De Rerum Natura
Lucretius
-
- interutrasque sitast cervos saevosque leones.
- sic hominum genus est: quamvis doctrina politos
- constituat pariter quosdam, tamen illa relinquit
- naturae cuiusque animi vestigia prima.
- nec radicitus evelli mala posse putandumst,
- quin proclivius hic iras decurrat ad acris,
- ille metu citius paulo temptetur, at ille
- tertius accipiat quaedam clementius aequo.
- inque aliis rebus multis differre necessest
- naturas hominum varias moresque sequacis;
- quorum ego nunc nequeo caecas exponere causas
- nec reperire figurarum tot nomina quot sunt
- principiis, unde haec oritur variantia rerum.
- illud in his rebus video firmare potesse,
- usque adeo naturarum vestigia linqui
- parvola, quae nequeat ratio depellere nobis,
- ut nihil inpediat dignam dis degere vitam.
- Haec igitur natura tenetur corpore ab omni
- ipsaque corporis est custos et causa salutis;
- nam communibus inter se radicibus haerent
- nec sine pernicie divelli posse videntur.
- quod genus e thuris glaebis evellere odorem
- haud facile est, quin intereat natura quoque eius,
- sic animi atque animae naturam corpore toto
- extrahere haut facile est, quin omnia dissoluantur.
- inplexis ita principiis ab origine prima
- inter se fiunt consorti praedita vita,
- nec sibi quaeque sine alterius vi posse videtur
- corporis atque animi seorsum sentire potestas,
- sed communibus inter eas conflatur utrimque
- motibus accensus nobis per viscera sensus.
- Praeterea corpus per se nec gignitur umquam
- nec crescit neque post mortem durare videtur.
- non enim, ut umor aquae dimittit saepe vaporem,
- qui datus est, neque ea causa convellitur ipse,
- sed manet incolumis, non, inquam, sic animai
- discidium possunt artus perferre relicti,
- sed penitus pereunt convulsi conque putrescunt.
- ex ineunte aevo sic corporis atque animai
- mutua vitalis discunt contagia motus,
- maternis etiam membris alvoque reposta,
- discidium ut nequeat fieri sine peste maloque;
- ut videas, quoniam coniunctast causa salutis,
- coniunctam quoque naturam consistere eorum.
- Quod super est, siquis corpus sentire refutat
- atque animam credit permixtam corpore toto
- suscipere hunc motum quem sensum nominitamus,
- vel manifestas res contra verasque repugnat.
- quid sit enim corpus sentire quis adferet umquam,
- si non ipsa palam quod res dedit ac docuit nos?
- 'at dimissa anima corpus caret undique sensu.'
- perdit enim quod non proprium fuit eius in aevo
- multaque praeterea perdit quom expellitur aevo.
- Dicere porro oculos nullam rem cernere posse,
- sed per eos animum ut foribus spectare reclusis,
- difficilest, contra cum sensus ducat eorum;
- sensus enim trahit atque acies detrudit ad ipsas,
- fulgida praesertim cum cernere saepe nequimus,
- lumina luminibus quia nobis praepediuntur.
- quod foribus non fit; neque enim, qua cernimus ipsi,
- ostia suscipiunt ullum reclusa laborem.
- praeterea si pro foribus sunt lumina nostra,
- iam magis exemptis oculis debere videtur
- cernere res animus sublatis postibus ipsis.
- Illud in his rebus nequaquam sumere possis,
- Democriti quod sancta viri sententia ponit,
- corporis atque animi primordia singula primis
- adposita alternis, variare ac nectere membra.
- nam cum multo sunt animae elementa minora
- quam quibus e corpus nobis et viscera constant,
- tum numero quoque concedunt et rara per artus
- dissita sunt, dum taxat ut hoc promittere possis,
- quantula prima queant nobis iniecta ciere
- corpora sensiferos motus in corpore, tanta
- intervalla tenere exordia prima animai.
- nam neque pulveris inter dum sentimus adhaesum
- corpore nec membris incussam sidere cretam,
- nec nebulam noctu neque arani tenvia fila