De Rerum Natura
Lucretius
-
- et bene facta deum frangit simulacra suisque
- demit imaginibus violento volnere honorem?
- altaque cur plerumque petit loca plurimaque eius
- montibus in summis vestigia cernimus ignis?
- Quod super est, facilest ex his cognoscere rebus,
- presteras Graii quos ab re nominitarunt,
- in mare qua missi veniant ratione superne.
- nam fit ut inter dum tam quam demissa columna
- in mare de caelo descendat, quam freta circum
- fervescunt graviter spirantibus incita flabris,
- et quae cumque in eo tum sint deprensa tumultu
- navigia in summum veniant vexata periclum.
- hoc fit ubi inter dum non quit vis incita venti
- rumpere quam coepit nubem, sed deprimit, ut sit
- in mare de caelo tam quam demissa columna,
- paulatim, quasi quid pugno bracchique superne
- coniectu trudatur et extendatur in undas;
- quam cum discidit, hinc prorumpitur in mare venti
- vis et fervorem mirum concinnat in undis;
- versabundus enim turbo descendit et illam
- deducit pariter lento cum corpore nubem;
- quam simul ac gravidam detrusit ad aequora ponti,
- ille in aquam subito totum se inmittit et omne
- excitat ingenti sonitu mare fervere cogens.
- Fit quoque ut involvat venti se nubibus ipse
- vertex conradens ex semina nubis
- et quasi demissum caelo prestera imitetur;
- hic ubi se in terras demisit dissoluitque,
- turbinis immanem vim provomit atque procellae.
- sed quia fit raro omnino montisque necessest
- officere in terris, apparet crebrius idem
- prospectu maris in magno caeloque patenti.
- Nubila concrescunt, ubi corpora multa volando
- hoc super in caeli spatio coiere repente
- asperiora, modis quae possint indupedita
- exiguis tamen inter se compressa teneri.
- haec faciunt primum parvas consistere nubes;
- inde ea comprendunt inter se conque gregantur
- et coniungendo crescunt ventisque feruntur
- usque adeo donec tempestas saeva coortast.
- Fit quoque uti montis vicina cacumina caelo
- quam sint quoque magis, tanto magis edita fument
- adsidue fulvae nubis caligine crassa
- propterea quia, cum consistunt nubila primum,
- ante videre oculi quam possint tenvia, venti
- portantes cogunt ad summa cacumina montis;
- hic demum fit uti turba maiore coorta
- et condensa queant apparere et simul ipso
- vertice de montis videantur surgere in aethram.
- nam loca declarat sursum ventosa patere
- res ipsa et sensus, montis cum ascendimus altos.
- Praeterea permulta mari quoque tollere toto
- corpora naturam declarant litore vestis
- suspensae, cum concipiunt umoris adhaesum.
- quo magis ad nubis augendas multa videntur
- posse quoque e salso consurgere momine ponti;
- nam ratio consanguineast umoribus omnis.
- Praeterea fluviis ex omnibus et simul ipsa
- surgere de terra nebulas aestumque videmus,
- quae vel ut halitus hinc ita sursum expressa feruntur
- suffunduntque sua caelum caligine et altas
- sufficiunt nubis paulatim conveniundo;
- urget enim quoque signiferi super aetheris aestus
- et quasi densendo subtexit caerula nimbis.
- Fit quoque ut hunc veniant in caelum extrinsecus illa
- corpora quae faciunt nubis nimbosque volantis;
- innumerabilem enim numerum summamque profundi
- esse infinitam docui, quantaque volarent
- corpora mobilitate ostendi quamque repente
- immemorabile per spatium transire solerent.
- haut igitur mirumst, si parvo tempore saepe
- tam magnis ventis tempestas atque tenebrae
- coperiant maria ac terras inpensa superne,
- undique quandoquidem per caulas aetheris omnis
- et quasi per magni circum spiracula mundi
- exitus introitusque elementis redditus extat.
- Nunc age, quo pacto pluvius concrescat in altis
- nubibus umor et in terras demissus ut imber
- decidat, expediam. primum iam semina aquai
- multa simul vincam consurgere nubibus ipsis
- omnibus ex rebus pariterque ita crescere utrumque
- et nubis et aquam, quae cumque in nubibus extat,
- ut pariter nobis corpus cum sanguine crescit,
- sudor item atque umor qui cumque est denique membris.
- concipiunt etiam multum quoque saepe marinum
- umorem, vel uti pendentia vellera lanae,
- cum supera magnum mare venti nubila portant.
- consimili ratione ex omnibus amnibus umor
- tollitur in nubis. quo cum bene semina aquarum
- multa modis multis convenere undique adaucta,
- confertae nubes umorem mittere certant
- dupliciter; nam vis venti contrudit et ipsa
- copia nimborum turba maiore coacta
- urget et e supero premit ac facit effluere imbris.
- praeterea cum rarescunt quoque nubila ventis
- aut dissolvuntur solis super icta calore,
- mittunt umorem pluvium stillantque, quasi igni
- cera super calido tabescens multa liquescat.
- sed vehemens imber fit, ubi vehementer utraque
- nubila vi cumulata premuntur et impete venti.
- at retinere diu pluviae longumque morari
- consuerunt, ubi multa cientur semina aquarum
- atque aliis aliae nubes nimbique rigantes
- insuper atque omni vulgo de parte feruntur,
- terraque cum fumans umorem tota redhalat.
- hic ubi sol radiis tempestatem inter opacam
- adversa fulsit nimborum aspargine contra,
- tum color in nigris existit nubibus arqui.
- Cetera quae sursum crescunt sursumque creantur,
- et quae concrescunt in nubibus, omnia, prorsum
- omnia, nix venti grando gelidaeque pruinae
- et vis magna geli, magnum duramen aquarum,
- et mora quae fluvios passim refrenat aventis,
- perfacilest tamen haec reperire animoque videre,
- omnia quo pacto fiant quareve creentur,
- cum bene cognoris elementis reddita quae sint.
- Nunc age, quae ratio terrai motibus extet
- percipe. et in primis terram fac ut esse rearis
- supter item ut supera ventosis undique plenam
- speluncis multosque lacus multasque lucunas
- in gremio gerere et rupes deruptaque saxa;
- multaque sub tergo terrai flumina tecta
- volvere vi fluctus summersos caeca putandumst;
- undique enim similem esse sui res postulat ipsa.