De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. usurpare oculis nec voces cernere suemus;
  2. quae tamen omnia corporea constare necessest
  3. natura, quoniam sensus inpellere possunt;
  4. tangere enim et tangi, nisi corpus, nulla potest res.
  5. Denique fluctifrago suspensae in litore vestis
  6. uvescunt, eaedem dispansae in sole serescunt.
  7. at neque quo pacto persederit umor aquai
  8. visumst nec rursum quo pacto fugerit aestu.
  9. in parvas igitur partis dispergitur umor,
  10. quas oculi nulla possunt ratione videre.
  11. quin etiam multis solis redeuntibus annis
  12. anulus in digito subter tenuatur habendo,
  13. stilicidi casus lapidem cavat, uncus aratri
  14. ferreus occulte decrescit vomer in arvis,
  15. strataque iam volgi pedibus detrita viarum
  16. saxea conspicimus; tum portas propter aena
  17. signa manus dextras ostendunt adtenuari
  18. saepe salutantum tactu praeterque meantum.
  19. haec igitur minui, cum sint detrita, videmus.
  20. sed quae corpora decedant in tempore quoque,
  21. invida praeclusit speciem natura videndi.
  22. Postremo quae cumque dies naturaque rebus
  23. paulatim tribuit moderatim crescere cogens,
  24. nulla potest oculorum acies contenta tueri,
  25. nec porro quae cumque aevo macieque senescunt,
  26. nec, mare quae impendent, vesco sale saxa peresa
  27. quid quoque amittant in tempore cernere possis.
  28. corporibus caecis igitur natura gerit res.
  29. Nec tamen undique corporea stipata tenentur
  30. omnia natura; namque est in rebus inane.
  31. quod tibi cognosse in multis erit utile rebus
  32. nec sinet errantem dubitare et quaerere semper
  33. de summa rerum et nostris diffidere dictis.
  34. qua propter locus est intactus inane vacansque.
  35. quod si non esset, nulla ratione moveri
  36. res possent; namque officium quod corporis exstat,
  37. officere atque obstare, id in omni tempore adesset
  38. omnibus; haud igitur quicquam procedere posset,
  39. principium quoniam cedendi nulla daret res.
  40. at nunc per maria ac terras sublimaque caeli
  41. multa modis multis varia ratione moveri
  42. cernimus ante oculos, quae, si non esset inane,
  43. non tam sollicito motu privata carerent
  44. quam genita omnino nulla ratione fuissent,
  45. undique materies quoniam stipata quiesset.
  46. Praeterea quamvis solidae res esse putentur,
  47. hinc tamen esse licet raro cum corpore cernas.
  48. in saxis ac speluncis permanat aquarum
  49. liquidus umor et uberibus flent omnia guttis.
  50. dissipat in corpus sese cibus omne animantum;
  51. crescunt arbusta et fetus in tempore fundunt,
  52. quod cibus in totas usque ab radicibus imis
  53. per truncos ac per ramos diffunditur omnis.
  54. inter saepta meant voces et clausa domorum
  55. transvolitant, rigidum permanat frigus ad ossa.
  56. quod nisi inania sint, qua possent corpora quaeque
  57. transire, haud ulla fieri ratione videres.
  58. Denique cur alias aliis praestare videmus
  59. pondere res rebus nihilo maiore figura?
  60. nam si tantundemst in lanae glomere quantum
  61. corporis in plumbo est, tantundem pendere par est,
  62. corporis officiumst quoniam premere omnia deorsum,
  63. contra autem natura manet sine pondere inanis.
  64. ergo quod magnumst aeque leviusque videtur,
  65. ni mirum plus esse sibi declarat inanis;
  66. at contra gravius plus in se corporis esse
  67. dedicat et multo vacui minus intus habere.
  68. est igitur ni mirum id quod ratione sagaci
  69. quaerimus, admixtum rebus, quod inane vocamus.
  70. Illud in his rebus ne te deducere vero
  71. possit, quod quidam fingunt, praecurrere cogor.
  72. cedere squamigeris latices nitentibus aiunt
  73. et liquidas aperire vias, quia post loca pisces
  74. linquant, quo possint cedentes confluere undae;
  75. sic alias quoque res inter se posse moveri
  76. et mutare locum, quamvis sint omnia plena.
  77. scilicet id falsa totum ratione receptumst.
  78. nam quo squamigeri poterunt procedere tandem,
  79. ni spatium dederint latices? concedere porro
  80. quo poterunt undae, cum pisces ire nequibunt?
  81. aut igitur motu privandumst corpora quaeque
  82. aut esse admixtum dicundumst rebus inane,
  83. unde initum primum capiat res quaeque movendi.
  84. Postremo duo de concursu corpora lata
  85. si cita dissiliant, nempe aer omne necessest,
  86. inter corpora quod fiat, possidat inane.
  87. is porro quamvis circum celerantibus auris
  88. confluat, haud poterit tamen uno tempore totum
  89. compleri spatium; nam primum quemque necessest
  90. occupet ille locum, deinde omnia possideantur.
  91. quod si forte aliquis, cum corpora dissiluere,
  92. tum putat id fieri quia se condenseat aer,
  93. errat; nam vacuum tum fit quod non fuit ante
  94. et repletur item vacuum quod constitit ante,
  95. nec tali ratione potest denserier aer
  96. nec, si iam posset, sine inani posset, opinor,
  97. ipse in se trahere et partis conducere in unum.
  98. Qua propter, quamvis causando multa moreris,
  99. esse in rebus inane tamen fateare necessest.
  100. multaque praeterea tibi possum commemorando