De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. optundi? cur ipse sinit neque parcit in hostis?
  2. denique cur numquam caelo iacit undique puro
  3. Iuppiter in terras fulmen sonitusque profundit?
  4. an simul ac nubes successere, ipse in eas tum
  5. descendit, prope ut hinc teli determinet ictus?
  6. in mare qua porro mittit ratione? quid undas
  7. arguit et liquidam molem camposque natantis?
  8. praeterea si vult caveamus fulminis ictum,
  9. cur dubitat facere ut possimus cernere missum?
  10. si nec opinantis autem volt opprimere igni,
  11. cur tonat ex illa parte, ut vitare queamus,
  12. cur tenebras ante et fremitus et murmura concit?
  13. et simul in multas partis qui credere possis
  14. mittere? an hoc ausis numquam contendere factum,
  15. ut fierent ictus uno sub tempore plures?
  16. at saepest numero factum fierique necessest,
  17. ut pluere in multis regionibus et cadere imbris,
  18. fulmina sic uno fieri sub tempore multa.
  19. postremo cur sancta deum delubra suasque
  20. discutit infesto praeclaras fulmine sedes
  21. et bene facta deum frangit simulacra suisque
  22. demit imaginibus violento volnere honorem?
  23. altaque cur plerumque petit loca plurimaque eius
  24. montibus in summis vestigia cernimus ignis?
  25. Quod super est, facilest ex his cognoscere rebus,
  26. presteras Graii quos ab re nominitarunt,
  27. in mare qua missi veniant ratione superne.
  28. nam fit ut inter dum tam quam demissa columna
  29. in mare de caelo descendat, quam freta circum
  30. fervescunt graviter spirantibus incita flabris,
  31. et quae cumque in eo tum sint deprensa tumultu
  32. navigia in summum veniant vexata periclum.
  33. hoc fit ubi inter dum non quit vis incita venti
  34. rumpere quam coepit nubem, sed deprimit, ut sit
  35. in mare de caelo tam quam demissa columna,
  36. paulatim, quasi quid pugno bracchique superne
  37. coniectu trudatur et extendatur in undas;
  38. quam cum discidit, hinc prorumpitur in mare venti
  39. vis et fervorem mirum concinnat in undis;
  40. versabundus enim turbo descendit et illam
  41. deducit pariter lento cum corpore nubem;
  42. quam simul ac gravidam detrusit ad aequora ponti,
  43. ille in aquam subito totum se inmittit et omne
  44. excitat ingenti sonitu mare fervere cogens.
  45. Fit quoque ut involvat venti se nubibus ipse
  46. vertex conradens ex semina nubis
  47. et quasi demissum caelo prestera imitetur;
  48. hic ubi se in terras demisit dissoluitque,
  49. turbinis immanem vim provomit atque procellae.
  50. sed quia fit raro omnino montisque necessest
  51. officere in terris, apparet crebrius idem
  52. prospectu maris in magno caeloque patenti.
  53. Nubila concrescunt, ubi corpora multa volando
  54. hoc super in caeli spatio coiere repente
  55. asperiora, modis quae possint indupedita
  56. exiguis tamen inter se compressa teneri.
  57. haec faciunt primum parvas consistere nubes;
  58. inde ea comprendunt inter se conque gregantur
  59. et coniungendo crescunt ventisque feruntur
  60. usque adeo donec tempestas saeva coortast.
  61. Fit quoque uti montis vicina cacumina caelo
  62. quam sint quoque magis, tanto magis edita fument
  63. adsidue fulvae nubis caligine crassa
  64. propterea quia, cum consistunt nubila primum,
  65. ante videre oculi quam possint tenvia, venti
  66. portantes cogunt ad summa cacumina montis;
  67. hic demum fit uti turba maiore coorta
  68. et condensa queant apparere et simul ipso
  69. vertice de montis videantur surgere in aethram.
  70. nam loca declarat sursum ventosa patere
  71. res ipsa et sensus, montis cum ascendimus altos.
  72. Praeterea permulta mari quoque tollere toto
  73. corpora naturam declarant litore vestis
  74. suspensae, cum concipiunt umoris adhaesum.
  75. quo magis ad nubis augendas multa videntur
  76. posse quoque e salso consurgere momine ponti;
  77. nam ratio consanguineast umoribus omnis.
  78. Praeterea fluviis ex omnibus et simul ipsa
  79. surgere de terra nebulas aestumque videmus,
  80. quae vel ut halitus hinc ita sursum expressa feruntur
  81. suffunduntque sua caelum caligine et altas
  82. sufficiunt nubis paulatim conveniundo;
  83. urget enim quoque signiferi super aetheris aestus
  84. et quasi densendo subtexit caerula nimbis.
  85. Fit quoque ut hunc veniant in caelum extrinsecus illa
  86. corpora quae faciunt nubis nimbosque volantis;
  87. innumerabilem enim numerum summamque profundi
  88. esse infinitam docui, quantaque volarent
  89. corpora mobilitate ostendi quamque repente
  90. immemorabile per spatium transire solerent.
  91. haut igitur mirumst, si parvo tempore saepe
  92. tam magnis ventis tempestas atque tenebrae
  93. coperiant maria ac terras inpensa superne,
  94. undique quandoquidem per caulas aetheris omnis
  95. et quasi per magni circum spiracula mundi
  96. exitus introitusque elementis redditus extat.
  97. Nunc age, quo pacto pluvius concrescat in altis
  98. nubibus umor et in terras demissus ut imber
  99. decidat, expediam. primum iam semina aquai
  100. multa simul vincam consurgere nubibus ipsis
  101. omnibus ex rebus pariterque ita crescere utrumque
  102. et nubis et aquam, quae cumque in nubibus extat,
  103. ut pariter nobis corpus cum sanguine crescit,
  104. sudor item atque umor qui cumque est denique membris.
  105. concipiunt etiam multum quoque saepe marinum
  106. umorem, vel uti pendentia vellera lanae,
  107. cum supera magnum mare venti nubila portant.
  108. consimili ratione ex omnibus amnibus umor
  109. tollitur in nubis. quo cum bene semina aquarum
  110. multa modis multis convenere undique adaucta,
  111. confertae nubes umorem mittere certant
  112. dupliciter; nam vis venti contrudit et ipsa
  113. copia nimborum turba maiore coacta
  114. urget et e supero premit ac facit effluere imbris.
  115. praeterea cum rarescunt quoque nubila ventis
  116. aut dissolvuntur solis super icta calore,
  117. mittunt umorem pluvium stillantque, quasi igni
  118. cera super calido tabescens multa liquescat.
  119. sed vehemens imber fit, ubi vehementer utraque
  120. nubila vi cumulata premuntur et impete venti.
  121. at retinere diu pluviae longumque morari
  122. consuerunt, ubi multa cientur semina aquarum
  123. atque aliis aliae nubes nimbique rigantes
  124. insuper atque omni vulgo de parte feruntur,
  125. terraque cum fumans umorem tota redhalat.
  126. hic ubi sol radiis tempestatem inter opacam
  127. adversa fulsit nimborum aspargine contra,
  128. tum color in nigris existit nubibus arqui.
  129. Cetera quae sursum crescunt sursumque creantur,
  130. et quae concrescunt in nubibus, omnia, prorsum
  131. omnia, nix venti grando gelidaeque pruinae
  132. et vis magna geli, magnum duramen aquarum,
  133. et mora quae fluvios passim refrenat aventis,
  134. perfacilest tamen haec reperire animoque videre,
  135. omnia quo pacto fiant quareve creentur,
  136. cum bene cognoris elementis reddita quae sint.
  137. Nunc age, quae ratio terrai motibus extet
  138. percipe. et in primis terram fac ut esse rearis
  139. supter item ut supera ventosis undique plenam
  140. speluncis multosque lacus multasque lucunas
  141. in gremio gerere et rupes deruptaque saxa;
  142. multaque sub tergo terrai flumina tecta
  143. volvere vi fluctus summersos caeca putandumst;
  144. undique enim similem esse sui res postulat ipsa.
  145. his igitur rebus subiunctis suppositisque
  146. terra superne tremit magnis concussa ruinis,
  147. subter ubi ingentis speluncas subruit aetas;
  148. quippe cadunt toti montes magnoque repente