De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. nunc id quod super est de motibus expediemus.
  2. Nunc locus est, ut opinor, in his illud quoque rebus
  3. confirmare tibi, nullam rem posse sua vi
  4. corpoream sursum ferri sursumque meare.
  5. ne tibi dent in eo flammarum corpora frudem;
  6. sursus enim versus gignuntur et augmina sumunt
  7. et sursum nitidae fruges arbustaque crescunt,
  8. pondera, quantum in se est, cum deorsum cuncta ferantur.
  9. nec cum subsiliunt ignes ad tecta domorum
  10. et celeri flamma degustant tigna trabesque,
  11. sponte sua facere id sine vi subiecta putandum est.
  12. quod genus e nostro com missus corpore sanguis
  13. emicat exultans alte spargitque cruorem.
  14. nonne vides etiam quanta vi tigna trabesque
  15. respuat umor aquae? nam quo magis ursimus altum
  16. derecta et magna vi multi pressimus aegre,
  17. tam cupide sursum removet magis atque remittit,
  18. plus ut parte foras emergant exiliantque.
  19. nec tamen haec, quantum est in se, dubitamus, opinor,
  20. quin vacuum per inane deorsum cuncta ferantur.
  21. sic igitur debent flammae quoque posse per auras
  22. aeris expressae sursum succedere, quamquam
  23. pondera, quantum in se est, deorsum deducere pugnent.
  24. nocturnasque faces caeli sublime volantis
  25. nonne vides longos flammarum ducere tractus
  26. in quas cumque dedit partis natura meatum?
  27. non cadere in terras stellas et sidera cernis?
  28. sol etiam caeli de vertice dissipat omnis
  29. ardorem in partis et lumine conserit arva;
  30. in terras igitur quoque solis vergitur ardor.
  31. transversosque volare per imbris fulmina cernis,
  32. nunc hinc nunc illinc abrupti nubibus ignes
  33. concursant; cadit in terras vis flammea volgo.
  34. Illud in his quoque te rebus cognoscere avemus,
  35. corpora cum deorsum rectum per inane feruntur
  36. ponderibus propriis, incerto tempore ferme
  37. incertisque locis spatio depellere paulum,
  38. tantum quod momen mutatum dicere possis.
  39. quod nisi declinare solerent, omnia deorsum
  40. imbris uti guttae caderent per inane profundum
  41. nec foret offensus natus nec plaga creata
  42. principiis; ita nihil umquam natura creasset.
  43. Quod si forte aliquis credit graviora potesse
  44. corpora, quo citius rectum per inane feruntur,
  45. incidere ex supero levioribus atque ita plagas
  46. gignere, quae possint genitalis reddere motus,
  47. avius a vera longe ratione recedit.
  48. nam per aquas quae cumque cadunt atque aera rarum,
  49. haec pro ponderibus casus celerare necessest
  50. propterea quia corpus aquae naturaque tenvis
  51. aeris haud possunt aeque rem quamque morari,
  52. sed citius cedunt gravioribus exsuperata;
  53. at contra nulli de nulla parte neque ullo
  54. tempore inane potest vacuum subsistere rei,
  55. quin, sua quod natura petit, concedere pergat;
  56. omnia qua propter debent per inane quietum
  57. aeque ponderibus non aequis concita ferri.
  58. haud igitur poterunt levioribus incidere umquam
  59. ex supero graviora neque ictus gignere per se,
  60. qui varient motus, per quos natura gerat res.
  61. quare etiam atque etiam paulum inclinare necessest
  62. corpora; nec plus quam minimum, ne fingere motus
  63. obliquos videamur et id res vera refutet.
  64. namque hoc in promptu manifestumque esse videmus,
  65. pondera, quantum in se est, non posse obliqua meare,
  66. ex supero cum praecipitant, quod cernere possis;
  67. sed nihil omnino recta regione viai
  68. declinare quis est qui possit cernere sese?
  69. Denique si semper motu conectitur omnis
  70. et vetere exoritur motus novus ordine certo
  71. nec declinando faciunt primordia motus
  72. principium quoddam, quod fati foedera rumpat,
  73. ex infinito ne causam causa sequatur,
  74. libera per terras unde haec animantibus exstat,
  75. unde est haec, inquam, fatis avolsa voluntas,
  76. per quam progredimur quo ducit quemque voluptas,
  77. declinamus item motus nec tempore certo
  78. nec regione loci certa, sed ubi ipsa tulit mens?
  79. nam dubio procul his rebus sua cuique voluntas
  80. principium dat et hinc motus per membra rigantur.
  81. nonne vides etiam patefactis tempore puncto
  82. carceribus non posse tamen prorumpere equorum
  83. vim cupidam tam de subito quam mens avet ipsa?
  84. omnis enim totum per corpus materiai
  85. copia conciri debet, concita per artus
  86. omnis ut studium mentis conixa sequatur;
  87. ut videas initum motus a corde creari
  88. ex animique voluntate id procedere primum,
  89. inde dari porro per totum corpus et artus.
  90. nec similest ut cum inpulsi procedimus ictu
  91. viribus alterius magnis magnoque coactu;
  92. nam tum materiem totius corporis omnem
  93. perspicuumst nobis invitis ire rapique,
  94. donec eam refrenavit per membra voluntas.
  95. iamne vides igitur, quamquam vis extera multos
  96. pellat et invitos cogat procedere saepe
  97. praecipitesque rapi, tamen esse in pectore nostro
  98. quiddam quod contra pugnare obstareque possit?
  99. cuius ad arbitrium quoque copia materiai
  100. cogitur inter dum flecti per membra per artus
  101. et proiecta refrenatur retroque residit.
  102. quare in seminibus quoque idem fateare necessest,
  103. esse aliam praeter plagas et pondera causam
  104. motibus, unde haec est nobis innata potestas,
  105. de nihilo quoniam fieri nihil posse videmus.
  106. pondus enim prohibet ne plagis omnia fiant
  107. externa quasi vi; sed ne res ipsa necessum