De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. Praeterea fluviis ex omnibus et simul ipsa
  2. surgere de terra nebulas aestumque videmus,
  3. quae vel ut halitus hinc ita sursum expressa feruntur
  4. suffunduntque sua caelum caligine et altas
  5. sufficiunt nubis paulatim conveniundo;
  6. urget enim quoque signiferi super aetheris aestus
  7. et quasi densendo subtexit caerula nimbis.
  8. Fit quoque ut hunc veniant in caelum extrinsecus illa
  9. corpora quae faciunt nubis nimbosque volantis;
  10. innumerabilem enim numerum summamque profundi
  11. esse infinitam docui, quantaque volarent
  12. corpora mobilitate ostendi quamque repente
  13. immemorabile per spatium transire solerent.
  14. haut igitur mirumst, si parvo tempore saepe
  15. tam magnis ventis tempestas atque tenebrae
  16. coperiant maria ac terras inpensa superne,
  17. undique quandoquidem per caulas aetheris omnis
  18. et quasi per magni circum spiracula mundi
  19. exitus introitusque elementis redditus extat.
  20. Nunc age, quo pacto pluvius concrescat in altis
  21. nubibus umor et in terras demissus ut imber
  22. decidat, expediam. primum iam semina aquai
  23. multa simul vincam consurgere nubibus ipsis
  24. omnibus ex rebus pariterque ita crescere utrumque
  25. et nubis et aquam, quae cumque in nubibus extat,
  26. ut pariter nobis corpus cum sanguine crescit,
  27. sudor item atque umor qui cumque est denique membris.
  28. concipiunt etiam multum quoque saepe marinum
  29. umorem, vel uti pendentia vellera lanae,
  30. cum supera magnum mare venti nubila portant.
  31. consimili ratione ex omnibus amnibus umor
  32. tollitur in nubis. quo cum bene semina aquarum
  33. multa modis multis convenere undique adaucta,
  34. confertae nubes umorem mittere certant
  35. dupliciter; nam vis venti contrudit et ipsa
  36. copia nimborum turba maiore coacta
  37. urget et e supero premit ac facit effluere imbris.
  38. praeterea cum rarescunt quoque nubila ventis
  39. aut dissolvuntur solis super icta calore,
  40. mittunt umorem pluvium stillantque, quasi igni
  41. cera super calido tabescens multa liquescat.
  42. sed vehemens imber fit, ubi vehementer utraque
  43. nubila vi cumulata premuntur et impete venti.
  44. at retinere diu pluviae longumque morari
  45. consuerunt, ubi multa cientur semina aquarum
  46. atque aliis aliae nubes nimbique rigantes
  47. insuper atque omni vulgo de parte feruntur,
  48. terraque cum fumans umorem tota redhalat.
  49. hic ubi sol radiis tempestatem inter opacam
  50. adversa fulsit nimborum aspargine contra,
  51. tum color in nigris existit nubibus arqui.
  52. Cetera quae sursum crescunt sursumque creantur,
  53. et quae concrescunt in nubibus, omnia, prorsum
  54. omnia, nix venti grando gelidaeque pruinae
  55. et vis magna geli, magnum duramen aquarum,
  56. et mora quae fluvios passim refrenat aventis,
  57. perfacilest tamen haec reperire animoque videre,
  58. omnia quo pacto fiant quareve creentur,
  59. cum bene cognoris elementis reddita quae sint.
  60. Nunc age, quae ratio terrai motibus extet
  61. percipe. et in primis terram fac ut esse rearis
  62. supter item ut supera ventosis undique plenam
  63. speluncis multosque lacus multasque lucunas
  64. in gremio gerere et rupes deruptaque saxa;
  65. multaque sub tergo terrai flumina tecta
  66. volvere vi fluctus summersos caeca putandumst;
  67. undique enim similem esse sui res postulat ipsa.
  68. his igitur rebus subiunctis suppositisque
  69. terra superne tremit magnis concussa ruinis,
  70. subter ubi ingentis speluncas subruit aetas;
  71. quippe cadunt toti montes magnoque repente
  72. concussu late disserpunt inde tremores.
  73. et merito, quoniam plaustris concussa tremescunt
  74. tecta viam propter non magno pondere tota,
  75. nec minus exultant, si quidvis cumque viai
  76. ferratos utrimque rotarum succutit orbes.
  77. Fit quoque, ubi in magnas aquae vastasque lucunas
  78. gleba vetustate e terra provolvitur ingens,
  79. ut iactetur aquae fluctu quoque terra vacillans;
  80. ut vas inter aquas non quit constare, nisi umor
  81. destitit in dubio fluctu iactarier intus.
  82. Praeterea ventus cum per loca subcava terrae
  83. collectus parte ex una procumbit et urget
  84. obnixus magnis speluncas viribus altas,
  85. incumbit tellus quo venti prona premit vis.
  86. tum supera terram quae sunt extructa domorum
  87. ad caelumque magis quanto sunt edita quaeque,
  88. inclinata minent in eandem prodita partem
  89. protractaeque trabes inpendent ire paratae.
  90. et metuunt magni naturam credere mundi
  91. exitiale aliquod tempus clademque manere,
  92. cum videant tantam terrarum incumbere molem!
  93. quod nisi respirent venti, vis nulla refrenet
  94. res neque ab exitio possit reprehendere euntis;
  95. nunc quia respirant alternis inque gravescunt
  96. et quasi collecti redeunt ceduntque repulsi,
  97. saepius hanc ob rem minitatur terra ruinas
  98. quam facit; inclinatur enim retroque recellit
  99. et recipit prolapsa suas in pondere sedes.
  100. hac igitur ratione vacillant omnia tecta,
  101. summa magis mediis, media imis, ima perhilum.
  102. Est haec eiusdem quoque magni causa tremoris.
  103. ventus ubi atque animae subito vis maxima quaedam
  104. aut extrinsecus aut ipsa tellure coorta
  105. in loca se cava terrai coniecit ibique
  106. speluncas inter magnas fremit ante tumultu
  107. versabundaQUE portatur, post incita cum vis
  108. exagitata foras erumpitur et simul altam
  109. diffindens terram magnum concinnat hiatum.
  110. in Syria Sidone quod accidit et fuit Aegi
  111. in Peloponneso, quas exitus hic animai
  112. disturbat urbes et terrae motus obortus.
  113. multaque praeterea ceciderunt moenia magnis
  114. motibus in terris et multae per mare pessum
  115. subsedere suis pariter cum civibus urbes.
  116. quod nisi prorumpit, tamen impetus ipse animai
  117. et fera vis venti per crebra foramina terrae
  118. dispertitur ut horror et incutit inde tremorem;
  119. frigus uti nostros penitus cum venit in artus,
  120. concutit invitos cogens tremere atque movere.
  121. ancipiti trepidant igitur terrore per urbis,
  122. tecta superne timent, metuunt inferne cavernas
  123. terrai ne dissoluat natura repente,
  124. neu distracta suum late dispandat hiatum
  125. idque suis confusa velit complere ruinis.
  126. proinde licet quamvis caelum terramque reantur
  127. incorrupta fore aeternae mandata saluti:
  128. et tamen inter dum praesens vis ipsa pericli
  129. subdit et hunc stimulum quadam de parte timoris,
  130. ne pedibus raptim tellus subtracta feratur
  131. in barathrum rerumque sequatur prodita summa
  132. funditus et fiat mundi confusa ruina.
  133. ---
  134. Principio mare mirantur non reddere maius
  135. naturam, quo sit tantus decursus aquarum,
  136. omnia quo veniant ex omni flumina parte.
  137. adde vagos imbris tempestatesque volantes,