De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. quo quasi confluere et sedes ubi ponere possint.
  2. semper in adsiduo motu res quaeque geruntur
  3. partibus in cunctis, infernaque suppeditantur
  4. ex infinito cita corpora materiai.
  5. Postremo ante oculos res rem finire videtur;
  6. aer dissaepit collis atque aera montes,
  7. terra mare et contra mare terras terminat omnis;
  8. omne quidem vero nihil est quod finiat extra.
  9. est igitur natura loci spatiumque profundi,
  10. quod neque clara suo percurrere fulmina cursu
  11. perpetuo possint aevi labentia tractu
  12. nec prorsum facere ut restet minus ire meando;
  13. usque adeo passim patet ingens copia rebus
  14. finibus exemptis in cunctas undique partis.
  15. Ipsa modum porro sibi rerum summa parare
  16. ne possit, natura tenet, quae corpus inane
  17. et quod inane autem est finiri corpore cogit,
  18. ut sic alternis infinita omnia reddat,
  19. aut etiam alterutrum, nisi terminet alterum eorum,
  20. simplice natura pateat tamen inmoderatum,
  21. nec mare nec tellus neque caeli lucida templa
  22. nec mortale genus nec divum corpora sancta
  23. exiguum possent horai sistere tempus;
  24. nam dispulsa suo de coetu materiai
  25. copia ferretur magnum per inane soluta,
  26. sive adeo potius numquam concreta creasset
  27. ullam rem, quoniam cogi disiecta nequisset.
  28. nam certe neque consilio primordia rerum
  29. ordine se suo quaeque sagaci mente locarunt
  30. nec quos quaeque darent motus pepigere profecto
  31. sed quia multa modis multis mutata per omne
  32. ex infinito vexantur percita plagis,
  33. omne genus motus et coetus experiundo
  34. tandem deveniunt in talis disposituras,
  35. qualibus haec rerum consistit summa creata,
  36. et multos etiam magnos servata per annos
  37. ut semel in motus coniectast convenientis,
  38. efficit ut largis avidum mare fluminis undis
  39. integrent amnes et solis terra vapore
  40. fota novet fetus summissaque gens animantum
  41. floreat et vivant labentis aetheris ignes.
  42. quod nullo facerent pacto, nisi materiai
  43. ex infinito suboriri copia posset,
  44. unde amissa solent reparare in tempore quaeque.
  45. nam vel uti privata cibo natura animantum
  46. diffluit amittens corpus, sic omnia debent
  47. dissolui simul ac defecit suppeditare
  48. materies aliqua ratione aversa viai.
  49. nec plagae possunt extrinsecus undique summam
  50. conservare omnem, quae cumque est conciliata.
  51. cudere enim crebro possunt partemque morari,
  52. dum veniant aliae ac suppleri summa queatur;
  53. inter dum resilire tamen coguntur et una
  54. principiis rerum spatium tempusque fugai
  55. largiri, ut possint a coetu libera ferri.
  56. quare etiam atque etiam suboriri multa necessest,
  57. et tamen ut plagae quoque possint suppetere ipsae,
  58. infinita opus est vis undique materiai.
  59. Illud in his rebus longe fuge credere, Memmi,
  60. in medium summae quod dicunt omnia niti
  61. atque ideo mundi naturam stare sine ullis
  62. ictibus externis neque quoquam posse resolvi
  63. summa atque ima, quod in medium sint omnia nixa,
  64. ipsum si quicquam posse in se sistere credis,
  65. et quae pondera sunt sub terris omnia sursum
  66. nitier in terraque retro requiescere posta,
  67. ut per aquas quae nunc rerum simulacra videmus;
  68. et simili ratione animalia suppa vagari
  69. contendunt neque posse e terris in loca caeli
  70. reccidere inferiora magis quam corpora nostra
  71. sponte sua possint in caeli templa volare;
  72. illi cum videant solem, nos sidera noctis
  73. cernere et alternis nobiscum tempora caeli
  74. dividere et noctes parilis agitare diebus.
  75. sed vanus stolidis haec * * *
  76. amplexi quod habent perv * * *
  77. nam medium nihil esse potest * * *
  78. infinita; neque omnino, si iam medium sit,
  79. possit ibi quicquam consistere * * *
  80. quam quavis alia longe ratione * * *
  81. omnis enim locus ac spatium, quod inane vocamus,
  82. per medium, per non medium, concedere debet
  83. aeque ponderibus, motus qua cumque feruntur.
  84. nec quisquam locus est, quo corpora cum venerunt,
  85. ponderis amissa vi possint stare in inani;
  86. nec quod inane autem est ulli subsistere debet,
  87. quin, sua quod natura petit, concedere pergat.
  88. haud igitur possunt tali ratione teneri
  89. res in concilium medii cuppedine victae.
  90. Praeterea quoniam non omnia corpora fingunt
  91. in medium niti, sed terrarum atque liquoris
  92. umorem ponti magnasque e montibus undas,
  93. et quasi terreno quae corpore contineantur,
  94. at contra tenuis exponunt aeris auras
  95. et calidos simul a medio differrier ignis,
  96. atque ideo totum circum tremere aethera signis
  97. et solis flammam per caeli caerula pasci,
  98. quod calor a medio fugiens se ibi conligat omnis,
  99. nec prorsum arboribus summos frondescere ramos
  100. posse, nisi a terris paulatim cuique cibatum
  101. ---
  102. ---
  103. ---
  104. ---
  105. ---
  106. ---
  107. ---
  108. ---
  109. ne volucri ritu flammarum moenia mundi
  110. diffugiant subito magnum per inane soluta
  111. et ne cetera consimili ratione sequantur
  112. neve ruant caeli tonitralia templa superne
  113. terraque se pedibus raptim subducat et omnis
  114. inter permixtas rerum caelique ruinas
  115. corpora solventes abeat per inane profundum,
  116. temporis ut puncto nihil extet reliquiarum
  117. desertum praeter spatium et primordia caeca.
  118. nam qua cumque prius de parti corpora desse
  119. constitues, haec rebus erit pars ianua leti,
  120. hac se turba foras dabit omnis materiai.
  121. Haec sic pernosces parva perductus opella;
  122. namque alid ex alio clarescet nec tibi caeca
  123. nox iter eripiet, quin ultima naturai
  124. pervideas: ita res accendent lumina rebus.
  1. Suave, mari magno turbantibus aequora ventis
  2. e terra magnum alterius spectare laborem;
  3. non quia vexari quemquamst iucunda voluptas,
  4. sed quibus ipse malis careas quia cernere suavest.
  5. suave etiam belli certamina magna tueri
  6. per campos instructa tua sine parte pericli;
  7. sed nihil dulcius est, bene quam munita tenere
  8. edita doctrina sapientum templa serena,
  9. despicere unde queas alios passimque videre
  10. errare atque viam palantis quaerere vitae,
  11. certare ingenio, contendere nobilitate,
  12. noctes atque dies niti praestante labore
  13. ad summas emergere opes rerumque potiri.
  14. o miseras hominum mentes, o pectora caeca!
  15. qualibus in tenebris vitae quantisque periclis
  16. degitur hoc aevi quod cumquest! nonne videre
  17. nihil aliud sibi naturam latrare, nisi ut qui
  18. corpore seiunctus dolor absit, mente fruatur