De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. sic itidem quae sentimus sentire necessest.
  2. quod si forte suum dimittunt corpore sensum
  3. atque alium capiunt, quid opus fuit adtribui id quod
  4. detrahitur? tum praeterea, quod fudimus ante,
  5. quatinus in pullos animalis vertier ova
  6. cernimus alituum vermisque effervere terra,
  7. intempestivos quam putor cepit ob imbris,
  8. scire licet gigni posse ex non sensibus sensus.
  9. Quod si forte aliquis dicet, dum taxat oriri
  10. posse ex non sensu sensus mutabilitate,
  11. aut aliquo tamquam partu quod proditur extra,
  12. huic satis illud erit planum facere atque probare,
  13. non fieri partum nisi concilio ante coacto,
  14. nec quicquam commutari sine conciliatu.
  15. Principio nequeunt ullius corporis esse
  16. sensus ante ipsam genitam naturam animantis,
  17. ni mirum quia materies disiecta tenetur
  18. aere fluminibus terris terraque creatis,
  19. nec congressa modo vitalis convenientes
  20. contulit inter se motus, quibus omnituentes
  21. accensi sensus animantem quamque tuentur.
  22. Praeterea quamvis animantem grandior ictus,
  23. quam patitur natura, repente adfligit et omnis
  24. corporis atque animi pergit confundere sensus.
  25. dissoluuntur enim positurae principiorum
  26. et penitus motus vitales inpediuntur,
  27. donec materies omnis concussa per artus
  28. vitalis animae nodos a corpore solvit
  29. dispersamque foras per caulas eiecit omnis;
  30. nam quid praeterea facere ictum posse reamur
  31. oblatum, nisi discutere ac dissolvere quaeque?
  32. fit quoque uti soleant minus oblato acriter ictu
  33. reliqui motus vitalis vincere saepe,
  34. vincere et ingentis plagae sedare tumultus
  35. inque suos quicquid rursus revocare meatus
  36. et quasi iam leti dominantem in corpore motum
  37. discutere ac paene amissos accendere sensus;
  38. nam qua re potius leti iam limine ab ipso
  39. ad vitam possint conlecta mente reverti,
  40. quam quo decursum prope iam siet ire et abire?
  41. Praeterea, quoniam dolor est, ubi materiai
  42. corpora vi quadam per viscera viva per artus
  43. sollicitata suis trepidant in sedibus intus,
  44. inque locum quando remigrant, fit blanda voluptas,
  45. scire licet nullo primordia posse dolore
  46. temptari nullamque voluptatem capere ex se;
  47. quandoquidem non sunt ex ullis principiorum
  48. corporibus, quorum motus novitate laborent
  49. aut aliquem fructum capiant dulcedinis almae.
  50. haut igitur debent esse ullo praedita sensu.
  51. Denique uti possint sentire animalia quaeque,
  52. principiis si iam est sensus tribuendus eorum,
  53. quid, genus humanum propritim de quibus auctumst?
  54. scilicet et risu tremulo concussa cachinnant
  55. et lacrimis spargunt rorantibus ora genasque
  56. multaque de rerum mixtura dicere callent
  57. et sibi proporro quae sint primordia quaerunt;
  58. quando quidem totis mortalibus adsimulata
  59. ipsa quoque ex aliis debent constare elementis,
  60. inde alia ex aliis, nusquam consistere ut ausis;
  61. quippe sequar, quod cumque loqui ridereque dices
  62. et sapere, ex aliis eadem haec facientibus ut sit.
  63. quod si delira haec furiosaque cernimus esse
  64. et ridere potest non ex ridentibus auctus,
  65. et sapere et doctis rationem reddere dictis
  66. non ex seminibus sapientibus atque disertis,
  67. qui minus esse queant ea quae sentire videmus
  68. seminibus permixta carentibus undique sensu?
  69. Denique caelesti sumus omnes semine oriundi;
  70. omnibus ille idem pater est, unde alma liquentis
  71. umoris guttas mater cum terra recepit,
  72. feta parit nitidas fruges arbustaque laeta
  73. et genus humanum, parit omnia saecla ferarum,
  74. pabula cum praebet, quibus omnes corpora pascunt
  75. et dulcem ducunt vitam prolemque propagant;
  76. qua propter merito maternum nomen adepta est.
  77. cedit item retro, de terra quod fuit ante,
  78. in terras, et quod missumst ex aetheris oris,
  79. id rursum caeli rellatum templa receptant.
  80. nec sic interemit mors res ut materiai
  81. corpora conficiat, sed coetum dissupat ollis;
  82. inde aliis aliud coniungit et efficit, omnis
  83. res ut convertant formas mutentque colores
  84. et capiant sensus et puncto tempore reddant;
  85. ut noscas referre earum primordia rerum
  86. cum quibus et quali positura contineantur
  87. et quos inter se dent motus accipiantque,
  88. neve putes aeterna penes residere potesse
  89. corpora prima quod in summis fluitare videmus
  90. rebus et interdum nasci subitoque perire.
  91. quin etiam refert nostris in versibus ipsis
  92. cum quibus et quali sint ordine quaeque locata;
  93. namque eadem caelum mare terras flumina solem
  94. significant, eadem fruges arbusta animantis;
  95. si non omnia sunt, at multo maxima pars est
  96. consimilis; verum positura discrepitant res.