De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. rara quod eius enim constat natura, necessest
  2. inter eum primordia multa moveri.
  3. iam triplex animi est igitur natura reperta;
  4. nec tamen haec sat sunt ad sensum cuncta creandum,
  5. nil horum quoniam recipit mens posse creare
  6. sensiferos motus, quae denique mente volutat.
  7. quarta quoque his igitur quaedam natura necessest
  8. adtribuatur; east omnino nominis expers;
  9. qua neque mobilius quicquam neque tenvius extat
  10. nec magis e parvis et levibus ex elementis;
  11. sensiferos motus quae didit prima per artus.
  12. prima cietur enim, parvis perfecta figuris,
  13. inde calor motus et venti caeca potestas
  14. accipit, inde , inde omnia mobilitantur:
  15. concutitur sanguis, tum viscera persentiscunt
  16. omnia, postremis datur ossibus atque medullis
  17. sive voluptas est sive est contrarius ardor.
  18. nec temere huc dolor usque potest penetrare neque acre
  19. permanare malum, quin omnia perturbentur
  20. usque adeo ut vitae desit locus atque animai
  21. diffugiant partes per caulas corporis omnis.
  22. sed plerumque fit in summo quasi corpore finis
  23. motibus: hanc ob rem vitam retinere valemus.
  24. Nunc ea quo pacto inter sese mixta quibusque
  25. compta modis vigeant rationem reddere aventem
  26. abstrahit invitum patrii sermonis egestas;
  27. sed tamen, ut potero summatim attingere, tangam.
  28. inter enim cursant primordia principiorum
  29. motibus inter se, nihil ut secernier unum
  30. possit nec spatio fieri divisa potestas,
  31. sed quasi multae vis unius corporis extant.
  32. quod genus in quovis animantum viscere volgo
  33. est odor et quidam color et sapor, et tamen ex his
  34. omnibus est unum perfectum corporis augmen,
  35. sic calor atque et venti caeca potestas
  36. mixta creant unam naturam et mobilis illa
  37. vis, initum motus ab se quae dividit ollis,
  38. sensifer unde oritur primum per viscera motus.
  39. nam penitus prorsum latet haec natura subestque
  40. nec magis hac infra quicquam est in corpore nostro
  41. atque anima est animae proporro totius ipsa.
  42. quod genus in nostris membris et corpore toto
  43. mixta latens animi vis est animaeque potestas,
  44. corporibus quia de parvis paucisque creatast,
  45. sic tibi nominis haec expers vis, facta minutis
  46. corporibus, latet atque animae quasi totius ipsa
  47. proporrost anima et dominatur corpore toto.
  48. consimili ratione necessest ventus et
  49. et calor inter se vigeant commixta per artus
  50. atque aliis aliud subsit magis emineatque,
  51. ut quiddam fieri videatur ab omnibus unum,
  52. ni calor ac ventus seorsum seorsumque potestas
  53. interemant sensum diductaque solvant.
  54. est etiam calor ille animo, quem sumit, in ira
  55. cum fervescit et ex oculis micat acrius ardor;
  56. est et frigida multa, comes formidinis, aura,
  57. quae ciet horrorem membris et concitat artus;
  58. est etiam quoque pacati status ille,
  59. pectore tranquillo fit qui voltuque sereno.
  60. sed calidi plus est illis quibus acria corda
  61. iracundaque mens facile effervescit in ira,
  62. quo genere in primis vis est violenta leonum,
  63. pectora qui fremitu rumpunt plerumque gementes
  64. nec capere irarum fluctus in pectore possunt.
  65. at ventosa magis cervorum frigida mens est
  66. et gelidas citius per viscera concitat auras,
  67. quae tremulum faciunt membris existere motum.
  68. at natura boum placido magis vivit
  69. nec nimis irai fax umquam subdita percit
  70. fumida, suffundens caecae caliginis umbra,
  71. nec gelidis torpet telis perfixa pavoris;
  72. interutrasque sitast cervos saevosque leones.
  73. sic hominum genus est: quamvis doctrina politos
  74. constituat pariter quosdam, tamen illa relinquit
  75. naturae cuiusque animi vestigia prima.
  76. nec radicitus evelli mala posse putandumst,
  77. quin proclivius hic iras decurrat ad acris,
  78. ille metu citius paulo temptetur, at ille
  79. tertius accipiat quaedam clementius aequo.
  80. inque aliis rebus multis differre necessest
  81. naturas hominum varias moresque sequacis;
  82. quorum ego nunc nequeo caecas exponere causas
  83. nec reperire figurarum tot nomina quot sunt
  84. principiis, unde haec oritur variantia rerum.
  85. illud in his rebus video firmare potesse,
  86. usque adeo naturarum vestigia linqui
  87. parvola, quae nequeat ratio depellere nobis,
  88. ut nihil inpediat dignam dis degere vitam.
  89. Haec igitur natura tenetur corpore ab omni
  90. ipsaque corporis est custos et causa salutis;
  91. nam communibus inter se radicibus haerent
  92. nec sine pernicie divelli posse videntur.
  93. quod genus e thuris glaebis evellere odorem
  94. haud facile est, quin intereat natura quoque eius,
  95. sic animi atque animae naturam corpore toto
  96. extrahere haut facile est, quin omnia dissoluantur.
  97. inplexis ita principiis ab origine prima
  98. inter se fiunt consorti praedita vita,
  99. nec sibi quaeque sine alterius vi posse videtur
  100. corporis atque animi seorsum sentire potestas,
  101. sed communibus inter eas conflatur utrimque
  102. motibus accensus nobis per viscera sensus.
  103. Praeterea corpus per se nec gignitur umquam
  104. nec crescit neque post mortem durare videtur.
  105. non enim, ut umor aquae dimittit saepe vaporem,
  106. qui datus est, neque ea causa convellitur ipse,
  107. sed manet incolumis, non, inquam, sic animai
  108. discidium possunt artus perferre relicti,
  109. sed penitus pereunt convulsi conque putrescunt.
  110. ex ineunte aevo sic corporis atque animai