De Rerum Natura
Lucretius
-
- quare etiam atque etiam mentis naturam animaeque
- scire licet perquam pauxillis esse creatam
- seminibus, quoniam fugiens nil ponderis aufert.
- Nec tamen haec simplex nobis natura putanda est.
- tenvis enim quaedam moribundos deserit aura
- mixta vapore, vapor porro trahit secum;
- nec calor est quisquam, cui non sit mixtus et ;
- rara quod eius enim constat natura, necessest
- inter eum primordia multa moveri.
- iam triplex animi est igitur natura reperta;
- nec tamen haec sat sunt ad sensum cuncta creandum,
- nil horum quoniam recipit mens posse creare
- sensiferos motus, quae denique mente volutat.
- quarta quoque his igitur quaedam natura necessest
- adtribuatur; east omnino nominis expers;
- qua neque mobilius quicquam neque tenvius extat
- nec magis e parvis et levibus ex elementis;
- sensiferos motus quae didit prima per artus.
- prima cietur enim, parvis perfecta figuris,
- inde calor motus et venti caeca potestas
- accipit, inde , inde omnia mobilitantur:
- concutitur sanguis, tum viscera persentiscunt
- omnia, postremis datur ossibus atque medullis
- sive voluptas est sive est contrarius ardor.
- nec temere huc dolor usque potest penetrare neque acre
- permanare malum, quin omnia perturbentur
- usque adeo ut vitae desit locus atque animai
- diffugiant partes per caulas corporis omnis.
- sed plerumque fit in summo quasi corpore finis
- motibus: hanc ob rem vitam retinere valemus.
- Nunc ea quo pacto inter sese mixta quibusque
- compta modis vigeant rationem reddere aventem
- abstrahit invitum patrii sermonis egestas;
- sed tamen, ut potero summatim attingere, tangam.
- inter enim cursant primordia principiorum
- motibus inter se, nihil ut secernier unum
- possit nec spatio fieri divisa potestas,
- sed quasi multae vis unius corporis extant.
- quod genus in quovis animantum viscere volgo
- est odor et quidam color et sapor, et tamen ex his
- omnibus est unum perfectum corporis augmen,
- sic calor atque et venti caeca potestas
- mixta creant unam naturam et mobilis illa
- vis, initum motus ab se quae dividit ollis,
- sensifer unde oritur primum per viscera motus.
- nam penitus prorsum latet haec natura subestque
- nec magis hac infra quicquam est in corpore nostro
- atque anima est animae proporro totius ipsa.
- quod genus in nostris membris et corpore toto
- mixta latens animi vis est animaeque potestas,
- corporibus quia de parvis paucisque creatast,
- sic tibi nominis haec expers vis, facta minutis
- corporibus, latet atque animae quasi totius ipsa
- proporrost anima et dominatur corpore toto.
- consimili ratione necessest ventus et
- et calor inter se vigeant commixta per artus
- atque aliis aliud subsit magis emineatque,
- ut quiddam fieri videatur ab omnibus unum,
- ni calor ac ventus seorsum seorsumque potestas
- interemant sensum diductaque solvant.
- est etiam calor ille animo, quem sumit, in ira
- cum fervescit et ex oculis micat acrius ardor;
- est et frigida multa, comes formidinis, aura,
- quae ciet horrorem membris et concitat artus;
- est etiam quoque pacati status ille,
- pectore tranquillo fit qui voltuque sereno.
- sed calidi plus est illis quibus acria corda
- iracundaque mens facile effervescit in ira,
- quo genere in primis vis est violenta leonum,
- pectora qui fremitu rumpunt plerumque gementes
- nec capere irarum fluctus in pectore possunt.
- at ventosa magis cervorum frigida mens est
- et gelidas citius per viscera concitat auras,
- quae tremulum faciunt membris existere motum.
- at natura boum placido magis vivit
- nec nimis irai fax umquam subdita percit
- fumida, suffundens caecae caliginis umbra,
- nec gelidis torpet telis perfixa pavoris;