De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. atque eadem magni refert primordia saepe
  2. cum quibus et quali positura contineantur
  3. et quos inter se dent motus accipiantque;
  4. namque eadem caelum mare terras flumina solem
  5. constituunt, eadem fruges arbusta animantis,
  6. verum aliis alioque modo commixta moventur.
  7. quin etiam passim nostris in versibus ipsis
  8. multa elementa vides multis communia verbis,
  9. cum tamen inter se versus ac verba necessest
  10. confiteare et re et sonitu distare sonanti.
  11. tantum elementa queunt permutato ordine solo;
  12. at rerum quae sunt primordia, plura adhibere
  13. possunt unde queant variae res quaeque creari.
  14. Nunc et Anaxagorae scrutemur homoeomerian
  15. quam Grai memorant nec nostra dicere lingua
  16. concedit nobis patrii sermonis egestas,
  17. sed tamen ipsam rem facilest exponere verbis.
  18. principio, rerum quam dicit homoeomerian,
  19. ossa videlicet e pauxillis atque minutis
  20. ossibus hic et de pauxillis atque minutis
  21. visceribus viscus gigni sanguenque creari
  22. sanguinis inter se multis coeuntibus guttis
  23. ex aurique putat micis consistere posse
  24. aurum et de terris terram concrescere parvis,
  25. ignibus ex ignis, umorem umoribus esse,
  26. cetera consimili fingit ratione putatque.
  27. nec tamen esse ulla de parte in rebus inane
  28. concedit neque corporibus finem esse secandis.
  29. quare in utraque mihi pariter ratione videtur
  30. errare atque illi, supra quos diximus ante.
  31. Adde quod inbecilla nimis primordia fingit;
  32. si primordia sunt, simili quae praedita constant
  33. natura atque ipsae res sunt aequeque laborant
  34. et pereunt, neque ab exitio res ulla refrenat.
  35. nam quid in oppressu valido durabit eorum,
  36. ut mortem effugiat, leti sub dentibus ipsis?
  37. ignis an umor an aura? quid horum? sanguen an ossa?
  38. nil ut opinor, ubi ex aequo res funditus omnis
  39. tam mortalis erit quam quae manifesta videmus
  40. ex oculis nostris aliqua vi victa perire.
  41. at neque reccidere ad nihilum res posse neque autem
  42. crescere de nihilo testor res ante probatas.
  43. Praeterea quoniam cibus auget corpus alitque,
  44. scire licet nobis venas et sanguen et ossa
  45. * * *
  46. sive cibos omnis commixto corpore dicent
  47. esse et habere in se nervorum corpora parva
  48. ossaque et omnino venas partisque cruoris,
  49. fiet uti cibus omnis et aridus et liquor ipse
  50. ex alienigenis rebus constare putetur,
  51. ossibus et nervis sanieque et sanguine mixto.
  52. Praeterea quae cumque e terra corpora crescunt,
  53. si sunt in terris, terram constare necessest
  54. ex alienigenis, quae terris exoriuntur.
  55. transfer item, totidem verbis utare licebit:
  56. in lignis si flamma latet fumusque cinisque,
  57. ex alienigenis consistant ligna necessest,
  58. praeterea tellus quae corpora cumque alit auget
  59. ex alienigenis, quae lignis exoriuntur.
  60. Linquitur hic quaedam latitandi copia tenvis,
  61. id quod Anaxagoras sibi sumit, ut omnibus omnis
  62. res putet inmixtas rebus latitare, sed illud
  63. apparere unum, cuius sint plurima mixta
  64. et magis in promptu primaque in fronte locata.
  65. quod tamen a vera longe ratione repulsumst;
  66. conveniebat enim fruges quoque saepe, minaci
  67. robore cum in saxi franguntur, mittere signum
  68. sanguinis aut aliquid, nostro quae corpore aluntur.