De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. quod genus in somnis sopiti ubi cernimus alte
  2. exhalare vaporem altaria ferreque fumum;
  3. nam procul haec dubio nobis simulacra
  4. nunc igitur quoniam quassatis undique vasis
  5. diffluere umorem et laticem discedere cernis,
  6. et nebula ac fumus quoniam discedit in auras,
  7. crede animam quoque diffundi multoque perire
  8. ocius et citius dissolvi in corpora prima,
  9. cum semel ex hominis membris ablata recessit;
  10. quippe etenim corpus, quod vas quasi constitit eius,
  11. cum cohibere nequit conquassatum ex aliqua re
  12. ac rarefactum detracto sanguine venis,
  13. qui credas posse hanc cohiberier ullo,
  14. corpore qui nostro rarus magis incohibens sit?
  15. Praeterea gigni pariter cum corpore et una
  16. crescere sentimus pariterque senescere mentem.
  17. nam vel ut infirmo pueri teneroque vagantur
  18. corpore, sic animi sequitur sententia tenvis.
  19. inde ubi robustis adolevit viribus aetas,
  20. consilium quoque maius et auctior est animi vis.
  21. post ubi iam validis quassatum est viribus aevi
  22. corpus et obtusis ceciderunt viribus artus,
  23. claudicat ingenium, delirat lingua labat mens,
  24. omnia deficiunt atque uno tempore desunt.
  25. ergo dissolui quoque convenit omnem animai
  26. naturam, ceu fumus, in altas auras;
  27. quando quidem gigni pariter pariterque videmus
  28. crescere et, ut docui, simul aevo fessa fatisci.
  29. Huc accedit uti videamus, corpus ut ipsum
  30. suscipere inmanis morbos durumque dolorem,
  31. sic animum curas acris luctumque metumque;
  32. quare participem leti quoque convenit esse.
  33. quin etiam morbis in corporis avius errat
  34. saepe animus; dementit enim deliraque fatur,
  35. inter dumque gravi lethargo fertur in altum
  36. aeternumque soporem oculis nutuque cadenti;
  37. unde neque exaudit voces nec noscere voltus
  38. illorum potis est, ad vitam qui revocantes
  39. circum stant lacrimis rorantes ora genasque.
  40. quare animum quoque dissolui fateare necessest,
  41. quandoquidem penetrant in eum contagia morbi;
  42. nam dolor ac morbus leti fabricator uterquest,
  43. multorum exitio perdocti quod sumus ante.
  44. et quoniam mentem sanari corpus ut aegrum
  45. et pariter mentem sanari corpus inani
  46. denique cor, hominem cum vini vis penetravit
  47. acris et in venas discessit diditus ardor,
  48. consequitur gravitas membrorum, praepediuntur
  49. crura vacillanti, tardescit lingua, madet mens,
  50. nant oculi, clamor singultus iurgia gliscunt,
  51. et iam cetera de genere hoc quae cumque secuntur,
  52. cur ea sunt, nisi quod vehemens violentia vini
  53. conturbare animam consuevit corpore in ipso?
  54. at quae cumque queunt conturbari inque pediri,
  55. significant, paulo si durior insinuarit
  56. causa, fore ut pereant aevo privata futuro.
  57. Quin etiam subito vi morbi saepe coactus
  58. ante oculos aliquis nostros, ut fulminis ictu,
  59. concidit et spumas agit, ingemit et tremit artus,
  60. desipit, extentat nervos, torquetur, anhelat
  61. inconstanter, et in iactando membra fatigat,
  62. ni mirum quia vis morbi distracta per artus
  63. turbat agens animam, spumans ut in aequore salso
  64. ventorum validis fervescunt viribus undae.
  65. exprimitur porro gemitus, quia membra dolore
  66. adficiuntur et omnino quod semina vocis
  67. eliciuntur et ore foras glomerata feruntur
  68. qua quasi consuerunt et sunt munita viai.
  69. desipientia fit, quia vis animi atque animai
  70. conturbatur et, ut docui, divisa seorsum
  71. disiectatur eodem illo distracta veneno.
  72. inde ubi iam morbi reflexit causa, reditque
  73. in latebras acer corrupti corporis umor,
  74. tum quasi vaccillans primum consurgit et omnis
  75. paulatim redit in sensus animamque receptat.
  76. haec igitur tantis ubi morbis corpore in ipso
  77. iactentur miserisque modis distracta laborent,
  78. cur eadem credis sine corpore in aperto
  79. cum validis ventis aetatem degere posse?
  80. Et quoniam mentem sanari corpus ut aegrum
  81. cernimus et flecti medicina posse videmus,
  82. id quoque praesagit mortalem vivere mentem.
  83. addere enim partis aut ordine traiecere aecumst
  84. aut aliquid prosum de summa detrahere hilum,
  85. commutare animum qui cumque adoritur et infit
  86. aut aliam quamvis naturam flectere quaerit.
  87. at neque transferri sibi partis nec tribui vult
  88. inmortale quod est quicquam neque defluere hilum;
  89. nam quod cumque suis mutatum finibus exit,
  90. continuo hoc mors est illius quod fuit ante.
  91. ergo animus sive aegrescit, mortalia signa
  92. mittit, uti docui, seu flectitur a medicina.
  93. usque adeo falsae rationi vera videtur
  94. res occurrere et effugium praecludere eunti