De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. saecla novo rerum superata colore iacerent
  2. et contemptus odor smyrnae mellisque sapores,
  3. et cycnea mele Phoebeaque daedala chordis
  4. carmina consimili ratione oppressa silerent;
  5. namque aliis aliud praestantius exoreretur.
  6. cedere item retro possent in deteriores
  7. omnia sic partis, ut diximus in melioris;
  8. namque aliis aliud retro quoque taetrius esset
  9. naribus auribus atque oculis orisque sapori.
  10. quae quoniam non sunt, sed rebus reddita certa
  11. finis utrimque tenet summam, fateare necessest
  12. materiem quoque finitis differe figuris.
  13. denique ab ignibus ad gelidas hiemum usque pruinas
  14. finitumst retroque pari ratione remensumst.
  15. omnis enim calor ac frigus mediique tepores
  16. interutrasque iacent explentes ordine summam.
  17. ergo finita distant ratione creata,
  18. ancipiti quoniam mucroni utrimque notantur,
  19. hinc flammis illinc rigidis infesta pruinis.
  20. Quod quoniam docui, pergam conectere rem quae
  21. ex hoc apta fidem ducat, primordia rerum,
  22. inter se simili quae sunt perfecta figura,
  23. infinita cluere. etenim distantia cum sit
  24. formarum finita, necesse est quae similes sint
  25. esse infinitas aut summam materiai
  26. finitam constare, id quod non esse probavi.
  27. * * *
  28. versibus ostendam corpuscula materiai
  29. ex infinito summam rerum usque tenere
  30. undique protelo plagarum continuato.
  31. nam quod rara vides magis esse animalia quaedam
  32. fecundamque magis naturam cernis in illis,
  33. at regione locoque alio terrisque remotis
  34. multa licet genere esse in eo numerumque repleri;
  35. sicut quadripedum cum primis esse videmus
  36. in genere anguimanus elephantos, India quorum
  37. milibus e multis vallo munitur eburno,
  38. ut penitus nequeat penetrari: tanta ferarum
  39. vis est, quarum nos perpauca exempla videmus.
  40. sed tamen id quoque uti concedam, quam lubet esto
  41. unica res quaedem nativo corpore sola,
  42. cui similis toto terrarum non sit, in orbi;
  43. infinita tamen nisi erit vis materiai,
  44. unde ea progigni possit concepta, creari
  45. non poterit neque, quod super est, procrescere alique.
  46. quippe etenim sumant alii finita per omne
  47. corpora iactari unius genitalia rei,
  48. unde ubi qua vi et quo pacto congressa coibunt
  49. materiae tanto in pelago turbaque aliena?
  50. non, ut opinor, habent rationem conciliandi:
  51. sed quasi naufragiis magnis multisque coortis
  52. disiactare solet magnum mare transtra cavernas
  53. antemnas prorem malos tonsasque natantis,
  54. per terrarum omnis oras fluitantia aplustra
  55. ut videantur et indicium mortalibus edant,
  56. infidi maris insidias virisque dolumque
  57. ut vitare velint, neve ullo tempore credant,
  58. subdola cum ridet placidi pellacia ponti,
  59. sic tibi si finita semel primordia quaedam
  60. constitues, aevom debebunt sparsa per omnem
  61. disiectare aestus diversi materiai,
  62. numquam in concilium ut possint compulsa coire
  63. nec remorari in concilio nec crescere adaucta;
  64. quorum utrumque palam fieri manifesta docet res,
  65. et res progigni et genitas procrescere posse.
  66. esse igitur genere in quovis primordia rerum
  67. infinita palam est, unde omnia suppeditantur.
  68. Nec superare queunt motus itaque exitiales
  69. perpetuo neque in aeternum sepelire salutem,
  70. nec porro rerum genitales auctificique
  71. motus perpetuo possunt servare creata.
  72. sic aequo geritur certamine principiorum
  73. ex infinito contractum tempore bellum.
  74. nunc hic nunc illic superant vitalia rerum
  75. et superantur item. miscetur funere vagor,
  76. quem pueri tollunt visentis luminis oras;
  77. nec nox ulla diem neque noctem aurora secutast,
  78. quae non audierit mixtos vagitibus aegris
  79. ploratus, mortis comites et funeris atri.
  80. Illud in his obsignatum quoque rebus habere
  81. convenit et memori mandatum mente tenere,
  82. nil esse, in promptu quorum natura videtur,
  83. quod genere ex uno consistat principiorum,
  84. nec quicquam quod non permixto semine constet.
  85. et quod cumque magis vis multas possidet in se
  86. atque potestates, ita plurima principiorum
  87. in sese genera ac varias docet esse figuras.
  88. Principio tellus habet in se corpora prima,
  89. unde mare inmensum volventes frigora fontes
  90. adsidue renovent, habet ignes unde oriantur;
  91. nam multis succensa locis ardent sola terrae,
  92. ex imis vero furit ignibus impetus Aetnae.
  93. tum porro nitidas fruges arbustaque laeta
  94. gentibus humanis habet unde extollere possit,
  95. unde etiam fluvios frondes et pabula laeta
  96. montivago generi possit praebere ferarum.
  97. quare magna deum mater materque ferarum
  98. et nostri genetrix haec dicta est corporis una.
  99. Hanc veteres Graium docti cecinere poetae
  100. sedibus in curru biiugos agitare leones,
  101. aeris in spatio magnam pendere docentes
  102. tellurem neque posse in terra sistere terram.
  103. adiunxere feras, quia quamvis effera proles
  104. officiis debet molliri victa parentum.
  105. muralique caput summum cinxere corona,
  106. eximiis munita locis quia sustinet urbes.
  107. quo nunc insigni per magnas praedita terras