De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. ut pariter nobis corpus cum sanguine crescit,
  2. sudor item atque umor qui cumque est denique membris.
  3. concipiunt etiam multum quoque saepe marinum
  4. umorem, vel uti pendentia vellera lanae,
  5. cum supera magnum mare venti nubila portant.
  6. consimili ratione ex omnibus amnibus umor
  7. tollitur in nubis. quo cum bene semina aquarum
  8. multa modis multis convenere undique adaucta,
  9. confertae nubes umorem mittere certant
  10. dupliciter; nam vis venti contrudit et ipsa
  11. copia nimborum turba maiore coacta
  12. urget et e supero premit ac facit effluere imbris.
  13. praeterea cum rarescunt quoque nubila ventis
  14. aut dissolvuntur solis super icta calore,
  15. mittunt umorem pluvium stillantque, quasi igni
  16. cera super calido tabescens multa liquescat.
  17. sed vehemens imber fit, ubi vehementer utraque
  18. nubila vi cumulata premuntur et impete venti.
  19. at retinere diu pluviae longumque morari
  20. consuerunt, ubi multa cientur semina aquarum
  21. atque aliis aliae nubes nimbique rigantes
  22. insuper atque omni vulgo de parte feruntur,
  23. terraque cum fumans umorem tota redhalat.
  24. hic ubi sol radiis tempestatem inter opacam
  25. adversa fulsit nimborum aspargine contra,
  26. tum color in nigris existit nubibus arqui.
  27. Cetera quae sursum crescunt sursumque creantur,
  28. et quae concrescunt in nubibus, omnia, prorsum
  29. omnia, nix venti grando gelidaeque pruinae
  30. et vis magna geli, magnum duramen aquarum,
  31. et mora quae fluvios passim refrenat aventis,
  32. perfacilest tamen haec reperire animoque videre,
  33. omnia quo pacto fiant quareve creentur,
  34. cum bene cognoris elementis reddita quae sint.
  35. Nunc age, quae ratio terrai motibus extet
  36. percipe. et in primis terram fac ut esse rearis
  37. supter item ut supera ventosis undique plenam
  38. speluncis multosque lacus multasque lucunas
  39. in gremio gerere et rupes deruptaque saxa;
  40. multaque sub tergo terrai flumina tecta
  41. volvere vi fluctus summersos caeca putandumst;
  42. undique enim similem esse sui res postulat ipsa.
  43. his igitur rebus subiunctis suppositisque
  44. terra superne tremit magnis concussa ruinis,
  45. subter ubi ingentis speluncas subruit aetas;
  46. quippe cadunt toti montes magnoque repente
  47. concussu late disserpunt inde tremores.
  48. et merito, quoniam plaustris concussa tremescunt
  49. tecta viam propter non magno pondere tota,
  50. nec minus exultant, si quidvis cumque viai
  51. ferratos utrimque rotarum succutit orbes.
  52. Fit quoque, ubi in magnas aquae vastasque lucunas
  53. gleba vetustate e terra provolvitur ingens,
  54. ut iactetur aquae fluctu quoque terra vacillans;
  55. ut vas inter aquas non quit constare, nisi umor
  56. destitit in dubio fluctu iactarier intus.
  57. Praeterea ventus cum per loca subcava terrae
  58. collectus parte ex una procumbit et urget
  59. obnixus magnis speluncas viribus altas,
  60. incumbit tellus quo venti prona premit vis.
  61. tum supera terram quae sunt extructa domorum
  62. ad caelumque magis quanto sunt edita quaeque,
  63. inclinata minent in eandem prodita partem
  64. protractaeque trabes inpendent ire paratae.
  65. et metuunt magni naturam credere mundi
  66. exitiale aliquod tempus clademque manere,
  67. cum videant tantam terrarum incumbere molem!
  68. quod nisi respirent venti, vis nulla refrenet
  69. res neque ab exitio possit reprehendere euntis;
  70. nunc quia respirant alternis inque gravescunt
  71. et quasi collecti redeunt ceduntque repulsi,
  72. saepius hanc ob rem minitatur terra ruinas
  73. quam facit; inclinatur enim retroque recellit
  74. et recipit prolapsa suas in pondere sedes.
  75. hac igitur ratione vacillant omnia tecta,
  76. summa magis mediis, media imis, ima perhilum.
  77. Est haec eiusdem quoque magni causa tremoris.
  78. ventus ubi atque animae subito vis maxima quaedam
  79. aut extrinsecus aut ipsa tellure coorta
  80. in loca se cava terrai coniecit ibique
  81. speluncas inter magnas fremit ante tumultu
  82. versabundaQUE portatur, post incita cum vis
  83. exagitata foras erumpitur et simul altam
  84. diffindens terram magnum concinnat hiatum.
  85. in Syria Sidone quod accidit et fuit Aegi
  86. in Peloponneso, quas exitus hic animai
  87. disturbat urbes et terrae motus obortus.
  88. multaque praeterea ceciderunt moenia magnis
  89. motibus in terris et multae per mare pessum
  90. subsedere suis pariter cum civibus urbes.
  91. quod nisi prorumpit, tamen impetus ipse animai
  92. et fera vis venti per crebra foramina terrae
  93. dispertitur ut horror et incutit inde tremorem;
  94. frigus uti nostros penitus cum venit in artus,
  95. concutit invitos cogens tremere atque movere.
  96. ancipiti trepidant igitur terrore per urbis,
  97. tecta superne timent, metuunt inferne cavernas
  98. terrai ne dissoluat natura repente,
  99. neu distracta suum late dispandat hiatum
  100. idque suis confusa velit complere ruinis.
  101. proinde licet quamvis caelum terramque reantur
  102. incorrupta fore aeternae mandata saluti:
  103. et tamen inter dum praesens vis ipsa pericli
  104. subdit et hunc stimulum quadam de parte timoris,
  105. ne pedibus raptim tellus subtracta feratur
  106. in barathrum rerumque sequatur prodita summa
  107. funditus et fiat mundi confusa ruina.
  108. ---
  109. Principio mare mirantur non reddere maius
  110. naturam, quo sit tantus decursus aquarum,
  111. omnia quo veniant ex omni flumina parte.
  112. adde vagos imbris tempestatesque volantes,
  113. omnia quae maria ac terras sparguntque rigantque;
  114. adde suos fontis; tamen ad maris omnia summam
  115. guttai vix instar erunt unius adaugmen;
  116. quo minus est mirum mare non augescere magnum.
  117. Praeterea magnam sol partem detrahit aestu.
  118. quippe videmus enim vestis umore madentis
  119. exsiccare suis radiis ardentibus solem;
  120. at pelage multa et late substrata videmus.
  121. proinde licet quamvis ex uno quoque loco sol
  122. umoris parvam delibet ab aequore partem,
  123. largiter in tanto spatio tamen auferet undis.
  124. Tum porro venti quoque magnam tollere partem
  125. umoris possunt verrentes aequora, ventis
  126. una nocte vias quoniam persaepe videmus
  127. siccari mollisque luti concrescere crustas.
  128. Praeterea docui multum quoque tollere nubes
  129. umorem magno conceptum ex aequore ponti
  130. et passim toto terrarum spargere in orbi,
  131. cum pluit in terris et venti nubila portant.
  132. Postremo quoniam raro cum corpore tellus