De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. summa etiam cum vis violenti per mare venti
  2. induperatorem classis super aequora verrit
  3. cum validis pariter legionibus atque elephantis,
  4. non divom pacem votis adit ac prece quaesit
  5. ventorum pavidus paces animasque secundas?
  6. ne quiquam, quoniam violento turbine saepe
  7. correptus nihilo fertur minus ad vada leti.
  8. usque adeo res humanas vis abdita quaedam
  9. opterit et pulchros fascis saevasque secures
  10. proculcare ac ludibrio sibi habere videtur.
  11. denique sub pedibus tellus cum tota vacillat
  12. concussaeque cadunt urbes dubiaeque minantur,
  13. quid mirum si se temnunt mortalia saecla
  14. atque potestatis magnas mirasque relinquunt
  15. in rebus viris divum, quae cuncta gubernent?
  16. Quod super est, aes atque aurum ferrumque repertumst
  17. et simul argenti pondus plumbique potestas,
  18. ignis ubi ingentis silvas ardore cremarat
  19. montibus in magnis, seu caelo fulmine misso,
  20. sive quod inter se bellum silvestre gerentes
  21. hostibus intulerant ignem formidinis ergo,
  22. sive quod inducti terrae bonitate volebant
  23. pandere agros pinguis et pascua reddere rura,
  24. sive feras interficere et ditescere praeda;
  25. nam fovea atque igni prius est venarier ortum
  26. quam saepire plagis saltum canibusque ciere.
  27. quicquid id est, qua cumque e causa flammeus ardor
  28. horribili sonitu silvas exederat altis
  29. a radicibus et terram percoxerat igni,
  30. manabat venis ferventibus in loca terrae
  31. concava conveniens argenti rivus et auri,
  32. aeris item et plumbi. quae cum concreta videbant
  33. posterius claro in terra splendere colore,
  34. tollebant nitido capti levique lepore,
  35. et simili formata videbant esse figura
  36. atque lacunarum fuerant vestigia cuique.
  37. tum penetrabat eos posse haec liquefacta calore
  38. quamlibet in formam et faciem decurrere rerum,
  39. et prorsum quamvis in acuta ac tenvia posse
  40. mucronum duci fastigia procudendo,
  41. ut sibi tela parent silvasque ut caedere possint
  42. materiemque dolare et levia radere tigna
  43. et terebrare etiam ac pertundere perque forare.
  44. nec minus argento facere haec auroque parabant
  45. quam validi primum violentis viribus aeris,
  46. ne quiquam, quoniam cedebat victa potestas
  47. nec poterant pariter durum sufferre laborem.
  48. nam fuit in pretio magis aes aurumque iacebat
  49. propter inutilitatem hebeti mucrone retusum;
  50. nunc iacet aes, aurum in summum successit honorem.
  51. sic volvenda aetas commutat tempora rerum.
  52. quod fuit in pretio, fit nullo denique honore;
  53. porro aliud succedit et e contemptibus exit
  54. inque dies magis adpetitur floretque repertum
  55. laudibus et miro est mortalis inter honore.
  56. Nunc tibi quo pacto ferri natura reperta
  57. sit facilest ipsi per te cognoscere, Memmi.
  58. arma antiqua manus ungues dentesque fuerunt
  59. et lapides et item silvarum fragmina rami
  60. et flamma atque ignes, post quam sunt cognita primum.
  61. posterius ferri vis est aerisque reperta.
  62. et prior aeris erat quam ferri cognitus usus,
  63. quo facilis magis est natura et copia maior.
  64. aere solum terrae tractabant, aereque belli
  65. miscebant fluctus et vulnera vasta serebant
  66. et pecus atque agros adimebant; nam facile ollis
  67. omnia cedebant armatis nuda et inerma.
  68. inde minutatim processit ferreus ensis
  69. versaque in obprobrium species est falcis ahenae,
  70. et ferro coepere solum proscindere terrae
  71. exaequataque sunt creperi certamina belli.
  72. et prius est armatum in equi conscendere costas
  73. et moderarier hunc frenis dextraque vigere
  74. quam biiugo curru belli temptare pericla.
  75. et biiugo prius est quam bis coniungere binos
  76. et quam falciferos armatum escendere currus.
  77. inde boves Lucas turrito corpore, tetras,
  78. anguimanus, belli docuerunt volnera Poeni
  79. sufferre et magnas Martis turbare catervas.
  80. sic alid ex alio peperit discordia tristis,
  81. horribile humanis quod gentibus esset in armis,
  82. inque dies belli terroribus addidit augmen.
  83. Temptarunt etiam tauros in moenere belli
  84. expertique sues saevos sunt mittere in hostis.
  85. et validos partim prae se misere leones
  86. cum doctoribus armatis saevisque magistris,
  87. qui moderarier his possent vinclisque tenere,
  88. ne quiquam, quoniam permixta caede calentes
  89. turbabant saevi nullo discrimine turmas,
  90. terrificas capitum quatientis undique cristas,
  91. nec poterant equites fremitu perterrita equorum
  92. pectora mulcere et frenis convertere in hostis.
  93. inritata leae iaciebant corpora saltu
  94. undique et adversum venientibus ora patebant
  95. et nec opinantis a tergo deripiebant
  96. deplexaeque dabant in terram volnere victos,
  97. morsibus adfixae validis atque unguibus uncis.
  98. iactabantque suos tauri pedibusque terebant
  99. et latera ac ventres hauribant supter equorum
  100. cornibus et terram minitanti mente ruebant.
  101. et validis socios caedebant dentibus apri
  102. tela infracta suo tinguentes sanguine saevi
  103. in se fracta suo tinguentes sanguine tela,
  104. permixtasque dabant equitum peditumque ruinas.
  105. nam transversa feros exibant dentis adactus
  106. iumenta aut pedibus ventos erecta petebant,
  107. ne quiquam, quoniam ab nervis succisa videres
  108. concidere atque gravi terram consternere casu.
  109. si quos ante domi domitos satis esse putabant,
  110. effervescere cernebant in rebus agundis
  111. volneribus clamore fuga terrore tumultu,
  112. nec poterant ullam partem redducere eorum;
  113. diffugiebat enim varium genus omne ferarum,
  114. ut nunc saepe boves Lucae ferro male mactae
  115. diffugiunt, fera facta suis cum multa dedere.
  116. Sed facere id non tam vincendi spe voluerunt;
  117. quam dare quod gemerent hostes, ipsique perire,
  118. qui numero diffidebant armisque vacabant,
  119. si fuit ut facerent. sed vix adducor ut ante
  120. non quierint animo praesentire atque videre,
  121. quam commune malum fieret foedumque, futurum.
  122. et magis id possis factum contendere in omni
  123. in variis mundis varia ratione creatis,
  124. quam certo atque uno terrarum quolibet orbi.
  125. Nexilis ante fuit vestis quam textile tegmen.
  126. textile post ferrumst, quia ferro tela paratur,
  127. nec ratione alia possunt tam levia gigni
  128. insilia ac fusi, radii, scapique sonantes.
  129. et facere ante viros lanam natura
  130. quam muliebre genus; nam longe praestat in arte
  131. et sollertius est multo genus omne virile;
  132. agricolae donec vitio vertere severi,
  133. ut muliebribus id manibus concedere vellent
  134. atque ipsi pariter durum sufferre laborem
  135. atque opere in duro durarent membra manusque.
  136. At specimen sationis et insitionis origo
  137. ipsa fuit rerum primum natura creatrix,
  138. arboribus quoniam bacae glandesque caducae