Naturalis Historia
Pliny, the Elder
Pliny, the Elder, creator; Mayhoff, Karl Friedrich Theodor, 1841-1914, editor
[*](cfr. Sen. NQ II 12, 4. Aristot. meteor. I 9 p. 346b, 24. 30 sqq. — (18) Beda n. r. 32. —) Extra has causas non negaverim exsistere imbres ventosque, quoniam umidam a terra[*](humida terra Ry), alias vero propter vaporem fumidam[*](fumi quandam i. -idam quandam Rück 2 p. 302) exhalari[*](exalariFRap. -re (exha- v) yva. H) caliginem certum est nubesque liquore egresso in sublime aut ex aëre coacto in liquorem gigni. densitas earum corpusque haut dubio[*](dubie (= iae) F1ap) coniectatur [*](coniectatur F2in ras.R2v. -tus y. -ectur R1d1. -ecture d2Eap) argumento, cum solem obumbrent, perspicuum alias etiam urinantibus in quamlibet profundam aquarum altitudinem.
[*](cfr. Sen. NQ II 12, 3. 17. 19. 16. Cic. de div. II 44.) Igitur non eam infitias posse in has et[*](et in has et F1REap(o)) ignes superne stellarum decidere, quales sereno saepe
cernimus, quorum ictu concuti aëra verum est[*](verū ē (v et ū ē in ras.) F2. an certum est?), quando et tela vibrata stridunt, cum vero in nubem perveniunt, vaporem dissonum gigni, ut candente ferro in aquam[*](aequa F.equora a. aqua F3) demerso, et fumidum[*](fumidam ceruicem Eaop) verticem volvi. hinc nasci procellas et, si in nube luctetur flatus aut vapor, tonitrua edi; si[*](edi siF2dEv. disi F1a. ??? R1. dis R2. di op) erumpat[*](rumpat Rop.aer- F. -pant a) ardens, fulmina; si longiore tractu nitatur, fulgetras[*](fulgetra F2E(?)ova.S. -ta F1. -trum p. -gidas a). his findi[*](fundi F1Rao) nubem, illis perrumpi, et[*](his et (ef a) F1RaS) esse tonitrua inpactorum ignium plagas, ideoque protinus coruscare igneas nubium rimas.[*]((7. 11) Beda n. r. 28. Sen. NQ II 20, 2. 27. 28. 30. 22. —Cic. de div. II 44. 45. —§ 114: (168, 4) Beda n. r. 26. — Aristot. meteor. I 13 p. 349a, 17; de mundo 4 p. 394b, 7 sqq. Cic. de div. II 44. Vitr. I 6, 2. Sen. NQ V 1, 3. 13, 4. —Theo- phr. de vent. 11. 12 sqq. (Aristot. de mundo 4 p. 394b, 15. Theo- phr. 1. 1. 23. Sen. dial. III 17, 4. Isid. n. r. 37, 5). — Beda n. r. 27 extr. Isid. or. XIII 11, 18. Serv. Aen. VII 27. — Theophr. 1. 1. 53. 26. Aristot. de mundo 4 p. 394b, 14; probl. 26, 5.) posse et repulsu siderum depressum qui a terra[*](ad terram dT) meaverit spiritum nube cohibitum[*](nube cohibitum om.F1R1E1a) tonare, natura[*](naturae F) strangulante sonitum[*](sonitumov. -tu ll), dum[*](dum erumpat o) rixetur, edito fragore, cum erumpat, ut[*](ut om.F1R1E1a) in[*](in om.dT) membrana spiritu intenta. posse et attritu, dum praeceps[*](in praeceps R(?)va.D. cfr. §115 med.) feratur, ilium, quisquis est, spiritum accendi. posse et[*](et (pro ut) FR1E1a) conflictu[*](conflictū Fd Ra) nubium elidi, ut duorum lapidum, scintillantibus fulgetris. sed haec omnia esse fortuita. hinc bruta[*](bruta multa R2S) fulmina et vana, ut quae nullam habeant rationem[*](nullā habeant rationē F1R1E1adT. nulla ueniant ratione oprv. eadem add. praem. aut dT.cfr. 116 extr. XVII 236) naturae. his percuti montes, his maria, omnesque alios inritos iactus. illa vero fatidica ex alto statisque de causis et ex suis venire sideribus.Simili modo ventos vel potius flatus posse et[*](ex (et ex G)F3yva. S)
arido siccoque anhelitu terrae gigni non negaverim, posse et[*](ex F3) aquis aëra[*](aere F2dy.om.F1) exspirantibus, qui neque in nebulam densetur nec crassescat in nubes[*](nubibus E2in ras.op), posse et[*](posse et R2E(?)a3v. -sset r. -sse d2op) solis inpulsu agi, quoniam ventus. haut[*](haud F2EaoS. autr. om.dT. nihil y. non v) aliud intellegatur[*](intellegitur yG) quam fluctus[*](flatus opz) aëris, pluribusque etiam modis. namque et e fluminibus ac nivibus[*](niuibus ll.v (J). riui- p. nubi- oyS finibus Constantinus ap.Dal. -nubus H. cfr. Theophr. de vent. §11.12διὰ τὴν τῆς χιόνος τῆξιν ) et e mari videmus, et quidem[*](et quidem G. aequ- F1R. equ- r Verc. qu- y. etiam v) tranquillo, et alios, quos vocant altanos, e[*](e F2R2E(?)opyv(D). et r. et e dTS) terra consurgere. qui, cum e mari redeunt, tropaei vocantur, si pergunt, apogei[*](apogaei Fa. epo- y).[*](Theophr. 1. 1. 26. Sen. NQ V 7, 1. 14, 1.—(16-19) Mela I 39.)Montium vero flexus crebrique vertices et conflexa [*](con plexa d. -xu Ty. -xi z) cubito[*](fubito Faopyzva.B) aut confracta[*](aut con fracta E(?)yv(D). autem fra- a. aut (au F1) fra- rS. anfractu z) in umeros[*](innumeros R2Ty. -sa z) iuga, concavi vallium sinus[*](in p. inde va.H13 dist.S), scindentes inaequalitate[*](inaequa litate dTR2yH. -iter v. aequalitate r. -tem p) ideo[*](scindentes — ideo om.o) resultantem aëra — quae causa etiam voces multis in locis reciprocas facit —, sine fine ventos generant.