Naturalis Historia
Pliny, the Elder
Pliny, the Elder, creator; Mayhoff, Karl Friedrich Theodor, 1841-1914, editor
naturae florum et coronamentorum.
de strophiolis. serta
qui invenerint miscere flores. quando primum corollae appellatae et quare
quis primus[*](primus H. -um ll.v(S)) coronas[*](coronam Eva.H(S). -na FR) foliis argenteis et aureis dederit quare corollaria dicta, de lemniscis. quis primus[*](primus ego. -um ll. H. om. v) caelaverit eos
quantus honor coronarum apud antiques fuerit
severitas antiquorum in coronis
quem floribus[*](plus E. pluribus E3) honoraverit[*](honorauerit FaFRdT. corona- (VE?) H) populus Romanus
pactiles coronae
de sutilibus coronis
de nardinis. de Sericis[*](siricis E. syr- F. siritis Fa1)
Cleopatrae reginae factum in coronis[*](in coronis om.FRE)
de rosa[*](de rosa in coronis FR2Eva.H). gen. eius XII .
med. XXXII[*](XXXII S. om.E1H. XXXII (XXIII VdT) alibi XXXIIII r)
lili gen. III (n). med. XXI[*](XXI FaFRETH. XVI V d. XXIII J)
lacrima sua nascens[*](lacrima sua nascens cod. Salm. cfr. § 24. -mas nascens Fa. -ma nascens R2TD. -manscens R1E. -mascens F.om.V dH)
narcissi gen. III . med.[*](medicinae XVI om.V dH. an XIV?) XVI
quorum semen tinguatur, ut infecta nascantur
quem ad modum quaeque nascantur, serantur, colantur sub singulis generibus (14-37)
violae colores III . med. XVII[*](XVIII-FE2in marg. om.E1Brot. XXVIII H)
luteae gen. V[*](V ll.H. III D U Z p. 64) med. X
caltha[*](caltha ego. de caltha dTH(J). de acalta r. ia. caltha S cum Salm.). regius flos
baccar[*](baccar ll. J2. coll. § 29.132. -cchar S. de bacchare dTv. (item saepius de praem.dTv)) . med. XVII
combretum[*](cobretran VFR. combetrum E. cob- Fa. (add. de asaro d TH)) med. I crocum . med. XX ubi optimi flores. qui flores Troianis temporibus in usu[*](in nsu om.Eva.J)
de natura odorum
iris . med. XLI
saliunca med. II[*](II ll. S. III dTH(J))
polium sive teuthrion[*](teuthrion VH. -trion FadT. theutrium FR. -trū E. -thrium D) med. XVIII[*](XVIII FRES. -IIII rH (J). errore add. genera V (recte II) 8)
qui[*](qui— occidente (cad- R) ll.D. om. v) flos alium colorem mane habeat, alium meridie, alium sole occidente
vestium aemulatio cum floribus
amarantus
cyanus . med. II
holochrysos med. III
petilium[*](bellium FaFR. bdellium VE. (de)bellio dTH). bellio
chrysocome sive chrysitis . med. VI .
qui frutices flore coronent
qui folio .
melothrum. spiraea.origanum[*](origanum H. triga- dT. thrica- RE2. trica- r). cneorum sive casia; gen. II. melissophyllum sive melittaena[*](melitena FRE. -tina YFad) . med. XXI[*](XXII R)
melilotos quae sertula Campana[*](Campana EH. -na siue melilotum r D) (29. 37). med. XIII[*](med. XII R.om.Eva.D) trifoli gen. III . med.[*](med.— 9 gen. II om.R) IIII . myophonum
thymi genera II[*](II D U Z p. 66 n.l. III II. H) . med. XXXIII[*](XXXIIII ego. XXVIIII VFadTH. -Ill rS) . flore nascentia, non semine
conyza[*](conyza om.VFRE)
lovis flos. hemerocalies . med. IIII
Helenium med. V[*](an VI?)
phlox, quae ramis et folio[*](folia E. -liis J. cfr. § 59) odorata
habrotonum[*](abrotanum RE. -tonum H) . med. XXII . Adonium. genera II ipsa[*](dist.ego) se propaganda
leucanthemum med. I
amaracum[*](amaracum ego. -ci gen. IIll. H) sive sampsuchum[*](siue sampsuchum om. H) . med. XI[*](XI ego. LX S. IX H. LX alibi VIIII (VIII FE) r)
nyctegreton sive chenamyche[*](cenamiche VFad. gena- FR. genemyche E) sive nyctalops
quo ordine temporum flores nascantur (38. 39)
anemone coronaria sive phrenion[*](frenion FE. p???nion R. eremion r. om. H) med. X
oenanthe herba med. VI[*](an V?) . melaniam[*](melanium ego coll. § 65. meliantum d. -tium T. melant- Fa. -thium r H. add. med. XI ll. H. del.J2, huc translata e sqq. ratus. cfr. ind. XXII (26). XX (71)). Heliochrysos[*](hellocrysos F. -crisos RE. elicrysos d. melichr- VFa) med. XI
lychnis[*](lychinis FRE. lich- Fa. ante tiphyon pon.dTH) . med. VII
gladiolus. hyacinthus
med. VIII
tiphyon[*](tiphyion T. -phion F. thiph-RE. tith- r). pothi gen. II. orsinae[*](orsine FaFT.an orsini? cfr. § 67) gen. II
vicapervica[*](uincaperuinca VR.(?)va, J2. cfr. § 68.172) sive chamaedaphne med. IIII
quae semper vireat herba
quam longa cuique vita florum[*](florum dTH(D))
quae propter apes serenda inter flores. cerintha
de pabulo apium[*](apum VdT). de morbis earum et remediis (42. 43)
de venenato melle et remediis ems
de melle insano
de melle quod muscae non attingunt
de alvariis[*](alueariis V2REva.D). de alvis[*](alueis V2) et cura earum[*](earum VFadT. eor- rv)
si famem apes sentiant
de cera facienda
quae optima eius genera de cera Punica
sponte nascentium herbarum in quibuscumque[*](quibusque VFadTH(Jl)) gentibus usus; naturae, miracula (50-108)
fraga. tamnum. ruscum med. IIII
batis[*](battis FRd) gen. II med. II
pastinaca pratensis. Lupus salictarius
colocasia . med. II[*](post med. II add. de cichorio dTS. cichorium H. om. D. cfr. ind. XX(30))
anthalium[*](anthialium FR. anthya- E. antia- Fa. antya- d)
anthyllium[*](anthyllium ego coll. § 175. sine anti- cellium (antec- dT. anticensium R) ll.S. om. H) sive anthyllum[*](antyllum RedT. -tillum r) med. VI[*](an VII?)
oetum. quae radices nihil supra terrain gignant[*](quae—gignant om. H): arachidne[*](super VFaR arachidne ego. -na H. archenide (-chaen- F) ll), aracos[*](aracos dH. -chos VFaT. abachos r)
candryala[*](candriala RET. chondrylla B § 89). hypochoeris[*](hypochoeris H. -prochroris R. -pochoris r). caucalis. enthryscum[*](enthryscum Rd. -thyrscum VFa. -thriscum FT. -tristum E. anthriscum (B)H). scandix, eadem[*](eadem ll.S. om. H. come eadem coni.J2coll. § 89) tragopogon[*](traseopocon FE. thra- R.om.H). parthenium sive leucanthes sive amaracum[*](amaracum ego coll. § 163. -cus S. amanacum (-cus E. -dis R) ll. om.H) sive perdicium[*](per- dicium S e § 176. pelleuchion (peleu- R) FRE. -eution VFa, cali- tha dT.om. H) sive muralis[*](siue muralis —) med. VIII
trychnum sive strychnum sive halicacabum[*](halicacabum S. all- R2. alii-VFadT) sive callias[*](callias ego. -ada S e Diosc.IV 72. calittis R2. calitha FadTJ. om.V. (item § 177 scribendum erit callian)) sive dorycnion sive manicon[*](manicon om.FR1EH)[*](manicon S. mari-VFadT) sive peritton[*](perithon (par-VFa)ll) sive neuras sive morio sive moly[*](molymT. lim Fad. -lionV. -linr) med. III[*](III ego. VIII ll. S)
corchorus ined. VI[*](an V?)
aphace. achynops[*](achynops ego e § 89. acynops d. -pisR. -pos RH). epipetron[*](piretron FRE). quae numquam floreat[*](floreat ego. -ant II. H. cfr. § 89 extr.), quae semper
cneci[*](cneci H. Neci R. gne- FE. greci r) gen. III[*](gen. III ego coll. § 90. gen. IIII VFadTH. geniū r) . med. III[*](med. VII Fa. om.V d)
aculeati generis herbae (54-58)
erynge. glycyrriza
tribulus (54. 58)
anonis[*](anosis Fa. ono- nis d(?)H. cfr. § 91.98)
pheos sive stoebe. hippophaes
urticae gen. IIII. [*](VI E. III FR) lamium. scorpio
acorna[*](acorna ll D. carduus, acorna H) .leucacanthos. chalceos[*](clalceos cnecos H e § 94. -cionecos F. -ecus VR. -etus E. calchionecos Fad). cnecos. polyacanthos. Onopyxos.[*](onopyxos H. -phycos dTJ2. -phygos VFa. -phrycos r) helxine[*](elxine T. helsine r). scolymos. chamaeleon. tetralix[*](tetralix T(?)H. petralis FREd. -rus r). atractylis[*](atractylis Salm. om.ll.v) sive phonos[*](siue phonos ego huc posui, post acorna pon. ll. H. cfr. § 95).acanthice mastiche
cactos[*](cactos ego. -tus S. ectacos (-cus VTd. -cus siue H) cactus ll. H. demendo cfr. § 97 Et cactos quoque) . [tenica[*](uncos ego posui. tenica (fen- T) ll. pternix H e § 97. -ica 8. ternica J2), pappum[*](pappum (-ptum Fa) alibi tappum (ra- R) ll. pappus H. -um S), ascalia]
herbarum genera per caules: coronopus. anchusa. anthemis. phyllanthes[*](phyllanthes R(?)H. philanthus E. phyllantus (py-FFa) r. cfr. § 99).
crepis. lotos
differentiae herbarum per folia:
quibus folia non cadant.
quae particulatim floreant
heliotropium, adiantum? herbae quarum medicinae sequenti libro (29. 39) dicentur
spicatarum genera:
stanyops[*](stanyops S. -opos H. -ntobs FE. -niobs r) . alopecuros. stelephuros[*](stelephuros H. stelophiros T. stellepyros VFa. stello- FRd. sello- E) sive ortyx sive plantago. thryallis[*](thryallis H e § 101. pyralis E. -allis (par- R) r)
perdicium. ornithogale
post annum nascentes a summo florentes, item ab imo
lappa herba quae intra se parit. Opuntia e folio radicem faciens
iasine[*](iasine ego. las- ll. iasione TH). chondrylla[*](chondrylla ego e § 105. cond- H. chryndilla d T. chrin- Fa. crin- V. cyndrilla r). picris[*](picris H. pigris ll 1. 2 dist. ego) . quae toto anno floreant[*](floreant ll. -ret dTH. cfr. § 89 cum § 105) quibus flos[*](flos ll.D. flos exeat dTH) ante quam caules exeant, quibus caulis ante quam flos. quae ter[*](quater FE. quae R) floreat[*](flo- reat EJ2coll. § 106. -ant rv) cypiros med. VIII . thesium .
asphodelus sive hastula[*](astula ll) regia.
anthericus sive albucum[*](siue albucum 11. 8. del.H. add. Amuletum R. -tum, asian FE. -tum asian alibi oispant (oistant Fa) r. pistana v (cfr. § 111.112). del. H)
iunci gen. VI. med. IIII
cyperus. med. XIIII[*](an XIII?)
cyperis[*](cyperos T. -rus Rd)
cypira[*](cypira VEH. -pera r)
holoschoenos[*](holoschoenos H. olyschenos (olis- E) ll)
med. ex iunco odorato sive teuchite[*](teuchite H. theu- VFa. -cite T. thecite Rd. tetite F. thetitae E) X[*](an IX?)
med. ex asaro VIII[*](medicinae ex asaro VIII om.dT.an VII?)
med. ex Gallico nardo VIII[*](an VII?)
med. ex herba quam phun[*](phun J2coll. § 136. XII 45. phyri R. phinEdT. uin F. fin r. phu H) vocant IIII
[Syrium][*](uncos ego posui. Syrium ll. H. om.d2T.an ex croco collyrium? cfr. § 138 extr. syrium, lilii sucus, commemora- tur § 127) croeomagma, med. II[*](post med. II add. Bolete (-to R.om.d2T) aeenos med. II ll. del. v)
pesoluta[*](pesoluta TS. pers- v. pesolui (re- VFa) r). med. I
Graecorum nominum in ponderibus et mensuris interpretatio
Summa: medicinae et historiae et observationes DCCXXX
EX AVCTOEIBVS
Catone censorio. M. Varrone. Masurio. Antiate. Caepione[*](Caepione VFaH. Caeli- Fed. Celi- RT. C. Helio v). Vestino[*](Vestino v. Crist- R. cryst- F. Chyst- E1. Chryst- E2. Cri- spino r). Vibio[*](Vlpio FREdv.a. B) Rufino[*](Rufino ll.v(D). Rufo S). Hygino. Pomponio Mela. Pompeio Lenaeo. Cornelio Celso. Calpurnio Basso. C.Valgio[*](C. Val- gio H. Publio, uargio (uor- V) ll. P, Largio v. cfr. ind. XX). Licinio Macro. Sextio Nigro qui Graece scripsit. lulio Basso qui item. Antonio Castore.
EXTERNIS
Theophrasto. Democrito. Orpheo. Pythagora. Magone. Menandro qui βιόχρηστα[*](biochresta B(H). -crestas VFa. -crea v. diochresta TL. -sia FE. -cresia d. choehresia R.cfr. ind. XIX. XX) scripsit. Nicandro. Homero. Hesiodo. Musaeo. Sophocle. Anaxilao.
MEDICIS Mnesitheo[*](Mnesi- theo d(?)H. -estheo rv) qui de coronis. Callimacho qui item. Phania physico. Timaristo[*](Timaristo B. -ito ll. -antho v). Simo[*](Simo (Sy-R) ante Timaristo pon. v). Hippocrate. Chrysippo. Diocle. Ophione[*](Ophione Tv(D). Opi- RB. Hopi- Fed. Hopini- VFa. Ophelione H. cfr. ind. XX). Heraelide. Hicesio. Dionysio. Apollodoro Gitiense. Apollodoro Tarentino. Praxagora. Plistonieo. Medio. Dieuche. Cleophanto. Philistione. Asclepiade. Crateua. Petronio Diodoto. lolla. Erasistrato. Diagora. Andrea. Mneside. Epicharmo. Damione. Dalione. Sosimene. Tlepolemo. Metrodoro. Solone. Lyco. Olympiade Thebana. Philino. Petricho. Miccione[*](Miccione RdD. Micti- F E Tv. -tone H. cfr. ind. XX). Glaucia. Xenocrate[*](Philino — Xenocrate om.VFa).
auctoritas herbarum(1-7)
gentes herbis formae gratia uti
herbis infici vestes; item pigmento[*](pigmento D. -ta ll. J1. del.v) Gallicae cortinae[*](gallicae cortinae ego coll. § 3 et XXXV 150. de oleo cortina dTJ1coll.§ 48. de oleo chortino (add. alibi crotino Raa) ll.D coll.X V 30 (rem deesse in §3 ratus)). de sagmnibus[*](sagminibus H. sanguin- ll. om.v). de verbenis et clarigatione
de corona graminea. de raritate eius
qui soli corona ea donati[*](corona ea donati Rav(J). -nae adso- FRE. -na do- rH)
qui solus centurio
medicinae ex reliquis coronamentis:
erynge[*](eryngio H. -ion ll.S) sive eryngio quae[*](quae ego (item p. 71,8). siue ll S. del.H) centum capita XXX[*](an XXXII?) (8. 9)
acano[*](acano H. -nos VFaS. -nosi r) I[*](I H. XI ll)
glycyrriza sive adipso[*](adipsos SJ) XV
stomatice I
tribuli gen. II med. XII
stoebe sive pheos[*](siue pheos TS. siue ceos (coeos R) r. om.v. (deest IIII))
hippophaes[*](hippophaes S cum Salm. -phyes (v)H. -opes ll). gen. II. med. II
urtica LXI
lamio[*](lamion(-ium VH) vel fam- alibi lamo ll) VII
scorpionis gen., II med. I
leucacantha[*](leucachantaT. -tarnEd. leua- F. leu- R. leuco- VFa)quae phyllos[*](phyllos H cum B e § 40. phymos vel phimos ll) sive ischas[*](ischas FREdJ2. escas r. ischias H cum B e § 40) sivepolygonatos IIII
helxine[*](helsine FaRa. hers- FRE) XII
perdicio sive Parthenio sive[*](siue derithe FREd.om.TH) siderite quae urceolaris sive astercum[*](artercum FE. alterc-VFaH. asteric- Brot.) XI
chamaeleone[*](chamaeleon H) sive ixia[*](ixea FE. ixias H) sive ulophyto sive cynozolo[*](cynozolo D. -Ion RaH. -zalo (ty- E) r. -zialon dT), gen. II, med. XII. mastiche[*](mastiche (-ce E) ll. D. om.dTH)
coronopode[*](coronopus dTH. (deest I))
anchusa XIIII
pseudoanchusa quae[*](quae ego. siue ll. H) echis sive doris III
onochilo sive archebio sive onocheli[*](onocheli RaTH. ton-R. con-FE. onochelis r) sive rhexia sive enchrysa X[*](X ego coll. § 51. 52. XXX (XX VFa) alibi X ii. XXX H)
cuius[*](cuius —mutent ll. D. del. H. cfr. § 51) radices colorem mutent 25
anthemide sive leucanthemide sive leucanthemo sive chamaemelo sive melanthio, gen. III, [*](III dTH. IIII ll) med. XI
loto herba III[*](III Fa. IIII r H)
lotometra II[*](an III?)
beliotropio sive helioscopio sive verrucaria XII[*](XII ll.S. XIII H. an XIIII?)
heliotropio sive tricocco sive scorpiuro XIIII
adianto sive callitricho sive trichomane sive polytricho sive saxifraga, gen. II; med. XXVIII[*](XXVIIII Ra)
frutex sine radice[*](frutex — radice ll. D. del. H. cfr. § 63) (so)
picride I. thesio[*](Thesion R. -ium dTH) I
asphodelo LI
halimo[*](halimon (ali- RdH) ll. alimo S) XIIII
acantho sive paederote sive melamphyllo V
bupleuro V
bupresti I
elaphobosco[*](Flatobosco FE. Pla- R) VIIII
scandice VIII[*](VIII VFaRa. VIIII rS. X H)
enthrysco[*](enthrysco VFaJ2. -hyrisco Ra. Inthris- R. Inthyris- FE. entriscum dT. anthrisco S. -cus H. cfr. ind. XXI (52)) II
iasine[*](iasine T. las- VFadv. Cas- r. iasione C. cfr. ind. XXI(65)) IIII
caucalide XII[*](an XIIII?)
sio XI[*](an XII?)
sillybo[*](sillybo J2. syllibo VFa. -itho R. -do F. sillibo Ra. -itho E. silybo S)
scolymo[*](scolymo S. -mum dT. -mon H. -lybo FR. -libo r) sive limonio V
sonco[*](sonco FaRdJ2. -go Ra. -caV. -chosTH. -cho S. sconco r), gen. II, med. XV
condrio[*](condrio D e § 91. -ion T. -illo S. chondrion d. hariscondro (-scho- FE) r. chondrillon H. cfr. ind. XXI (52)) sive condrille VI[*](VI VFaRaRS. III rH(J). add. mastiche Ra)
de boletis, proprietas eorum in nascendo
de fungis. notae venenatorum. med. ex Iis[*](is F. eis ES. his rH) VIIII
silphio VII
laseri XXXVIIII[*](XXXVIE VFa. XX- R)
propoli[*](propolis V(?)J2. de melle. propolis dTH(J1).)V. mellis XVI[*](XVII R)
aquae mulsae XVIII[*](XVII Ra) (51. 52)
quare[*](quare (qua Fa) ll.D. quo dTH(J2). quo— mutentur ante aquae mulsae pon.dTH) genere ciboruin mores quoque mutentur
mulso VI
melitite[*](mulsum .. me- litites VdT.H) III[*](an IV?)
cera VIII[*](VIIII Ra)
contra conpositiones medicorum
medicinae ex frugibus (57-76)
siligine I. tritico II.[*](II ego. V VFaRa. lrH) palea[*](palia V Ra) II.
farre I. furfuribus[*](an furfuribus III? om.T) I. arinca. athera[*](arincha (-ca D) athera (aute- VFa) VFaRaD. cfr. § 121. farinca ateras.r. olyram arincam (-ra .. -ca J) siue athera dTJ1) II
farina per genera, medicinae XXXVIIII[*](XXXVIIII V. -VIII Fa. XXVIIII rD. -VIII dTH)
polenta VIII
polline V. pulte I. Farina chartaria I
alica VI[*](VI ll.H. V RadT.an III?)
milio VI
panico IIII
sesima[*](sesama H) VII. sesamoide[*](sesamoide VH. cfr. § 133. -odides dT. sesi- moide FaJ. -di r) III.
Anticyrico[*](antecyrico Ed. anthe- FR) IIII[*](III VdTS)
hordeo VIIII. hordeo murino quam Graeci Phoeniceam[*](phoeniceam V. -ciam rS. phenice d. phunce T.cfr. § 135) I[*](quam — I om. H)
ptisana[*](ptisana H. tips- T. tis- RadJ2. itisina FE. tisi- r) IIII
amylo VIII. avena I
pane XXI
faba XIIII[*](XIV Ra. XLV alibi XVII VFa. LV (LIII E) alibi XVI (XVII R) r. XVI H)
lente XXXII[*](XXXII ego. XXVII alibi XVII RE. XVII alibi XVIII dT. XVII H. lemma om.r)
φάκῳ[*](phaco Ra. fa- d. spha- T. fo- VFa. Tha- FE. ta- R.del. H)ἐπὶ τελμάτων[*](τελμάτωνS cum Salm. teimaton Ra. thei- FR. -thon E. tetton r. cfr. § 145 extr. del. H) II[*](II ego. V VRaFR. uel E. XI FadT. III S)
elelisphaco[*](elelisphaco TH. eleti- VFa. elethi- Ra. elepti- d. elelias (elhe- E) piaco siue helisphaco (-paco E) r) sive sphaco[*](sphaco H. sphac FRE. elesphaco T. elete- r) quae salvia XIII[*](III RE)
cicere et cicercula XXVI[*](XXVI ego. XXIII ll. H)
ervo XX
lupino XXXV
irione[*](irione RadTH. eri- (ery- R.) rS) sive erysimo quod Galli velam XV
20 hormino[*](hormino VH. or- r) VI
lolio V
miliaria herba I
bromo I
orobanche[*](orobanche H. -ache R. -acche r) sive cynomorio I
contra leguminum[*](contra (de H) leguminum VFaRaH. om.r) bestiolas[*](bestiola I R. -lis dTH) I
de zytho[*](zytho dH. xyto Ra. zito VFa. gy- T. zylo R. ziloi r) I[*](I ll. S. om.H(J)) . spuma[*](spuma (stu- F. sti- E) ante de zytho pon. ll. S(D). et ceruesia (-uisia H) d FH(J))
Summa: medicinae et historiae et observationes DCCCCVI
EX AVCTORIBVS
iisdem quibus priore libro et praeter eos Chrysermo. Eratosthene. Alcaeo.