Naturalis Historia

Pliny, the Elder

Pliny, the Elder, creator; Mayhoff, Karl Friedrich Theodor, 1841-1914, editor

naturae florum et coronamentorum.

de strophiolis. serta

qui invenerint miscere flores. quando primum corollae appellatae et quare

quis primus[*](primus H. -um ll.v(S)) coronas[*](coronam Eva.H(S). -na FR) foliis argenteis et aureis dederit quare corollaria dicta, de lemniscis. quis primus[*](primus ego. -um ll. H. om. v) caelaverit eos

quantus honor coronarum apud antiques fuerit

severitas antiquorum in coronis

quem floribus[*](plus E. pluribus E3) honoraverit[*](honorauerit FaFRdT. corona- (VE?) H) populus Romanus

pactiles coronae

de sutilibus coronis

de nardinis. de Sericis[*](siricis E. syr- F. siritis Fa1)

Cleopatrae reginae factum in coronis[*](in coronis om.FRE)

de rosa[*](de rosa in coronis FR2Eva.H). gen. eius XII .

med. XXXII[*](XXXII S. om.E1H. XXXII (XXIII VdT) alibi XXXIIII r)

lili gen. III (n). med. XXI[*](XXI FaFRETH. XVI V d. XXIII J)

lacrima sua nascens[*](lacrima sua nascens cod. Salm. cfr. § 24. -mas nascens Fa. -ma nascens R2TD. -manscens R1E. -mascens F.om.V dH)

narcissi gen. III . med.[*](medicinae XVI om.V dH. an XIV?) XVI

quorum semen tinguatur, ut infecta nascantur

quem ad modum quaeque nascantur, serantur, colantur sub singulis generibus (14-37)

violae colores III . med. XVII[*](XVIII-FE2in marg. om.E1Brot. XXVIII H)

luteae gen. V[*](V ll.H. III D U Z p. 64) med. X

caltha[*](caltha ego. de caltha dTH(J). de acalta r. ia. caltha S cum Salm.). regius flos

baccar[*](baccar ll. J2. coll. § 29.132. -cchar S. de bacchare dTv. (item saepius de praem.dTv)) . med. XVII

combretum[*](cobretran VFR. combetrum E. cob- Fa. (add. de asaro d TH)) med. I crocum . med. XX ubi optimi flores. qui flores Troianis temporibus in usu[*](in nsu om.Eva.J)

de natura odorum

iris . med. XLI

saliunca med. II[*](II ll. S. III dTH(J))

polium sive teuthrion[*](teuthrion VH. -trion FadT. theutrium FR. -trū E. -thrium D) med. XVIII[*](XVIII FRES. -IIII rH (J). errore add. genera V (recte II) 8)

qui[*](qui— occidente (cad- R) ll.D. om. v) flos alium colorem mane habeat, alium meridie, alium sole occidente

vestium aemulatio cum floribus

amarantus

cyanus . med. II

holochrysos med. III

petilium[*](bellium FaFR. bdellium VE. (de)bellio dTH). bellio

chrysocome sive chrysitis . med. VI .

qui frutices flore coronent

qui folio .

melothrum. spiraea.origanum[*](origanum H. triga- dT. thrica- RE2. trica- r). cneorum sive casia; gen. II. melissophyllum sive melittaena[*](melitena FRE. -tina YFad) . med. XXI[*](XXII R)

melilotos quae sertula Campana[*](Campana EH. -na siue melilotum r D) (29. 37). med. XIII[*](med. XII R.om.Eva.D) trifoli gen. III . med.[*](med.— 9 gen. II om.R) IIII . myophonum

thymi genera II[*](II D U Z p. 66 n.l. III II. H) . med. XXXIII[*](XXXIIII ego. XXVIIII VFadTH. -Ill rS) . flore nascentia, non semine

conyza[*](conyza om.VFRE)

lovis flos. hemerocalies . med. IIII

Helenium med. V[*](an VI?)

phlox, quae ramis et folio[*](folia E. -liis J. cfr. § 59) odorata

habrotonum[*](abrotanum RE. -tonum H) . med. XXII . Adonium. genera II ipsa[*](dist.ego) se propaganda

leucanthemum med. I

amaracum[*](amaracum ego. -ci gen. IIll. H) sive sampsuchum[*](siue sampsuchum om. H) . med. XI[*](XI ego. LX S. IX H. LX alibi VIIII (VIII FE) r)

nyctegreton sive chenamyche[*](cenamiche VFad. gena- FR. genemyche E) sive nyctalops

quo ordine temporum flores nascantur (38. 39)

anemone coronaria sive phrenion[*](frenion FE. p???nion R. eremion r. om. H) med. X

oenanthe herba med. VI[*](an V?) . melaniam[*](melanium ego coll. § 65. meliantum d. -tium T. melant- Fa. -thium r H. add. med. XI ll. H. del.J2, huc translata e sqq. ratus. cfr. ind. XXII (26). XX (71)). Heliochrysos[*](hellocrysos F. -crisos RE. elicrysos d. melichr- VFa) med. XI

lychnis[*](lychinis FRE. lich- Fa. ante tiphyon pon.dTH) . med. VII

gladiolus. hyacinthus

med. VIII

tiphyon[*](tiphyion T. -phion F. thiph-RE. tith- r). pothi gen. II. orsinae[*](orsine FaFT.an orsini? cfr. § 67) gen. II

vicapervica[*](uincaperuinca VR.(?)va, J2. cfr. § 68.172) sive chamaedaphne med. IIII

quae semper vireat herba

quam longa cuique vita florum[*](florum dTH(D))

quae propter apes serenda inter flores. cerintha

de pabulo apium[*](apum VdT). de morbis earum et remediis (42. 43)

de venenato melle et remediis ems

de melle insano

de melle quod muscae non attingunt

de alvariis[*](alueariis V2REva.D). de alvis[*](alueis V2) et cura earum[*](earum VFadT. eor- rv)

si famem apes sentiant

de cera facienda

quae optima eius genera de cera Punica

sponte nascentium herbarum in quibuscumque[*](quibusque VFadTH(Jl)) gentibus usus; naturae, miracula (50-108)

fraga. tamnum. ruscum med. IIII

batis[*](battis FRd) gen. II med. II

pastinaca pratensis. Lupus salictarius

colocasia . med. II[*](post med. II add. de cichorio dTS. cichorium H. om. D. cfr. ind. XX(30))

anthalium[*](anthialium FR. anthya- E. antia- Fa. antya- d)

anthyllium[*](anthyllium ego coll. § 175. sine anti- cellium (antec- dT. anticensium R) ll.S. om. H) sive anthyllum[*](antyllum RedT. -tillum r) med. VI[*](an VII?)

oetum. quae radices nihil supra terrain gignant[*](quae—gignant om. H): arachidne[*](super VFaR arachidne ego. -na H. archenide (-chaen- F) ll), aracos[*](aracos dH. -chos VFaT. abachos r)

candryala[*](candriala RET. chondrylla B § 89). hypochoeris[*](hypochoeris H. -prochroris R. -pochoris r). caucalis. enthryscum[*](enthryscum Rd. -thyrscum VFa. -thriscum FT. -tristum E. anthriscum (B)H). scandix, eadem[*](eadem ll.S. om. H. come eadem coni.J2coll. § 89) tragopogon[*](traseopocon FE. thra- R.om.H). parthenium sive leucanthes sive amaracum[*](amaracum ego coll. § 163. -cus S. amanacum (-cus E. -dis R) ll. om.H) sive perdicium[*](per- dicium S e § 176. pelleuchion (peleu- R) FRE. -eution VFa, cali- tha dT.om. H) sive muralis[*](siue muralis —) med. VIII

trychnum sive strychnum sive halicacabum[*](halicacabum S. all- R2. alii-VFadT) sive callias[*](callias ego. -ada S e Diosc.IV 72. calittis R2. calitha FadTJ. om.V. (item § 177 scribendum erit callian)) sive dorycnion sive manicon[*](manicon om.FR1EH)[*](manicon S. mari-VFadT) sive peritton[*](perithon (par-VFa)ll) sive neuras sive morio sive moly[*](molymT. lim Fad. -lionV. -linr) med. III[*](III ego. VIII ll. S)

corchorus ined. VI[*](an V?)

aphace. achynops[*](achynops ego e § 89. acynops d. -pisR. -pos RH). epipetron[*](piretron FRE). quae numquam floreat[*](floreat ego. -ant II. H. cfr. § 89 extr.), quae semper

cneci[*](cneci H. Neci R. gne- FE. greci r) gen. III[*](gen. III ego coll. § 90. gen. IIII VFadTH. geniū r) . med. III[*](med. VII Fa. om.V d)

aculeati generis herbae (54-58)

erynge. glycyrriza

tribulus (54. 58)

anonis[*](anosis Fa. ono- nis d(?)H. cfr. § 91.98)

pheos sive stoebe. hippophaes

urticae gen. IIII. [*](VI E. III FR) lamium. scorpio

acorna[*](acorna ll D. carduus, acorna H) .leucacanthos. chalceos[*](clalceos cnecos H e § 94. -cionecos F. -ecus VR. -etus E. calchionecos Fad). cnecos. polyacanthos. Onopyxos.[*](onopyxos H. -phycos dTJ2. -phygos VFa. -phrycos r) helxine[*](elxine T. helsine r). scolymos. chamaeleon. tetralix[*](tetralix T(?)H. petralis FREd. -rus r). atractylis[*](atractylis Salm. om.ll.v) sive phonos[*](siue phonos ego huc posui, post acorna pon. ll. H. cfr. § 95).acanthice mastiche

cactos[*](cactos ego. -tus S. ectacos (-cus VTd. -cus siue H) cactus ll. H. demendo cfr. § 97 Et cactos quoque) . [tenica[*](uncos ego posui. tenica (fen- T) ll. pternix H e § 97. -ica 8. ternica J2), pappum[*](pappum (-ptum Fa) alibi tappum (ra- R) ll. pappus H. -um S), ascalia]

herbarum genera per caules: coronopus. anchusa. anthemis. phyllanthes[*](phyllanthes R(?)H. philanthus E. phyllantus (py-FFa) r. cfr. § 99).

crepis. lotos

differentiae herbarum per folia:

quibus folia non cadant.

quae particulatim floreant

heliotropium, adiantum? herbae quarum medicinae sequenti libro (29. 39) dicentur

spicatarum genera:

stanyops[*](stanyops S. -opos H. -ntobs FE. -niobs r) . alopecuros. stelephuros[*](stelephuros H. stelophiros T. stellepyros VFa. stello- FRd. sello- E) sive ortyx sive plantago. thryallis[*](thryallis H e § 101. pyralis E. -allis (par- R) r)

perdicium. ornithogale

post annum nascentes a summo florentes, item ab imo

lappa herba quae intra se parit. Opuntia e folio radicem faciens

iasine[*](iasine ego. las- ll. iasione TH). chondrylla[*](chondrylla ego e § 105. cond- H. chryndilla d T. chrin- Fa. crin- V. cyndrilla r). picris[*](picris H. pigris ll 1. 2 dist. ego) . quae toto anno floreant[*](floreant ll. -ret dTH. cfr. § 89 cum § 105) quibus flos[*](flos ll.D. flos exeat dTH) ante quam caules exeant, quibus caulis ante quam flos. quae ter[*](quater FE. quae R) floreat[*](flo- reat EJ2coll. § 106. -ant rv) cypiros med. VIII . thesium .

asphodelus sive hastula[*](astula ll) regia.

anthericus sive albucum[*](siue albucum 11. 8. del.H. add. Amuletum R. -tum, asian FE. -tum asian alibi oispant (oistant Fa) r. pistana v (cfr. § 111.112). del. H)

iunci gen. VI. med. IIII

cyperus. med. XIIII[*](an XIII?)

cyperis[*](cyperos T. -rus Rd)

cypira[*](cypira VEH. -pera r)

holoschoenos[*](holoschoenos H. olyschenos (olis- E) ll)

med. ex iunco odorato sive teuchite[*](teuchite H. theu- VFa. -cite T. thecite Rd. tetite F. thetitae E) X[*](an IX?)

med. ex asaro VIII[*](medicinae ex asaro VIII om.dT.an VII?)

med. ex Gallico nardo VIII[*](an VII?)

med. ex herba quam phun[*](phun J2coll. § 136. XII 45. phyri R. phinEdT. uin F. fin r. phu H) vocant IIII

[Syrium][*](uncos ego posui. Syrium ll. H. om.d2T.an ex croco collyrium? cfr. § 138 extr. syrium, lilii sucus, commemora- tur § 127) croeomagma, med. II[*](post med. II add. Bolete (-to R.om.d2T) aeenos med. II ll. del. v)

pesoluta[*](pesoluta TS. pers- v. pesolui (re- VFa) r). med. I

Graecorum nominum in ponderibus et mensuris interpretatio

Summa: medicinae et historiae et observationes DCCXXX

EX AVCTOEIBVS

Catone censorio. M. Varrone. Masurio. Antiate. Caepione[*](Caepione VFaH. Caeli- Fed. Celi- RT. C. Helio v). Vestino[*](Vestino v. Crist- R. cryst- F. Chyst- E1. Chryst- E2. Cri- spino r). Vibio[*](Vlpio FREdv.a. B) Rufino[*](Rufino ll.v(D). Rufo S). Hygino. Pomponio Mela. Pompeio Lenaeo. Cornelio Celso. Calpurnio Basso. C.Valgio[*](C. Val- gio H. Publio, uargio (uor- V) ll. P, Largio v. cfr. ind. XX). Licinio Macro. Sextio Nigro qui Graece scripsit. lulio Basso qui item. Antonio Castore.

EXTERNIS

Theophrasto. Democrito. Orpheo. Pythagora. Magone. Menandro qui βιόχρηστα[*](biochresta B(H). -crestas VFa. -crea v. diochresta TL. -sia FE. -cresia d. choehresia R.cfr. ind. XIX. XX) scripsit. Nicandro. Homero. Hesiodo. Musaeo. Sophocle. Anaxilao.

MEDICIS Mnesitheo[*](Mnesi- theo d(?)H. -estheo rv) qui de coronis. Callimacho qui item. Phania physico. Timaristo[*](Timaristo B. -ito ll. -antho v). Simo[*](Simo (Sy-R) ante Timaristo pon. v). Hippocrate. Chrysippo. Diocle. Ophione[*](Ophione Tv(D). Opi- RB. Hopi- Fed. Hopini- VFa. Ophelione H. cfr. ind. XX). Heraelide. Hicesio. Dionysio. Apollodoro Gitiense. Apollodoro Tarentino. Praxagora. Plistonieo. Medio. Dieuche. Cleophanto. Philistione. Asclepiade. Crateua. Petronio Diodoto. lolla. Erasistrato. Diagora. Andrea. Mneside. Epicharmo. Damione. Dalione. Sosimene. Tlepolemo. Metrodoro. Solone. Lyco. Olympiade Thebana. Philino. Petricho. Miccione[*](Miccione RdD. Micti- F E Tv. -tone H. cfr. ind. XX). Glaucia. Xenocrate[*](Philino — Xenocrate om.VFa).

auctoritas herbarum(1-7)

gentes herbis formae gratia uti

herbis infici vestes; item pigmento[*](pigmento D. -ta ll. J1. del.v) Gallicae cortinae[*](gallicae cortinae ego coll. § 3 et XXXV 150. de oleo cortina dTJ1coll.§ 48. de oleo chortino (add. alibi crotino Raa) ll.D coll.X V 30 (rem deesse in §3 ratus)). de sagmnibus[*](sagminibus H. sanguin- ll. om.v). de verbenis et clarigatione

de corona graminea. de raritate eius

qui soli corona ea donati[*](corona ea donati Rav(J). -nae adso- FRE. -na do- rH)

qui solus centurio

medicinae ex reliquis coronamentis:

erynge[*](eryngio H. -ion ll.S) sive eryngio quae[*](quae ego (item p. 71,8). siue ll S. del.H) centum capita XXX[*](an XXXII?) (8. 9)

acano[*](acano H. -nos VFaS. -nosi r) I[*](I H. XI ll)

glycyrriza sive adipso[*](adipsos SJ) XV

stomatice I

tribuli gen. II med. XII

stoebe sive pheos[*](siue pheos TS. siue ceos (coeos R) r. om.v. (deest IIII))

hippophaes[*](hippophaes S cum Salm. -phyes (v)H. -opes ll). gen. II. med. II

urtica LXI

lamio[*](lamion(-ium VH) vel fam- alibi lamo ll) VII

scorpionis gen., II med. I

leucacantha[*](leucachantaT. -tarnEd. leua- F. leu- R. leuco- VFa)quae phyllos[*](phyllos H cum B e § 40. phymos vel phimos ll) sive ischas[*](ischas FREdJ2. escas r. ischias H cum B e § 40) sivepolygonatos IIII

helxine[*](helsine FaRa. hers- FRE) XII

perdicio sive Parthenio sive[*](siue derithe FREd.om.TH) siderite quae urceolaris sive astercum[*](artercum FE. alterc-VFaH. asteric- Brot.) XI

chamaeleone[*](chamaeleon H) sive ixia[*](ixea FE. ixias H) sive ulophyto sive cynozolo[*](cynozolo D. -Ion RaH. -zalo (ty- E) r. -zialon dT), gen. II, med. XII. mastiche[*](mastiche (-ce E) ll. D. om.dTH)

coronopode[*](coronopus dTH. (deest I))

anchusa XIIII

pseudoanchusa quae[*](quae ego. siue ll. H) echis sive doris III

onochilo sive archebio sive onocheli[*](onocheli RaTH. ton-R. con-FE. onochelis r) sive rhexia sive enchrysa X[*](X ego coll. § 51. 52. XXX (XX VFa) alibi X ii. XXX H)

cuius[*](cuius —mutent ll. D. del. H. cfr. § 51) radices colorem mutent 25

anthemide sive leucanthemide sive leucanthemo sive chamaemelo sive melanthio, gen. III, [*](III dTH. IIII ll) med. XI

loto herba III[*](III Fa. IIII r H)

lotometra II[*](an III?)

beliotropio sive helioscopio sive verrucaria XII[*](XII ll.S. XIII H. an XIIII?)

heliotropio sive tricocco sive scorpiuro XIIII

adianto sive callitricho sive trichomane sive polytricho sive saxifraga, gen. II; med. XXVIII[*](XXVIIII Ra)

frutex sine radice[*](frutex — radice ll. D. del. H. cfr. § 63) (so)

picride I. thesio[*](Thesion R. -ium dTH) I

asphodelo LI

halimo[*](halimon (ali- RdH) ll. alimo S) XIIII

acantho sive paederote sive melamphyllo V

bupleuro V

bupresti I

elaphobosco[*](Flatobosco FE. Pla- R) VIIII

scandice VIII[*](VIII VFaRa. VIIII rS. X H)

enthrysco[*](enthrysco VFaJ2. -hyrisco Ra. Inthris- R. Inthyris- FE. entriscum dT. anthrisco S. -cus H. cfr. ind. XXI (52)) II

iasine[*](iasine T. las- VFadv. Cas- r. iasione C. cfr. ind. XXI(65)) IIII

caucalide XII[*](an XIIII?)

sio XI[*](an XII?)

sillybo[*](sillybo J2. syllibo VFa. -itho R. -do F. sillibo Ra. -itho E. silybo S)

scolymo[*](scolymo S. -mum dT. -mon H. -lybo FR. -libo r) sive limonio V

sonco[*](sonco FaRdJ2. -go Ra. -caV. -chosTH. -cho S. sconco r), gen. II, med. XV

condrio[*](condrio D e § 91. -ion T. -illo S. chondrion d. hariscondro (-scho- FE) r. chondrillon H. cfr. ind. XXI (52)) sive condrille VI[*](VI VFaRaRS. III rH(J). add. mastiche Ra)

de boletis, proprietas eorum in nascendo

de fungis. notae venenatorum. med. ex Iis[*](is F. eis ES. his rH) VIIII

silphio VII

laseri XXXVIIII[*](XXXVIE VFa. XX- R)

propoli[*](propolis V(?)J2. de melle. propolis dTH(J1).)V. mellis XVI[*](XVII R)

aquae mulsae XVIII[*](XVII Ra) (51. 52)

quare[*](quare (qua Fa) ll.D. quo dTH(J2). quo— mutentur ante aquae mulsae pon.dTH) genere ciboruin mores quoque mutentur

mulso VI

melitite[*](mulsum .. me- litites VdT.H) III[*](an IV?)

cera VIII[*](VIIII Ra)

contra conpositiones medicorum

medicinae ex frugibus (57-76)

siligine I. tritico II.[*](II ego. V VFaRa. lrH) palea[*](palia V Ra) II.

farre I. furfuribus[*](an furfuribus III? om.T) I. arinca. athera[*](arincha (-ca D) athera (aute- VFa) VFaRaD. cfr. § 121. farinca ateras.r. olyram arincam (-ra .. -ca J) siue athera dTJ1) II

farina per genera, medicinae XXXVIIII[*](XXXVIIII V. -VIII Fa. XXVIIII rD. -VIII dTH)

polenta VIII

polline V. pulte I. Farina chartaria I

alica VI[*](VI ll.H. V RadT.an III?)

milio VI

panico IIII

sesima[*](sesama H) VII. sesamoide[*](sesamoide VH. cfr. § 133. -odides dT. sesi- moide FaJ. -di r) III.

Anticyrico[*](antecyrico Ed. anthe- FR) IIII[*](III VdTS)

hordeo VIIII. hordeo murino quam Graeci Phoeniceam[*](phoeniceam V. -ciam rS. phenice d. phunce T.cfr. § 135) I[*](quam — I om. H)

ptisana[*](ptisana H. tips- T. tis- RadJ2. itisina FE. tisi- r) IIII

amylo VIII. avena I

pane XXI

faba XIIII[*](XIV Ra. XLV alibi XVII VFa. LV (LIII E) alibi XVI (XVII R) r. XVI H)

lente XXXII[*](XXXII ego. XXVII alibi XVII RE. XVII alibi XVIII dT. XVII H. lemma om.r)

φάκῳ[*](phaco Ra. fa- d. spha- T. fo- VFa. Tha- FE. ta- R.del. H)ἐπὶ τελμάτων[*](τελμάτωνS cum Salm. teimaton Ra. thei- FR. -thon E. tetton r. cfr. § 145 extr. del. H) II[*](II ego. V VRaFR. uel E. XI FadT. III S)

elelisphaco[*](elelisphaco TH. eleti- VFa. elethi- Ra. elepti- d. elelias (elhe- E) piaco siue helisphaco (-paco E) r) sive sphaco[*](sphaco H. sphac FRE. elesphaco T. elete- r) quae salvia XIII[*](III RE)

cicere et cicercula XXVI[*](XXVI ego. XXIII ll. H)

ervo XX

lupino XXXV

irione[*](irione RadTH. eri- (ery- R.) rS) sive erysimo quod Galli velam XV

20 hormino[*](hormino VH. or- r) VI

lolio V

miliaria herba I

bromo I

orobanche[*](orobanche H. -ache R. -acche r) sive cynomorio I

contra leguminum[*](contra (de H) leguminum VFaRaH. om.r) bestiolas[*](bestiola I R. -lis dTH) I

de zytho[*](zytho dH. xyto Ra. zito VFa. gy- T. zylo R. ziloi r) I[*](I ll. S. om.H(J)) . spuma[*](spuma (stu- F. sti- E) ante de zytho pon. ll. S(D). et ceruesia (-uisia H) d FH(J))

Summa: medicinae et historiae et observationes DCCCCVI

EX AVCTORIBVS

iisdem quibus priore libro et praeter eos Chrysermo. Eratosthene. Alcaeo.