De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. cum fervescit et ex oculis micat acrius ardor;
  2. est et frigida multa, comes formidinis, aura,
  3. quae ciet horrorem membris et concitat artus;
  4. est etiam quoque pacati status ille,
  5. pectore tranquillo fit qui voltuque sereno.
  6. sed calidi plus est illis quibus acria corda
  7. iracundaque mens facile effervescit in ira,
  8. quo genere in primis vis est violenta leonum,
  9. pectora qui fremitu rumpunt plerumque gementes
  10. nec capere irarum fluctus in pectore possunt.
  11. at ventosa magis cervorum frigida mens est
  12. et gelidas citius per viscera concitat auras,
  13. quae tremulum faciunt membris existere motum.
  14. at natura boum placido magis vivit
  15. nec nimis irai fax umquam subdita percit
  16. fumida, suffundens caecae caliginis umbra,
  17. nec gelidis torpet telis perfixa pavoris;
  18. interutrasque sitast cervos saevosque leones.
  19. sic hominum genus est: quamvis doctrina politos
  20. constituat pariter quosdam, tamen illa relinquit
  21. naturae cuiusque animi vestigia prima.
  22. nec radicitus evelli mala posse putandumst,
  23. quin proclivius hic iras decurrat ad acris,
  24. ille metu citius paulo temptetur, at ille
  25. tertius accipiat quaedam clementius aequo.
  26. inque aliis rebus multis differre necessest
  27. naturas hominum varias moresque sequacis;
  28. quorum ego nunc nequeo caecas exponere causas
  29. nec reperire figurarum tot nomina quot sunt
  30. principiis, unde haec oritur variantia rerum.
  31. illud in his rebus video firmare potesse,
  32. usque adeo naturarum vestigia linqui
  33. parvola, quae nequeat ratio depellere nobis,
  34. ut nihil inpediat dignam dis degere vitam.
  35. Haec igitur natura tenetur corpore ab omni
  36. ipsaque corporis est custos et causa salutis;
  37. nam communibus inter se radicibus haerent
  38. nec sine pernicie divelli posse videntur.
  39. quod genus e thuris glaebis evellere odorem
  40. haud facile est, quin intereat natura quoque eius,
  41. sic animi atque animae naturam corpore toto
  42. extrahere haut facile est, quin omnia dissoluantur.
  43. inplexis ita principiis ab origine prima
  44. inter se fiunt consorti praedita vita,
  45. nec sibi quaeque sine alterius vi posse videtur
  46. corporis atque animi seorsum sentire potestas,
  47. sed communibus inter eas conflatur utrimque
  48. motibus accensus nobis per viscera sensus.
  49. Praeterea corpus per se nec gignitur umquam
  50. nec crescit neque post mortem durare videtur.
  51. non enim, ut umor aquae dimittit saepe vaporem,
  52. qui datus est, neque ea causa convellitur ipse,
  53. sed manet incolumis, non, inquam, sic animai
  54. discidium possunt artus perferre relicti,
  55. sed penitus pereunt convulsi conque putrescunt.
  56. ex ineunte aevo sic corporis atque animai
  57. mutua vitalis discunt contagia motus,
  58. maternis etiam membris alvoque reposta,
  59. discidium ut nequeat fieri sine peste maloque;
  60. ut videas, quoniam coniunctast causa salutis,
  61. coniunctam quoque naturam consistere eorum.
  62. Quod super est, siquis corpus sentire refutat
  63. atque animam credit permixtam corpore toto
  64. suscipere hunc motum quem sensum nominitamus,
  65. vel manifestas res contra verasque repugnat.
  66. quid sit enim corpus sentire quis adferet umquam,
  67. si non ipsa palam quod res dedit ac docuit nos?
  68. 'at dimissa anima corpus caret undique sensu.'