](pithoclef B.), Pythias[*](pythias hv(D). pytas d. pitas VR.om.BUJ.), Timocles[*](timocles hG(D). -oles VRd. tomylos B. -les v. om.BUJ.).

[*](extr.: Lucian. imag. 4. 6.)Ita distinctis celeberrimorum aetatibus insignes raptim

transcurram, reliqua multitudine passim dispersa. venere autem et in certamen laudatissimi, quamquam diversis aetatibus geniti, quoniam fecerant[*](fecerat R.) Amazonas, quae cum in templo Dianae[*](deianae B.) Ephesiae dicarentur, placuit eligi probatissimam ipsorum artificum, qui praesentes erant, iudicio , cum[*](tum O Jahn.) apparuit eam[*](eam Bdv. ea r.) esse, quam[*](qua B.) omnes secundam a sua quisque iudicassent. haec est Polycliti, proxima ab ea Phidiae, tertia Cresilae[*](cresilae S cum, Rossio. cfr. § 74. cressi- lae h. -llae v. -le VRd. clefilae B. ctesi- G. -lai H.), quarta Cydonis[*](cydoniis V. cidonus R.), quinta Phradmonis[*](phradmonis Tv(H). phraem- B. pradm- r. phragm- B. cfr. § 49.).

[*](cfr. Plin. supra § 49. VII 127. XXXVI 18.—Pausan. V 10, 2. I 24, 5. 28, 2. Strabo IX 1, 16 p. 396.—cfr. Pausan, VII 22, 9.)Phidias praeter Iovem Olympium, quem nemo aemulatur , fecit ex[*](et ex v. a. S.) ebore[*](aebore B.) aeque[*](aeque ll. v. an auroque?) Minervam Athenis, quae est in Parthenone[*](partenonia (-ias V)VRv. a. B. ) stans[*](ftanf BRv (S). trans V. astans B.), ex aere vero praeter Amazonem[*](amozonem B.) supra dictam Minervam tam eximiae pulchritudinis, ut formae cognomen acceperit[*](accepit V.). fecit et cliduchum[*](cliduchum hB. -cur ll. clyducum d. -dicum v.) et aliam Minervam, quam Romae Paulus Aemilius ad aedem Fortunae Huiusce Diei[*](huiufce diei (die dT) BdTS. cfr. § 60. -usce modi ei r. -usque diei H. om.hv.) dicavit[*](dedicauit hv. a. S.), item duo signa, quae Catulus in eadem aede[*](aede fuit h. aede posuit v. a. S.), palliata et alterum colossicon nudum[*](post nudum excidisse fere primus scientia aeris fundendi inclaruisse coni. Brieger coll. § 56. 46.), primusque artem toreuticen[*](fore uticen// B.) aperuisse[*](apparuisse VR.) atque demonstrasse merito iudicatur[*](iudicatus R.).

Polyclitus Sicyonius[*](sicionib; R.),[*](Lucian. philopseud. 18. Cic. Brut. 86, 296. Lucian. de saltat. 75.) Hageladae[*](hegeladae R. agelade V. -dae TH. -dis hv. cfr. § 49.) discipulus, diadumenum fecit molliter iuvenem[*](iuuenum VRd.), centum talentis nobilitatum, idem et doryphorum[*](dorophorum Vd. dorofo- R.cfr. § 86.) viriliter puerum. fecit et[*](et del. U (puncto ante fecit sublato).) quem canona

artifices vocant liniamenta[*](lineamenta Vdv. a. U. -tis R.) artis ex eo petentes veluti[*](uel. vii V. uel vi R. uelut dv. a. S. om.h.) a lege quadam, solusque hominum artem ipsam[*](ipse d(?)hv. a. S.) fecisse artis opere iudicatur. fecit et destringentem[*](distringentem B.) se[*](se ll. v(S). om. G.) et nudum telo[*](telo Benndorf. cfr. Wölfflin (Archiv IX 109 sqq.). talo ll.v. de mendo cfr. XXIX 87.) incessentem duosque pueros item nudos, talis ludentes, qui vocantur astragalizontes[*](astragaligantes R.) et sunt in[*](in Bhv. om. r.) Titi[*](cliti B2.) imperatoris[*](imperatores V1. imp.//// B1. in p B2.) atrio—hoc[*](hoc S(J). duo.hoc B.om. r. quo hv(U).) opere nullum absolutius plerique iudicant—; item Mercurium,[*](Plutarch. Pericl. 27 p. 167.) qui fuit Lysimacheae[*](lysimacheae S. -chaeae B. -chiae dhv. -chae r.), Herculem, qui Romae, hagetera[*](hagetera BS. age- r. hace- T. a terra din ras.h. alexe- tera H. Anteum a terra (om. arma) v. dist. v. a. S.) arma sumentem[*](sustinentem hv. a. H.), Artemona, qui periphoretos [*](periphar&of B. pheriphor- Vd.) appellatus est. hic consummasse hanc scientiam iudicatur[*](iudicatuf B2.) et toreuticen[*](eft toreuticen B1. eft or- B2.) sic erudisse, ut Phidias aperuisse[*](apparuisse R.). proprium eius est, uno crure[*](uno crure ut BS. ut (et V) uno crure rv.) ut insisterent[*](infifter& B.) signa, excogitasse , quadrata[*](quadrata (-tā B) tamen (ea add. G) effe BG. om. rv.) tamen esse ea[*](ea B1S. eā B2. om. rv.) ait[*](ait ll. S. ut ait hv. tradit G.) Varro et paene ad exemplum[*](exemplum BS. unum ex- rv(D). cfr. § 65.).

[*](Cic.Verr. IV 60, 135. anthol. Pal. IX 717. 718 al.—Lucian. philopseud. 18. Quintil. II 13, 10.—anthol. Pal. VII 190.)Myronem Eleutheris natum, Hageladae[*](ageladae (-de V) VRdTH. -dis hv. cfr. § 49. 55.) et ipsum discipulum , bucula maxime nobilitavit celebratis versibus laudata , quando alieno plerique ingenio magis quam suo commendantur. fecit et canem[*](canem ll. v. Ladam Benndorf. cfr. anthol. Gr. IV 185. Catull. 55, 25.) et discobolon et Perseum[*](perfeum BS. -sea rv.) et pristas[*](priscas h. cristas v. a. B. (cfr. XXXVI 26). pyctas Löschke obs. archaeol. nr. 4. (Murray class. review 1887 I 3).) et Satyrum admirantem tibias et Minervam,

Delphicos pentathlos[*](penthlof B.), pancratiastas[*](prancatiastas V. pancatihastas R.), Herculem, qui est apud circum maximum in aede Pompei Magni. fecisse et cicadae monumentum ac locustae carminibus[*](carnibus Vdh.) suis Erinna[*](erinna G. -imna B. -ina rv.) significat .[*](cfr. Suidas s. v.σώστρατος.) fecit et Apollinem, quem ab[*](ab BS. a rv.) triumviro Antonio sublatum restituit Ephesiis divus Augustus admonitus in quiete[*](quietem V.). primus hic multiplicasse veritatem videtur, numerosior in arte[*](artem B.) quam Polyclitus et[*](et (ante in) deleri voluit S (Gardner class. review 1894 II 69).) in[*](in om. v. a. H.) symmetria diligentior, et ipse tamen corporum tenus curiosus animi sensus non expressisse , capillum quoque et pubem non emendatius fecisse, quam rudis antiquitas instituisset.

[*](Pausan. VI 4, 3. 4. 2,10. 13, 1. 18, 1. 13, 7.—cfr. anthol. Gr. IV 180. 294 (Plan. IV 112).—Athenaeus I 34 p. 19c.)Vicit[*](et V.) eum Pythagoras Reginus[*](regi- nuf BhD. rhe- rv. cfr. XII 7 (M).) ex Italia pancratiaste Delphis posito; eodem[*](eundem v.a. S. eodem uicit del. U.) vicit et Leontiscum[*](leontifcum ll. S (ut sit suam Leon- tisci statuam). -tius cum hv. -tius qui B. -tinus qui H. an Leontiscum suum? cfr. § 69. 71. XXXV 92.). fecit et stadiodromon [*](ftadia dromon BV.)[*](dist. U.) Astylon[*](aftulon B.), qui Olympiae ostenditur, et Libyn[*](libyn B (C) e Paus. lybin BdVen. lipin V. lympin R. iolpum h. -pis v.), puerum tenentem tabellam[*](ta-bellam BG. -llas rv.) eodem loco et mala ferentem nudum, Syracusis autem claudicantem, cuius ulceris dolorem sentire etiam spectantes videntur, item Apollinem serpentemque eius sagittis configi[*](configi S e coni. J. -git B. -fici rv.de structure cfr. XXXV 144.), citharoedum[*](citharoedē R.), qui Dicaeus[*](deceus V. dircaeus v. a. B.) appellatus est, quod[*](quod BG. quoniam rv. cfr. §14.), cum Thebae ab Alexandro caperentur, aurum a fugiente conditum sinu eius celatum esset. hic primus[*](primum VRd.) nervos et venas expressit capillumque diligentius. [*](cfr. Diog. Laert. VIII 46.)—Fuit[*](famiuf Bv. san???ius Rh. samnius V. initiiu R.) et alius Pythagoras Samius, initio pictor, cuius

signa ad aedem Fortunae Huiusce Diei[*](deae hv. a. H.cfr. § 54.) septem nuda et senis[*](feni B1.) unum laudata sunt. hic supra dicto facie quoque[*](facile quoque & difcr&a B.) indiscreta similis fuisse traditur, Regini autem discipulus et filius sororis fuisse Sostratus[*](sostratius (-tii v) lysippus VRv. a. G.).

Lysippum Sicyonium Duris[*](duris Bv. dux r.) negat ullius[*](ulliuf BS. tull- r(v add. affirmat post discipulum).) fuisse discipulum , sed primo aerarium fabrum[*](fabrum om.B1SU coll. XVI 23. cfr. § 1. Vitruv. II 7, 4.) audendi[*](audenti R.) rationem cepisse[*](cepiffe BH. coep- rv.) pictoris[*](picturis VRd.) Eupompi[*](euponpi V. itupompi R.) responso[*](responsio VRd.). eum[*](eo B.) enim interrogatum , quem sequeretur antecedentium, dixisse monstrata[*](monftrata BS. demo- rv.) hominum multitudine[*](multitudinem V.), naturam ipsam imitandam esse, non artificem. plurima ex omnibus signa fecit, ut diximus, fecundissimae[*](fecundiffime BVen.) artis, inter quae[*](interque RhBrot.) destringentem[*](distringentem Vdhv. a. Brot. distin- R.) se, queen[*](37) M. Agrippa ante[*](anthe B.) Thermas suas dicavit, mire gratum Tiberio principi. non quivit temperare sibi in eo, quamquam imperiosus sui inter initia principatus, transtulitque[*](transtulitque Bv. -lit qui r.) in cubiculum alio[*](alio ibi (sibi h) dhv. a. S.) signo substituto, cum quidem tanta pop. R. contumacia fuit, ut[*](ut BV2dS. ui r. ut (om.h) magnis hv.) theatri clamoribus reponi apoxyomenon[*](apoxuomenon V. adapyoxyom- B.) flagitaverit[*](flagitauerat R. flaget- V.) princepsque, quamquam adamatum , reposuerit. nobilitatur Lysippus[*](lyfippif B.) et temulenta[*](temulenta Bhv. -tia r.) tibicina et canibus ac venatione, in primis vero quadriga cum[*](quadriga cum B1dhv. -gatum B2. -garum r.) Sole[*](folē B2.) Rhodiorum. fecit[*](fecit—21 orsus post remanentibus (p. 185, 2) transponi voluit Bergk I 4 sqq.) et Alexandrum Magnum multis operibus[*](horfum V.), a pueritia eius orsus, quam statuam inaurari iussit Nero princeps[*](principis VR.) delectatus admodum illa; dein, cum[*](cum pretio Rhv. -tiuo B2. cum praeti (-tii V2) V. compretiū B1. pretio d.) pretio perisset[*](operiff& B1d. -ris et Vh.) gratia artis, detractum est aurum, pretiosiorque

talis existimabatur[*](exiftimabatur BS. -matur Vdhv. -tus R.) etiam cicatricibus operis atque concisuris, in quibus aurum haeserat[*](haeferat VRdhv(D). fuerat BS.), remanentibus.[*](Plutarch. Alex. 40. 16. Vellei. I 11, 3. 4. Iustin. XI 6, 13.) idem fecit Hephaestionem[*](ephaeftionem BVen.), Alexandri Magni amicum, quem[*](quem Bhv.om. r.) quidam Polyclito adscribunt, cum is centum prope annis ante fuerit; item[*](idem dhv. a. S. cfr. § 69.) Alexandri venationem, quae Delphis sacrata est, Athenis Satyrum, turmam Alexandri, in qua amicorum eius images summa omnium similitudine expressit; hanc[*](has d(?)v. a. S.) Metellus Macedonia subacta transtulit Romam. fecit et quadrigas[*](quadrigis R.) multorum generum.[*](extr.: cfr. Quintil. XII 10, 9.—§ 66: cfr. Plin. infra § 87. 73.—cfr. Pausan. IX 39, 4.) statuariae[*](statuari ac (hac V2) asti V.) arti plurimum traditur contulisse capillum exprimendo, capita minora faciendo quam antiqui, corpora graciliora siccioraque, per quae proceritas[*](proicerit af B1.) signorum maior videretur. non habet Latinum nomen symmetria, quam diligentissime custodiit[*](custodiit ego. -dit ll. S(D). -diuit dhv(U). cfr. nota ad XXXIII 131.) nova[*](noua Bdv. non r. de mendo cfr. XIII 125.) intactaque ratione quadratas veterum staturas permutando , vulgoque dicebat ab illis factos quales essent homines, a se quales viderentur esse. propriae huius videntur esse argutiae operum custoditae in minimis quoque rebus.

Filios et discipulos reliquit laudatos artifices Laippum[*](laippum BdS. -psum r. Lahippum v(Brot.). Dah- H. cfr. § 52. 87.), Boëdan[*](boedan BVS. baeda ait R. bedan d. -dam hv.cfr. § 73.), sed ante omnes Euthycraten[*](eutfcratem R.). quamquam is constantiam potius imitatus patris quam elegantiam austero maluit genere quam iucundo placere. itaque optume expressit Herculem Delphis et Alexandrum Thespiis[*](thefpiis S e coni. J. -pif BD. -pim r. -pin hv.) venatorem et[*](et BS. thespiadas VR. et thesp- dG. -dum hv.) proelium equestre, simulacrum[*](simulacrum om. G.) ipsum[*](ipfum BS. om. rv.) Trophoni[*](troponi VRd.)

ad oraculum, quadrigas[*](quadrigaf (-rag- B1) BS. -gas medei r. -gas medeae dhv. (in aede eius coni. J).) complures, equum cum fiscinis[*](fifcinif Bv. fusc- rUJ.), canes[*](canef Bv. -em r.) venantium.[*](cfr. Plin. infra § 89.—Diod. XVII 99 p. 237. Plutarch. Alex. 63. Arrian. VI 10, 1. Curt. IX 5, 21.)—Huius porro discipulus fuit Tisicrates , et ipse Sicyonius, sed Lysippi sectae[*](lyfippif aetate B.) propior[*](proprior Vd.), ut vix[*](& Bd2in ras. S. ea r. om.hv.) discernantur complura signa, ceu senex Thebanus et Demetrius rex, Peucestes[*](speucestes VRd.), Alexandri Magni[*](magni om.Vdh.) servator[*](seruatur V1. -tus R.), dignus[*](dignus VRdG (et dist.). -nof B. -ni hv.) tanta gloria.

Artifices, qui compositis voluminibus condidere haec, miris laudibus celebrant[*](celebrant et v. a. S.) Telephanen[*](telephanen S. (-nem G). thel- B. telaph- hv. elaph- r.) Phocaeum[*](phocaeum BS. -ceum rv.), ignotum alias[*](lac. indicavi cum CFW Müllero p. 21 oppidi parvi. nomen excidisse suspicante. in VRdThv. a. S(D).), quoniam .... Thessaliae[*](thessaliae BS. -lia rdThv (D).) habitaverit et ibi[*](&ibi BS. ibi VdT. ubi R(?)H. (ubi ante habi- tauerit hv).) opera eius latuerint; alioqui[*](alioquin B2Vdv. a. H. aliquin R.an atqui? cfr. II 163. XVII 20.) suffragiis ipsorum aequatur Poly-o clito[*](polyclito S. -tuf B. -tū r. -leto dhv.), Myroni, Pythagorae[*](pythagoraei B2.). laudant eius Larisam[*](larissam dhv. a. S. lasi- R.) et Spintharum [*](fpintharum BH cum B2. -narum rv.a.B(G). -irarchum B1.) pentathlum[*](pentanthlum B. penthalū R.) et Apollinem[*](apollonē R.). alii non hanc ignobilitatis fuisse causam, sed quod[*](quod BS. quo V.om.R. quoniam dhv.cfr. § 14.) se[*](e R.) regum Xerxis atque Darei officinis[*](officini VRh.) dediderit[*](dederit B.), existimant.

[*](cfr. Plin. XXXVI 39. Cic. Verr. IV 2, 4.)Praxiteles quoque, qui[*](qui ego. om. ll. v. an quamquam pro quoque (scriptum olimq???; q???;.),ut § 84?) marmore felicior, ideo et clarior fuit[*](fuerit VR.)[*](& BS. om. rv.), fecit tamen et ex aere pulcherrima opera: Proserpinae raptu, item[*](item B2dhv. idem r.cfr. § 64. 75. 76. 82. 89.) catagusam[*](catagusam B. (-glysam v). -usa VRd. -ussam h. caftagufam B.) et Liberum patrem[*](patrem BS. -em et rv(D).), Ebrietatem

nobilemque una Satyrum, queer Graeci periboëton cognominant [*](cogminant??? B.), et[*](es (pro et) VR.) signa[*](signaq; R.), quae ante Felicitatis aedem fuere, Veneremque , quae ipsa[*](ipipsa V1. in ipsa d. cum ipsa v. a. S. et ipsa U cum O Jahnio.) aedis[*](aedif BS. -de rv.) incendio cremata est Claudii principatu, marmoreae illi suae per terras inclutae parem, item stephanusam[*](ftephanufam BS. -phusam Vdhv. sthefu- R.),[*](Tatian. c. Graec. 56 p. 122.—Martial. ep. XIV 172.) pseliumenen[*](pseliumenen U cum O Jahnio. psellu- V. spellu- R. spelliu- d. fellu- B. spilu- B. spelu- v.),. Oporan[*](oporan Rd. operan V. ephoram B. oporum h. oenophorum v. cane- phoram U coll. XXXVI 25. Cic. Verr. IV 2, 5.), Harmodium[*](harmogiū R.) et Aristogitonem tyrannicidas quos a Xerxe Persarum rege captos victa Perside[*](perside & VR.) Atheniensibus remisit Magnus Alexander . fecit et puberem Apollinem subrepenti lacertae comminus sagitta insidiantem, quem sauroctonon[*](fauroctonon Bv. -tanon R. scauro octonon Vdh.) vocant. spectantur et duo signa eius diversos adfectus[*](adfectuuf BD.) exprimentia , flentismatronae et meretricis gaudentis. hanc putant Phrynen fuisse deprehenduntque in[*](in uultu deleri voluit O Jahn.) ea amorem artificis et mercedem in vultu meretricis.[*](Pausan. VI 12, 1. Propert. III 9, 10. Ovid. ep. ex Ponto IV 1, 33.) habet simulacrum et benignitas eius; Calamidis enim quadrigae aurigam suum inposuit, ne melior in equorum effigie[*](effigie quā efeciffe B2.) defecisse in homine crederetur. ipse Calamis et alias quadrigas bigasque fecit equis[*](equis semper VRdhv. fem??? pari equif B. se impari, equis Traube.) semper sine aemulo expressis[*](expreffiff&. Ne B.); sed, ne videatur in hominum effigie inferior, Alcumena[*](alcumena man. Dal. UJ. alchim- Vd. alchym- R. alcm- h(?)B(D). alcamen& B1. -me & B2. Alcman poeta Sellers. achamene v. aliter XXVIII 59.XXXV 62.) nullius est nobilior.

[*](cfr. Plin. XXXVI 16.—Pausan. I 23, 2. Plutarch. de garr. 8. Polyaen. strat. VIII 45.)Alcamenes[*](alcamenef BB. alchim- Vd. alchym- R. acham- v.), Phidiae discipulus, et marmorea fecit, sed[*](sed B. et rv.) aereum pentathlum[*](petathlum Vd. -alum v. a. B.), qui vocatur encrinomenos; at[*](at B2Rdv. ad rD.) Polycliti

discipulus Aristides quadrigas bigasque[*](bigafq; BdH. -gas qu VR. -gas et h. -gasque et v.). Amphicrates[*](amphicratef (-tif B2) ll. S. iphicr- h. -tis v. a. S. Tisicratis H.de structura cfr. § 80. 81.88. XXXV 138.) Leaena laudatur[*](laudatus R.). scortum haec, lyrae cantu[*](cantum VR.) familiaris[*](familiarif Bhv(S). -are rG.) Harmodio[*](dist. ego.) et Aristogitoni. consilia eorum de tyrannicidio usque in mortem excruciata a[*](ad (pro in) hv. a. S.) tyrannis non prodidit; quam ob rem Athenienses, et honorem habere ei volentes nec tamen scortum celebrasse, animal nominis eius fecere atque, ut intellegeretur causa honoris, in opere linguam[*](lingua VR.) addi ab artifice vetuerunt.[*](Pausan. I 40, 6.)—Bryaxis[*](briaxis R.) Aesculapium et Seleucum fecit, Boëdas[*](bedas dv. a. S. cfr. § 66.) adorantem, Baton[*](botō R. batton v. a. S. cfr. § 91.) Apollinem et lunonem,[*](Pausan. I 23, 3. 25, 1. (Val. Max. V 10 ext. 1).—cfr. Pausan. I 1, 3.) qui sunt Romae in Concordiae temple, Cresilas[*](ctesilas V. -laus H Brot. cfr. § 53.) volneratum deficientem, in quo possit intellegi quantum restet animae[*](anima R.), et Olympium Periclen[*](periclen BS. -lem dhv. -le r.) dignum cognomine, mirumque in hac arte est quod nobiles viros nobiliores fecit. Cephisodorus[*](cephifodoruf BG(D). -dotus S. -sidorus (-ssi- VR) VRdv. -ssodorus Lugd. -dotus H. cfr. § 50. 87.) Minervam mirabilem in portu Atheniensium et aram ad templum Iovis, Servatoris in eodem[*](in aedem V.) portu,[*](cfr. Pausan. VIII 46, 3. (IX 10, 2). II 10, 4. Macrob. I 17, 49.) cui[*](qui B1.) paucacomparantur, Canachus Apollinem nudum, qui Philesius cognominatur, in Didymaeo Aeginetica aeris temperatura, cervumque una ita[*](ita om.BS.) vestigiis suspendit, ut linum[*](ut inlitum B.) subter pedes trahatur[*](trahantur B.locus nondum sanatus.) alterno morsu calce digitisque retinentibus solum, ita vertebrate dente utrisque[*](utrifque BhC. -iusque rv.) in partibus, ut a repulsu per vices resiliat. idem[*](item R.) et celetizontas pueros[*](pueros fecit d(?)hv. a. S.), Chaereas Alexandrum Magnum et Philippum patrem eiusfecit, Ctesilaus[*](ctesilaus v(S). c. tef- B1. G. tef- B2. des- rH. cres- U.cfr. § 74. 53.) doryphoron[*](dorophoron VRdv. a. B.) et Amazonem volneratam ,[*](Pausan. I 27, 4.—cfr. Xenoph. de re equ. 1.—cfr. Plin. XXXVI 35.) Demetrius Lysimachen, quae sacerdos Minervae fruit LXIIII annis[*](annis om.VR.), idem et[*](et om.R.) Minervam[*](neruam R.), quae myctica[*](myctica (a verboμύζειν) J. myetica B. musica rv(D). mystica Fröhner mus. Rhen. 47 p. 293. my- cetica Traube.) appellatur —dracones[*](draconef BS. quoniam drac- rv(D)) in Gorgone eius[*](dist. S.) ad ictus[*](ad ictuf (-uuf B1D) Bv. additus (-tos V2) rdh.) citharae tinnitu resonant[*](tinniturae sonant B.)—; idem[*](item U, ut § 64.) equitem Simonem[*](simonem H cum Turnebo e Xenoph. sem- BJ. serm- r. sarmenem v.), qui primus de equitatu scripsit. Daedalus et ipse inter fictores[*](inter-fectores V1R. -tor est V2. cfr. XXXV 128.) laudatus , pueros duos destringentes se fecit, Dinomenes Protesilaum et Pythodemum luctatorem.—Euphranoris Alexander Paris est, in quo laudatur quod omnia simul intellegantur, iudex dearum, amator Helenae et tamen Achillis interfector. huius est Minerya, Romae quae dicitur Catuliana[*](Catulina Scum Manutio. -leana v. a. G.), infra Capitolium a Q.[*](a. q???;. Bhv. aque V. atque Rd.) Lutatio[*](luctatio R.) dicata, et simulacrum Boni Eventus[*](euentuuf B1D.), dextra pateram, sinistra spicam ac papavera[*](papauera BS. -uer rv.) teens, item Latona puerpera Apollinem et Dianam infantes[*](infantis VRS.) sustinens in aede Concordiae.[*](anthol. Plan. IX 709.—Quintil. XII 10, 7. (cfr. Plin. V 141).) fecit et quadrigas bigasque et cliticon[*](cliticon Bv. a. B(J). -cum r. cli- duchon B.) eximia forma et Virtutem et Graeciam[*](& graeciam (grac- B2) BG. aegregiam r. egr- dTv.), utrasque colossaeas[*](coloffaeaf BJ. -sseas B. -streas Vdv. -strias R.), mulierem admirantem et adorantem, item Alexandrum et Philippum in quadrigis; Eutychides[*](eutychides dB. & eut- B. euthichides V. -thyclides Rv. cfr. supra § 51. XXXVI 34. (XXXV 141).) Eurotam[*](eurothan VR. -tan S.), in quo artem[*](artem ll. v. an aereum?) ipso amne[*](ipso amne BG. -sam ne Vd. -sam + ne R. -sam amne B. -sam v.) liquidiorem plurimi dixere.—Hegiae Minerva[*](mineruae V. -ue R.) Pyrrhusque[*](phyrrufq. B.) rex[*](rex deleri voluit Heyne.) laudatur [*](laudatus R.) et celetizontes pueri et Castor ac[*](ac ll. v(S). et d(?)hHack.) Pollux ante aedem Iovis[*](dist. v. a. B(S).) Tonantis, Hagesiae[*](hagesiae VdU. -gisiae R. agefiae Bhv. del. C. hege- siae H cum B.) in Pario[*](pario Vdhv. -ie R. paro B.) colonia Hercules, Isidoti[*](isidori dhv. a. S.) buthytes[*](buthytes B(P)S. -yres r. -yreus v. Eleuthereus H.).[*](anthol. Palat. XII 221. Martial. ep. 17.—(cfr. Athenaeus V 56 p. 216d). Pausan. I 18, 3. IX 32, 8. I 8, 4.)—Lycius Myronis discipulus fuit, qui fecit dignum praeceptore[*](praeceptore v. -rem ll.) puerum sufflantem languidos ignes[*](ignis R.) et Argonautas; Leochares[*](leocharef BhH. -chras r. -cras v.) aquilam sentientem, quid rapiat in Ganymede[*](ganymede hv. ganum- B1. ganim- B2. -den (-nym- R) rd.) et cui ferat[*](ferat Bhv. fuerat r.), parcentemque unguibus etiam per vestem puero[*](puero BS. -rum rv (ad seqq. relatum).), Autolycum pancratii[*](pan- cratii S. -ti BD. -tis h. -tio rv. (Autolycum—9 scripsit in v. 6 post Argonautas transposuit U).) victorem, propter quem Xenophon[*](xenopho BU. feno- phon R.) symposium[*](symphosium R. -posion d(?)hG.) scripsit, Iovemque ilium Tonantem in Capitolio ante cuncta laudabilem[*](laudabile VR.), item Apollinem dia-o dematum, Lyciscum[*](lycifcum BS. -cus G. luciscus rdv.) mangonem[*](mangonem BS. lang- rdv. lag- hB. cfr. Martial. IX 50, 5. an Ly- ciscum, Langonem puerum?), puerum subdolae[*](fubdole B.) ac fucatae[*](fugatae R.) vernilitatis, Lycius[*](ly- cius ll. v(S). -cus G.) et ipsepuerum suffitorem.[*](cfr. Athenaeus II 68 p. 65b. Pausan. I 24, 2.—Loewy Inschr. Griech. Bildh. 147. 496. 53. Pausan. I 23, 4.)—Menaechmi vitulus[*](uultus Dal. (errore).) genu premitur replicata cervice. ipse Menaechmus scripsit de sua arte.—Naucydes Mercurio et discobolo[*](disco- bulo VR.) et immolante[*](immolantē aritem R.) arietem censetur[*](cenfentur B.), Naucerus luctatore[*](luctatore BU. -rem rv.) anhelante [*](anhelante U. hanell- B1. anell- B2. anhelantem r. -tem fecit v. lac. indicavit J.), Niceratus[*](Nauclerus coni. H.) Aesculapio et Hygia[*](aesculapio et hygia coni. J. -pium et (om.VR) hygiam ll. v (fecit add. D).), qui[*](que VR.) sunt in Concordiae templo Romae.—Pyromachi[*](phyromachi v. a. G(Keil). cfr. § 51. Pyromachi—regitur pro parenthesi habuit U.) quadriga ab Alcihiade regitur. Polycles Hermaphroditum nobilem fecit, Pyrrhus Hygiam et Minervam, Phanis[*](phanif BS. phenis r. phoenix v.), Lysippi discipulus, epithyusan [*](epithyusan S cum Keilio. ephityufam B. epydhisam (-sum R) r. epithersen B. -idyrsam v.).[*](cfr. Plin XXII 44. Plutarch Pericl. 13.—cfr. Plin. supra § 51, infra § 86.)—Styppax[*](ftyppax BS. sty- pax rv. stipax dhG.) Cyprius uno celebratur[*](celebratus R.) signo, splanchnopte[*](splanchnopte hG. -no//te B. splachnorte rv. -nopte B.); Periclis Olympii vernula hic fuit exta[*](exfta B1. -tra B2.) torrens ignemque[*](ignem- que BS. -nem rv.) oris pleni spirit accendens. Silanion Apollodorum fudit, fictorem et ipsum, sed inter cuuctos diligentissimnum artis et iniquunm[*](iniquum vet. Dal. -uom BS. inimicum rv.) sui itdiciim, crebro prefecta signa frangentem, dum satiari[*](fatiari BdTH. -re Rhv. saciare V.) cupiditate[*](cupiditatem v. a. H.) artis non[*](non quit BdTH. nū (non V2) quid r. nequit v.) quit, ideoque[*](ideoque BS. -eo r. et ideo dhv.) insanum[*](infanum Bhv. -atum r.) cognominatum—hoc in co expressit,[*](cfr. Plin. supra § 48. Martial. ep. IX 50, 5. XIV 171. II 77, 4.) nee hominem ex aere[*](dist. ego.) fecit, sed iractiltliail—et[*](et VRdhv (S). fedt B1. fet B2. fed B3. an fecit et (vel idem et) sublata parenthesi?) Achillem[*](achilen VR.) nollilem, item epistaten exercellteni atlilelas; Stlougylion[*](strongilion R. -golion V.) Amazoinem, quam ab[*](ab om.BdS.) excellentia crurum eucnemon appellant, ob id i comitatu Neronis principis circumlatam. idem[*](idem BS. item rv. cfr. § 69.) fecit[*](fecit, Sami S cum O Müllero.) puerum, quem amando Brttius Pitilippieiisis[*](philippienfif BJ. -ppensis dhv(D). -pperses R. -penses V.) cogiiomine suo inlustravit .[*](cfr. Plin. VII 85. XXXVI 43.)—Theodorus, -qui labyrinthum fecit Sami[*](famii B.), ipse se ex aere fudit. praeter Simiiltudinis[*](fimilitudinif BS. -nem rv.) mirabilem[*](mirabilem BdG. nobi- v. om. r.) famam[*](famamBS. -ma rv.) magna[*](magnam B1. (magnae subtilitatis v. a. S).) suptilitate celelbratir[*](celebratur Müller emend. V 13. -tuf ll. v. de mendo cfr. § 54. 56. 67. 72. 75. 78. 81. 88. 89. 94.): dextra limam tenet[*](tenet—p. 192, 1 quadrigulam Bv. om. r.), laeva tribus digitis quadrigulam tenuit, tralatam Praeneste parvitatis [*](paruitatif BU. tantae par- rv(J).) ut[*](ut del. U.) miraculum[*](miraculū ego et dist. -lo BU. om. rv(D).): pictam[*](pictam BJ. -tam ut U. totam rv(D).) eam currumque et aurigam integeret alis simul facta musca.—Xenocrates[*](onocratef B.), Tisicratis [*](tisycratis R.) discipulus, ut[*](aut ut d(?)v. a. S.) alii, Euthycratis[*](euthycratis h(?)G. eucty- B. euty- rv.), vicit utrosque[*](utroque B.an utrūque?) copia signorum. et de sua arte composuit volumina.

[*](cfr. Polyb. XXXII 27 (25), 4.—cfr. Plin, XXXIII 155.)Plures artifices fecere Attali[*](attali om.B.) et Eumenis[*](eumenef B.) adversus Gallos proelia, Isigonus[*](Epigonus A Michaelis. cfr. § 88.), Pyromachus[*](phyromachus v. a. Lugd.), Stratonicus[*](ftratonichuf B. 8 boethi BhC. -eti Rv. -eoti V.), Antigonus , qui volumina condidit de sua arte. Boëthi, quamquam argento melioris[*](meliorif BG. -ores r. -or v.), infans eximium[*](eximiū, ego. -mie Rdhv(D). -miae V. fex anno (annif B2) B (ortum ex eximio: cfr. § 106. XXXII 37. XXIX 56. XIX 121). ulnis U cum Hauptio. ex animo J. sexennis O Jahn. annosum (γέροντα) Büchelerad Herodae mim. IV 31 (idem olim ui annisus). ui annosum R Meister Herodae mim. p. 99 n. 1. ui Kalb. amplexando Traube.) anserem strangulat. atque ex omnibus, quae rettuli, clarissima quaeque in urbe[*](in urbe Bv(S). om. rH(D).) iam sunt dicata a Vespasiano principe in templo Pacis aliisque eius operibus, violentia[*](uiolentia Bv. -tis d. -ti r.) Neronis in urbem[*](urbem Bv. -be r.) convecta et in sellariis domus[*](domuuf B1D.) aureae disposita.

[*](cfr. Plin. infra § 87.—(Tatian. c. Graec. 55 p. 120. Lucian. dial. meretr. 8, 3).—Pausan. VI 3, 6. 17, 7.—cfr. Plin. XXXIII 156. XXXV 58. supra § 84. )Praeterea sunt aequalitate celebrati artifices, sed nullis operum suorum praecipui: Ariston, qui et argentum caelare [*](celari VR.) solitus est, Callides[*](callides ll. S (D). -icles U. -iades H. -ias G. callases hv.), Ctesias[*](ctefiaf BRdH. ete-Vh. cle- B. de- v.), Cantharus Sicyonius, Diodorus[*](diodoruf BS. dionysiodorus (dyonis- V) rv(J- -sodorus hG. dionysius, diodorus D. (dyonis ortum ex gemi). (nato icyonius).), Critiae[*](critae B.) discipulus, Deliades[*](diliades R.), Euphorion, Eunicus[*](eunichus R.)

et Hecataeus[*](hecataeufB.), argenti caelatores, Lesbocles[*](lesbocles cod. Par. det.v. -otef B. -oles r.), Prodorus[*](produruf B.), Pythodicus, Polygnotus, idem pictor[*](iidem (idem V) pictores nobilissimi VRdhv. a. S. cfr. § 91.) e[*](e BS. et r. ex dv.) nobilissimis, item e caelatoribus Stratonicus, Scymnus Critiae[*](critiae Bv. scrit- Rdh. scryt- V.) discipulus.

[*](cfr. Plin. supra § 81. XXXV 107. 80. (Pausan. VI 1, 6). C. I. Gr. I add. p. 911 nr. 370 B. Plin. XXXVI 38. Tatian. c. Graec. 55 p. 119.)Nunc percensebo eos, qui eiusdem generis opera fecerunt , ut Apollodorus, Androbulus, Asclepiodorus, Aleuas[*](aleuas v. -euuas ll.) philosophos[*](philosophos hv. -phuf Bd. -pus r.), Apellas[*](apellas hv(G). appellas VRd. -at B. an- helas C cum B.) et adornantes[*](adornantef BD. adora- rv.) se[*](sed V.) feminas[*](fe VD.om. rv.), Antignotus[*](antignonus h. -gonus v. a. S.) et[*](& BdG. et lucta- tores rv(D). cfr. v. 8.) perixyomenum[*](peroximenum VR. periox- d. -xyomenon v. a. B.) tyrannicidasque supra dictos, Antimachus[*](antimachus—8 nobilef Bv. om. r.),[*](72) Athenodorus feminas nobiles, Aristodemus[*](aristodam VR. -damus d.) et luctatores[*](& eluctatoref B.) bigasque[*](bitasque R.) cum auriga, philosophos, anus[*](annuf B. anuus D.), Seleucum regem. habet gratiam suam huius quoque doryphorus[*](dorophorus Vd.cfr. § 55.).[*](cfr. Pausan. IX 16,2. Plin. XXXVI 24. XXXV 54. 155. Pausan. V 17, 3. 4. VI 7,1. 9. 12, 6. 16, 5. Diog. Laert. IX 49. C. I. Gr. nr. 725.)—Cephisodoti [*](chepisodoti V. cephissodoti hH. -dori v. cfr. 50. 52. 74.) duo fuere: prioris est[*](priorif eft BG. -res et (ut R1) r. e priore est v.) Mercurius Liberum patrem in[*](in om.VRd.) infantia nutriens; fecit et contionantem manu elata —persona in[*](in VRhv. uel B.) incerto est—; sequens philosophos fecit. Colotes[*](colotef BH cum B2. -tas C. -lytes r. celetas B1. coclites v.), qui cum Phidia Iovem Olympium fecerat, philosophos , item Cleon et Cenchramis[*](cenchramis ll. v. -mus Overbeck.) et Callicles[*](callicles hB. cali- B. galli- V1Rv. -ces V2.) et Cepis[*](cepif BS. -phis rv.), Chalcosthenes[*](calcoftenef B. caecosthenes Overbeck.) et comoedos et athletas, Daippus[*](daippus S. -psius R. dippuf B. diaippus d. -ipus Vh. dahippus v.) perixyo-[*](et p.194,1 perixyomenon B. pexom-B1. pexiom-B2. perlayom- Vdh. perlasom- R. pella iom- v. paralyom- Brot.)

menon, Daiphron[*](daipron Rd. diap-V.) et Damocritus[*](dainocritus V2. demo- B2dv. a. U.) et Daemon[*](demon d. demo VRh.) philosophos. [*](cfr. Plin. supra § 78. Pausan. I 2, 5. C. I. Gr. I add. p. 916 nr. 666. Pausan. VI 6, 1. Tatian. c. Graec. 53 p. 115.)—Epigonus[*](epigonuf BG. -gnous (et pi- V)VRd. -gnoen h. -genon v.) omnia[*](omnia Bv. emina R. -nia Vd.) fere praedicta imitatus praecessit in tubicine[*](tubicinae B.) et matri interfectae infante[*](infante B1G. -tem rv.) miserabiliter blandiente [*](blandiante R. -ientem v.a.G.). Eubuli[*](eubuli—laudatur BS. om. rv.) mulier admirans laudatur, Eubulidis[*](eubulidif BS. eubol- rG. -des v.) digitis computans.—Micon athletis spectatur[*](spectatus Rv. a. H.), Menogenes quadrigis.—Nec minus Niceratus[*](nigeratus VR.) omnia, quae ceteri, adgressus repraesentavit Alcibiaden lampadumque[*](lampadeque v. a. S.) accensu[*](accenfu BS. (cfr. XXXVII 103). -sū r. -sa v.) matrem eius Demaraten sacrificantem.[*](Diodor. XIII 90. Cic. Verr. IV 33, 73. de re p. III 30, 42.)—Tisicratis[*](tificratif (-gratis R) ll. H. -tes v. a. B. pisi- crates B.) bigae[*](bigae Bv. -gam V2d. bicam r.) Piston[*](pifton ll. H. -to v. a. B. pitho anon. ap. B.) mulierem inposuit, idem[*](item R. idemque v. a. S.) fecit Martem et Mercurium , qui sunt in Concordiae templo Romae. Perillum[*](10) nemo laudet[*](laudet BS. -dat hv. -dati r.) saeviorem Phalaride tyranno, cui[*](cui B1VRdThv(HD). qui B2G(S).) taurum fecit[*](1& Bhv. est d. ex r. exprimere D. ) mugitus inclusi[*](inclusi ego. cfr. Cic. de rep. III 30, 42. om. ll. v. ) hominis pollicitus igni[*](igni BhS. -ne v. signis r.) subdito et primus expertus cruciatum[*](fcruatum B1.) eum iustiore saevitia[*](faeuitia BS. -tia in dv. saeuiam V1R -ia V2.). hue[*](hvc B2S. hoc rv. cfr. X 131. XI 135. 138. XIV 140. XXVIII 19.) a[*](ad B1.) simulacris deorum[*](deorum BS. decium r. deum hv..) hominumque[*](hominum quae B1.) devocaverat[*](deuocauerant Vd.) humanissimam[*](humanissimum R.) artem. ideo[*](ideonev. a. S.) tot[*](tot Bdv. tui V. tu R2. tuo R1.) conditores eius laboraverant, ut ex ea tormenta fierent! itaque una de causa servantur[*](seruatus R.) opera eius, ut quisquis illa[*](illa om.R.) videat, oderit manus[*](manuuf B1D.).[*](cfr. Pausan.VI 16, 8. 17, 5. V 27, 1.)—Sthennis[*](sthennif BS. -enis B. -enius v. stennis Vd. -ntis R. -nius h.cfr. § 51.) Cererem, Iovem, Minervam fecit, qui sunt Romae in Concordiae templo, idem flentes matronas et adorantes sacrificantesque . Simon canem et sagittarium fecit, Stratonicus[*](ftratoniuf B.cfr. § 84. 85.)[*](33,156) caelator ille philosophos, copas[*](copas J cum Ger-hardo mus. Rhen. 9 p. 146. scopas ll. v. om.d.) uterque[*](uterque ll. G(S). utraque H cum B2. -rosque B1. -rasque v.);[*](Pausan. VIII 14, 10. I 3, 5. IX 27, 4. Vitruv. III praef. 2. Pausan. VI 19, 6.—cfr. Plin. XXXIII 156.—Tatian. c. Graec. 55 p. 118. 121.—Plin. XXXVI 32. 34. XXXV 107.— cfr. Strabo XIV 1, 23. p. 641.) athletas autem et armatos et venatores sacrificantesque Baton[*](batton dv. a. S. botan B. cfr. § 73.), Euchir, Glaucides[*](claudicef B.), Heliodorus, Hicanus, Iophon[*](iophon U. lop- VRdTv. olop- B. lep- h. leop- S cum Keilio.), Lyson[*](lison R.), Leon, Menodorus, Myagrus, Polycrates, Polyidus[*](polyiduf BS. polsid- r. polydorus B. -dus v.), Pythocritus , Protogenes, idem pictor e[*](pictor e BS. -ture R. -rae Vdh. -ra v. cfr. § 85.) clarissimis[*](clariffimif BS. -mus G. -mi dv. -me r. -mae h.), ut dicemus, [*](35,101 sqq.) Patrocles[*](patroclus coni. S coll. § 50.), Pollis[*](pollif ll. S. polis hB. phyllis v cfr. Vitr. VII praef. 14. ), Posidonius, qui et argentum caelavit nobiliter, natione Ephesius, Periclymenus[*](periclymenuf Bv. -clenus rdh.), Philon, Symenus [*](symenus VS. fum- B. sim- Rdhv.), Timotheus, Theomnestus, Timarchides[*](limarchidef B.), Timon, Tisias [*](thysias Vv. a. G.), Thrason.

[*](Vitruv. IV 1 10. Pausan. I 26, 7.—extr.: cfr. Plin. VII 113.)Ex omnibus autem maxime cognomine insignis est Callimachus, semper[*](sup R.) calumniator, sui nec fine habentis[*](habens v. a. S) diligentiae[*](diligentia VR.), ob id catatexitechnus[*](catatexi- technus S. calatex- B. catotex- r. cacizotech- v e Paus. (texi- technos B).) appellatus, memorabili[*](memorabili BhH. -lis rv.) exemplo adhibendi[*](adhibendi & BS. -dis r. -di dC. -dae v.) et curae modum. huius sunt saltantes Lacaenae, emendatum opus, sed in quo gratiam omanem diligentia[*](diligentiam Vh.) abstulerit. hunc quidem[*](quidem BVhv(S). -dam Rd(?)C.) et pictorem fuisse tradunt . non aere captus[*](captos Vdh.) nec arte, unam tantum Zenonis[*](zezonis R.)

statuam Cypria expeditione[*](expeditionē R.) non vendidit Cato, sed quia philosophi erat[*](erant B.), ut obiter hoc quoque[*](hoquoque V. hocque B.) noscatur tam insigne[*](infigne P. inane ll. v. cfr. XXXV 145 et VII 113. immane Gron.) exemplum.

In mentione statuarum est et una non praetereunda, quamquam auctoris[*](auctorif Bdv. -res r.) incerti, iuxta rostra, Herculis tunicati, sola eo[*](fola eo BS. -leo dT. suleo r. Eleo v. Oetaeo Brot. cum Turnebo.) habitu Romae, torva face sentiensque[*](fentienfque BS. -ientique r. -teque v.) suprema tunicae[*](tunicae BS. -ca r (praem. in v).). in hac tres sunt tituli: L. Luculli[*](luculli v. -cilli B. -cullu r.) imperatoris de manubiis[*](manubis V1. -nibus dh. -nib. illif B.), alter: pupillum Luculli filium ex S. C.[*](f. c. Bhv. se r.) dedicasse, tertius: T. Septimium[*](septiomū R.) Sabinum aed. cur. ex privato in publicum[*](publicē R.) restituisse. tot certaminum tantaeque dignationis simulacrum id fruit.

[*](Isid. XVI 20, 5–8.) Nunc praevertemur[*](preuertemur R. reuer- V2dv. a. S. cfr. XXVIII 123.) ad differentias[*](differentias V2dav. -tia V1. -tiae R. -tiam Bh.) aeris[*](aerif Bdv. eris a. sacris V1Rh. -ras V2.) et mixturas . in Cyprio [coronarium[*](coronarium—14 ductile av (S). om. ll.dThH. nec Isid. habet.) et regulare est utrumque ductile] coronarium tenuatur[*](tunuatur B1.) in lamnas[*](lamna VR. -minas av. a. S.), taurorumque felle tinctum[*](cinctum R.) speciem auri in coronis histrionum praebet, idemque in uncias additis auri scripulis[*](scripulum R. scrupulis d(?)v. a. S.) senis praetenui pyropi[*](pyropi—22 regulare est om.a.) brattea[*](brattea Bv (S). -atia VR. -actea Verc.) ignescit. regulare et in allis fit metallis, itemque[*](idemque Vv. a. C.) caldarium. differentia quod caldarium funditur[*](funditua B. -tus R.) tantum, malleis fragile[*](fragili B.), quibus regulare obsequitur ab aliis ductile appellatum, quale omne Cyprium[*](cipirum R.) est. sed et in ceteris metallis cura distat a caldario; omne enim diligentius purgatis igni vitiis excoctisque regulare est.[*](Isid. XVI 20, 9.)—In reliquis

[*](dist. U 748.) generibus palma Campano perhibetur[*](perhibetur—8 campano BS. om. rv.), utensilibus vasis probatissimo. pluribus fit hoc modis. namque Capuae liquatur non carbonis ignibus, sed ligni, purgaturque roboreo cribro perfusum[*](perfusum—frigida S cum J coll. § 142. VI 54. X 157.XV 16. XVIII 72. profufum aquam frigidam B.) aqua frigida ac saepius simili modo coquitur, novissime additis plumbi argentarii Hispaniensis denis libris in centenas aeris. ita lentescit coloremque iucundum trahit, qualem in aliis generibus aeris adfectant oleo ac sale[*](sale coni. J coll. XXXIII 65. fole BS. de mendo cfr. XXXI 74 extr.).[*](Isid. XVI 20, 10.) fit Campano simile in[*](similem multis in R.) multis partibus Italiae provinciisque[*](prouintiisque (-nciis a) sed Va. -ciae prouinciifq. fed B. -ciisque sed prouinciae U 749. cfr. Isid., de mendo § 131.), sed octonas plumbi libras addunt et carbone[*](carbone BS. bene rv.) recocunt[*](recoquunt dv.a. S. se co- a. cogunt VR. 11 ubi Bahv. ibi r.) propter inopiam ligni. quantum ea res differentiae adferat, in Gallia maxime sentitur, ubi inter lapides candefactos[*](candefactof Bv. -to r.) funditur; exurente[*](exurente—15 est om.a.) enim coctura nigrum atque fragile conficitur. praeterea semel recoquunt[*](recogunt V1Rh.), quod saepius fecisse bonitati plurimum confert.

id quoque[*](id quod Vhv. a. G.) notasse non ab re est, aes omne frigore[*](aefme- frigore B1.) magno melius fundi.—Sequens temperatura[*](temperatur VR.) statuaria est eademque tabularis hoc modo: massa proflatur in primis, mox in proflatum additur tertia portio aeris collectanei, hoc est ex usu[*](ex fuco empti B.) coempti. peculiare in eo condimentum attritu[*](attritu Bhv. atritum a. arietu r.) domiti et consuetudine nitoris veluti mansuefacti. miscentur et plumbi[*](plumbi Bdv. plurimi r. -mi et a.) argentarii pondo duodena ac selibrae[*](fex librae B2d. librae a.) centenis proflati[*](proflati—p. 198, 1 uocant om.a.).[*](Isid. XVI 20, 2.)—Appellatur etiamnum[*](etiamnune VTv. a. G.) et formalis temperatura aeris tenerrimi, quoniam nigri plumbi decima portio additur et argentarii vicesima, maximeque ita colorem bibit,

quem Graecanicum vocant.—Novissima est quae vocatur ollaria, vase nomen hoc dante, ternis aut quaternis libris plumbi argentarii in centenas[*](centenaf Bv. -na a. gentes r.) aeris additis.—Cyprio si addatur plumbum, colos purpurae[*](purpure B1a. -re'B2. (colore purpureo Isid.).) fit in statuarum [*](statuaryū Rh.) praetextis.

[*](Isid. XVI 20, 9. 1.) Aera extersa[*](ex terra V. extera ah.) robiginem celerius trahunt[*](tradunt VR.) quam neglecta[*](nec lecta B.), nisi[*](hi fi B.) oleo perunguantur. servari ea optime in[*](in om.R.cfr.nota ad XIX 115 (vol. III p. 495)) liquida pice tradunt. usus aeris ad perpetuitatem monimentorum [*](monentorū B.) iam[*](tam V.) pridem tralatus est tabulis aereis, in quibus publicae constitutiones inciduntur.