De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. insinuatus ibi vortex versatur in arto
  2. et calidis acuit fulmen fornacibus intus;
  3. nam duplici ratione accenditur: ipse sua cum
  4. mobilitate calescit et e contagibus ignis.
  5. inde ubi percaluit venti vis et gravis ignis
  6. impetus incessit, maturum tum quasi fulmen
  7. perscindit subito nubem ferturque coruscis
  8. omnia luminibus lustrans loca percitus ardor.
  9. quem gravis insequitur sonitus, displosa repente
  10. opprimere ut caeli videantur templa superne.
  11. inde tremor terras graviter pertemptat et altum
  12. murmura percurrunt caelum; nam tota fere tum
  13. tempestas concussa tremit fremitusque moventur.
  14. quo de concussu sequitur gravis imber et uber,
  15. omnis uti videatur in imbrem vertier aether
  16. atque ita praecipitans ad diluviem revocare;
  17. tantus discidio nubis ventique procella
  18. mittitur, ardenti sonitus cum provolat ictu.
  19. Est etiam cum vis extrinsecus incita venti
  20. incidit in validam maturo culmine nubem;
  21. quam cum perscidit, extemplo cadit igneus ille
  22. vertex, quem patrio vocitamus nomine fulmen.
  23. hoc fit idem in partis alias, quo cumque tulit vis.
  24. Fit quoque ut inter dum venti vis missa sine igni
  25. igniscat tamen in spatio longoque meatu,
  26. dum venit amittens in cursu corpora quaedam
  27. grandia, quae nequeunt pariter penetrare per auras,
  28. atque alia ex ipso conradens portat
  29. parvola, quae faciunt ignem commixta volando;
  30. non alia longe ratione ac plumbea saepe
  31. fervida fit glans in cursu, cum multa rigoris
  32. corpora dimittens ignem concepit in auris.
  33. Fit quoque ut ipsius plagae vis excitet ignem,
  34. frigida cum venti pepulit vis missa sine igni,
  35. ni mirum quia, cum vehementi perculit ictu,
  36. confluere ex ipso possunt elementa vaporis
  37. et simul ex illa quae tum res excipit ictum;
  38. ut, lapidem ferro cum caedimus, evolat ignis,
  39. nec, quod frigida vis ferrist, hoc setius illi
  40. semina concurrunt calidi fulgoris ad ictum.
  41. sic igitur quoque res accendi fulmine debet,
  42. opportuna fuit si forte et idonea flammis.
  43. nec temere omnino plane vis frigida venti
  44. esse potest, ea quae tanta vi missa supernest,
  45. quin, prius in cursu si non accenditur igni,
  46. at tepefacta tamen veniat commixta calore.
  47. Mobilitas autem fit fulminis et gravis ictus
  48. et celeri ferme percurrunt fulmina lapsu,
  49. nubibus ipsa quod omnino prius incita se vis
  50. colligit et magnum conamen sumit eundi,
  51. inde ubi non potuit nubes capere inpetis auctum,
  52. exprimitur vis atque ideo volat impete miro,
  53. ut validis quae de tormentis missa feruntur.
  54. Adde quod e parvis et levibus est elementis,
  55. nec facilest tali naturae obsistere quicquam;
  56. inter enim fugit ac penetrat per rara viarum,
  57. non igitur multis offensibus in remorando
  58. haesitat, hanc ob rem celeri volat impete labens.
  59. Deinde, quod omnino natura pondera deorsum
  60. omnia nituntur, cum plagast addita vero,
  61. mobilitas duplicatur et impetus ille gravescit,
  62. ut vehementius et citius quae cumque morantur
  63. obvia discutiat plagis itinerque sequatur.
  64. Denique quod longo venit impete, sumere debet
  65. mobilitatem etiam atque etiam, quae crescit eundo
  66. et validas auget viris et roborat ictum;
  67. nam facit ut quae sint illius semina cumque
  68. e regione locum quasi in unum cuncta ferantur,
  69. omnia coniciens in eum volventia cursum.
  70. Forsitan ex ipso veniens trahat quaedam
  71. corpora, quae plagis incendunt mobilitatem.
  72. incolumisque venit per res atque integra transit
  73. multa, foraminibus liquidus quia transviat ignis.
  74. multaque perfringit, cum corpora fulminis ipsa
  75. corporibus rerum inciderunt, qua texta tenentur.
  76. dissoluit porro facile aes aurumque repente
  77. conferve facit, e parvis quia facta minute
  78. corporibus vis est et levibus ex elementis,
  79. quae facile insinuantur et insinuata repente
  80. dissoluont nodos omnis et vincla relaxant.
  81. Autumnoque magis stellis fulgentibus alta
  82. concutitur caeli domus undique totaque tellus,
  83. et cum tempora se veris florentia pandunt.
  84. frigore enim desunt ignes ventique calore
  85. deficiunt neque sunt tam denso corpore nubes.
  86. interutrasque igitur cum caeli tempora constant,
  87. tum variae causae concurrunt fulminis omnes.
  88. nam fretus ipse anni permiscet frigus ad aestum.
  89. quorum utrumque opus est fabricanda ad fulmina nubi,
  90. ut discordia sit rerum magnoque tumultu
  91. ignibus et ventis furibundus fluctuet .
  92. prima caloris enim pars est postrema rigoris;
  93. tempus id est vernum; quare pugnare necessest
  94. dissimilis res inter se turbareque mixtas.
  95. et calor extremus primo cum frigore mixtus
  96. volvitur, autumni quod fertur nomine tempus,
  97. hic quoque confligunt hiemes aestatibus acres.
  98. propterea freta sunt haec anni nominitanda,
  99. nec mirumst, in eo si tempore plurima fiunt
  100. fulmina tempestasque cietur turbida caelo,
  101. ancipiti quoniam bello turbatur utrimque,