De Rerum Natura
Lucretius
-
- Flora quibus mater praespargens ante viai
- cuncta coloribus egregiis et odoribus opplet.
- inde loci sequitur Calor aridus et comes una
- pulverulenta Ceres et etesia flabra aquilonum.
- inde Autumnus adit, graditur simul Euhius Euan.
- inde aliae tempestates ventique secuntur,
- altitonans Volturnus et Auster fulmine pollens.
- tandem Bruma nives adfert pigrumque rigorem
- reddit. Hiemps sequitur crepitans hanc dentibus algu.
- quo minus est mirum, si certo tempore luna
- gignitur et certo deletur tempore rusus,
- cum fieri possint tam certo tempore multa.
- Solis item quoque defectus lunaeque latebras
- pluribus e causis fieri tibi posse putandumst.
- nam cur luna queat terram secludere solis
- lumine et a terris altum caput obstruere ei,
- obiciens caecum radiis ardentibus orbem,
- tempore eodem aliut facere id non posse putetur
- corpus, quod cassum labatur lumine semper?
- solque suos etiam dimittere languidus ignis
- tempore cur certo nequeat recreareque lumen,
- cum loca praeteriit flammis infesta per auras,
- quae faciunt ignis interstingui atque perire?
- et cur terra queat lunam spoliare vicissim
- lumine et oppressum solem super ipsa tenere,
- menstrua dum rigidas coni perlabitur umbras,
- tempore eodem aliud nequeat succurrere lunae
- corpus vel supra solis perlabier orbem,
- quod radios inter rumpat lumenque profusum?
- et tamen ipsa suo si fulget luna nitore,
- cur nequeat certa mundi languescere parte,
- dum loca luminibus propriis inimica per exit?
- menstrua dum rigidas coni perlabitur umbras.
- Quod superest, quoniam magni per caerula mundi
- qua fieri quicquid posset ratione resolvi,
- solis uti varios cursus lunaeque meatus
- noscere possemus quae vis et causa cieret,
- quove modo possent offecto lumine obire
- et neque opinantis tenebris obducere terras,
- cum quasi conivent et aperto lumine rursum
- omnia convisunt clara loca candida luce,
- nunc redeo ad mundi novitatem et mollia terrae
- arva, novo fetu quid primum in luminis oras
- tollere et incertis crerint committere ventis.
- Principio genus herbarum viridemque nitorem
- terra dedit circum collis camposque per omnis,
- florida fulserunt viridanti prata colore,
- arboribusque datumst variis exinde per auras
- crescendi magnum inmissis certamen habenis.
- ut pluma atque pili primum saetaeque creantur
- quadripedum membris et corpore pennipotentum,
- sic nova tum tellus herbas virgultaque primum
- sustulit, inde loci mortalia saecla creavit
- multa modis multis varia ratione coorta.
- nam neque de caelo cecidisse animalia possunt,
- nec terrestria de salsis exisse lacunis.
- linquitur ut merito maternum nomen adepta
- terra sit, e terra quoniam sunt cuncta creata.
- multaque nunc etiam existunt animalia terris
- imbribus et calido solis concreta vapore;
- quo minus est mirum, si tum sunt plura coorta
- et maiora, nova tellure atque aethere adulta.
- principio genus alituum variaeque volucres
- ova relinquebant exclusae tempore verno,
- folliculos ut nunc teretis aestate cicadae
- lincunt sponte sua victum vitamque petentes.
- tum tibi terra dedit primum mortalia saecla.
- multus enim calor atque umor superabat in arvis.
- hoc ubi quaeque loci regio opportuna dabatur,
- crescebant uteri terram radicibus apti;
- quos ubi tempore maturo pate fecerat aetas
- infantum, fugiens umorem aurasque petessens,
- convertebat ibi natura foramina terrae
- et sucum venis cogebat fundere apertis
- consimilem lactis, sicut nunc femina quaeque
- cum peperit, dulci repletur lacte, quod omnis
- impetus in mammas convertitur ille alimenti.
- terra cibum pueris, vestem vapor, herba cubile
- praebebat multa et molli lanugine abundans.
- at novitas mundi nec frigora dura ciebat
- nec nimios aestus nec magnis viribus auras.
- omnia enim pariter crescunt et robora sumunt.
- Quare etiam atque etiam maternum nomen adepta
- terra tenet merito, quoniam genus ipsa creavit
- humanum atque animal prope certo tempore fudit
- omne quod in magnis bacchatur montibus passim,
- simul volucres variantibus formis.
- sed quia finem aliquam pariendi debet habere,
- destitit, ut mulier spatio defessa vetusto.
- mutat enim mundi naturam totius aetas
- ex alioque alius status excipere omnia debet
- nec manet ulla sui similis res: omnia migrant,
- omnia commutat natura et vertere cogit.
- namque aliud putrescit et aevo debile languet,
- porro aliud succrescit et e contemptibus exit.