De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. ignis an umor an aura? quid horum? sanguen an ossa?
  2. nil ut opinor, ubi ex aequo res funditus omnis
  3. tam mortalis erit quam quae manifesta videmus
  4. ex oculis nostris aliqua vi victa perire.
  5. at neque reccidere ad nihilum res posse neque autem
  6. crescere de nihilo testor res ante probatas.
  7. Praeterea quoniam cibus auget corpus alitque,
  8. scire licet nobis venas et sanguen et ossa
  9. * * *
  10. sive cibos omnis commixto corpore dicent
  11. esse et habere in se nervorum corpora parva
  12. ossaque et omnino venas partisque cruoris,
  13. fiet uti cibus omnis et aridus et liquor ipse
  14. ex alienigenis rebus constare putetur,
  15. ossibus et nervis sanieque et sanguine mixto.
  16. Praeterea quae cumque e terra corpora crescunt,
  17. si sunt in terris, terram constare necessest
  18. ex alienigenis, quae terris exoriuntur.
  19. transfer item, totidem verbis utare licebit:
  20. in lignis si flamma latet fumusque cinisque,
  21. ex alienigenis consistant ligna necessest,
  22. praeterea tellus quae corpora cumque alit auget
  23. ex alienigenis, quae lignis exoriuntur.
  24. Linquitur hic quaedam latitandi copia tenvis,
  25. id quod Anaxagoras sibi sumit, ut omnibus omnis
  26. res putet inmixtas rebus latitare, sed illud
  27. apparere unum, cuius sint plurima mixta
  28. et magis in promptu primaque in fronte locata.
  29. quod tamen a vera longe ratione repulsumst;
  30. conveniebat enim fruges quoque saepe, minaci
  31. robore cum in saxi franguntur, mittere signum
  32. sanguinis aut aliquid, nostro quae corpore aluntur.
  33. cum lapidi in lapidem terimus, manare cruorem
  34. consimili ratione herbis quoque saepe decebat,
  35. et latices dulcis guttas similique sapore
  36. mittere, lanigerae quali sunt ubere lactis,
  37. scilicet et glebis terrarum saepe friatis
  38. herbarum genera et fruges frondesque videri
  39. dispertita inter terram latitare minute,
  40. postremo in lignis cinerem fumumque videri,
  41. cum praefracta forent, ignisque latere minutos.
  42. quorum nil fieri quoniam manifesta docet res,
  43. scire licet non esse in rebus res ita mixtas,
  44. verum semina multimodis inmixta latere
  45. multarum rerum in rebus communia debent.
  46. 'At saepe in magnis fit montibus' inquis 'ut altis
  47. arboribus vicina cacumina summa terantur
  48. inter se validis facere id cogentibus austris,
  49. donec flammai fulserunt flore coorto.'
  50. scilicet et non est lignis tamen insitus ignis,
  51. verum semina sunt ardoris multa, terendo
  52. quae cum confluxere, creant incendia silvis.
  53. quod si facta foret silvis abscondita flamma,
  54. non possent ullum tempus celarier ignes,
  55. conficerent volgo silvas, arbusta cremarent.
  56. iamne vides igitur, paulo quod diximus ante,
  57. permagni referre eadem primordia saepe
  58. cum quibus et quali positura contineantur
  59. et quos inter se dent motus accipiantque,
  60. atque eadem paulo inter se mutata creare
  61. ignes et lignum? quo pacto verba quoque ipsa
  62. inter se paulo mutatis sunt elementis,
  63. cum ligna atque ignes distincta voce notemus.
  64. Denique iam quae cumque in rebus cernis apertis
  65. si fieri non posse putas, quin materiai
  66. corpora consimili natura praedita fingas,
  67. hac ratione tibi pereunt primordia rerum:
  68. fiet uti risu tremulo concussa cachinnent
  69. et lacrimis salsis umectent ora genasque.
  70. Nunc age, quod super est, cognosce et clarius audi.
  71. nec me animi fallit quam sint obscura; sed acri
  72. percussit thyrso laudis spes magna meum cor
  73. et simul incussit suavem mi in pectus amorem
  74. Musarum, quo nunc instinctus mente vigenti
  75. avia Pieridum peragro loca nullius ante
  76. trita solo. iuvat integros accedere fontis
  77. atque haurire iuvatque novos decerpere flores
  78. insignemque meo capiti petere inde coronam,
  79. unde prius nulli velarint tempora Musae;
  80. primum quod magnis doceo de rebus et artis
  81. religionum animum nodis exsolvere pergo,
  82. deinde quod obscura de re tam lucida pango
  83. carmina musaeo contingens cuncta lepore.
  84. id quoque enim non ab nulla ratione videtur;
  85. sed vel uti pueris absinthia taetra medentes
  86. cum dare conantur, prius oras pocula circum
  87. contingunt mellis dulci flavoque liquore,
  88. ut puerorum aetas inprovida ludificetur
  89. labrorum tenus, interea perpotet amarum
  90. absinthi laticem deceptaque non capiatur,
  91. sed potius tali facto recreata valescat,
  92. sic ego nunc, quoniam haec ratio plerumque videtur
  93. tristior esse quibus non est tractata, retroque
  94. volgus abhorret ab hac, volui tibi suaviloquenti
  95. carmine Pierio rationem exponere nostram
  96. et quasi musaeo dulci contingere melle,
  97. si tibi forte animum tali ratione tenere
  98. versibus in nostris possem, dum perspicis omnem
  99. naturam rerum, qua constet compta figura.
  100. Sed quoniam docui solidissima materiai
  101. corpora perpetuo volitare invicta per aevom,
  102. nunc age, summai quaedam sit finis eorum
  103. necne sit, evolvamus; item quod inane repertumst
  104. seu locus ac spatium, res in quo quaeque gerantur,
  105. pervideamus utrum finitum funditus omne
  106. constet an immensum pateat vasteque profundum.
  107. Omne quod est igitur nulla regione viarum
  108. finitumst; namque extremum debebat habere.
  109. extremum porro nullius posse videtur
  110. esse, nisi ultra sit quod finiat, ut videatur
  111. quo non longius haec sensus natura sequatur.
  112. nunc extra summam quoniam nihil esse fatendum,
  113. non habet extremum, caret ergo fine modoque.
  114. nec refert quibus adsistas regionibus eius;
  115. usque adeo, quem quisque locum possedit, in omnis
  116. tantundem partis infinitum omne relinquit.
  117. Praeterea si iam finitum constituatur
  118. omne quod est spatium, si quis procurrat ad oras
  119. ultimus extremas iaciatque volatile telum,
  120. id validis utrum contortum viribus ire
  121. quo fuerit missum mavis longeque volare,
  122. an prohibere aliquid censes obstareque posse?
  123. alterutrum fatearis enim sumasque necessest.
  124. quorum utrumque tibi effugium praecludit et omne
  125. cogit ut exempta concedas fine patere.
  126. nam sive est aliquid quod probeat efficiatque
  127. quo minus quo missum est veniat finique locet se,
  128. sive foras fertur, non est a fine profectum.
  129. hoc pacto sequar atque, oras ubi cumque locaris
  130. extremas, quaeram: quid telo denique fiet?
  131. fiet uti nusquam possit consistere finis
  132. effugiumque fugae prolatet copia semper.
  133. Praeterea spatium summai totius omne
  134. undique si inclusum certis consisteret oris
  135. finitumque foret, iam copia materiai
  136. undique ponderibus solidis confluxet ad imum
  137. nec res ulla geri sub caeli tegmine posset
  138. nec foret omnino caelum neque lumina solis,
  139. quippe ubi materies omnis cumulata iaceret
  140. ex infinito iam tempore subsidendo.
  141. at nunc ni mirum requies data principiorum
  142. corporibus nullast, quia nil est funditus imum,