De Rerum Natura

Lucretius

-

  1. omnia enim debet, mortali corpore quae sunt,
  2. infinita aetas consumpse ante acta diesque.
  3. quod si in eo spatio atque ante acta aetate fuere
  4. e quibus haec rerum consistit summa refecta,
  5. inmortali sunt natura praedita certe.
  6. haud igitur possunt ad nilum quaeque reverti.
  7. Denique res omnis eadem vis causaque volgo
  8. conficeret, nisi materies aeterna teneret,
  9. inter se nexus minus aut magis indupedita;
  10. tactus enim leti satis esset causa profecto,
  11. quippe ubi nulla forent aeterno corpore, quorum
  12. contextum vis deberet dissolvere quaeque.
  13. at nunc, inter se quia nexus principiorum
  14. dissimiles constant aeternaque materies est,
  15. incolumi remanent res corpore, dum satis acris
  16. vis obeat pro textura cuiusque reperta.
  17. haud igitur redit ad nihilum res ulla, sed omnes
  18. discidio redeunt in corpora materiai.
  19. postremo pereunt imbres, ubi eos pater aether
  20. in gremium matris terrai praecipitavit;
  21. at nitidae surgunt fruges ramique virescunt
  22. arboribus, crescunt ipsae fetuque gravantur.
  23. hinc alitur porro nostrum genus atque ferarum,
  24. hinc laetas urbes pueris florere videmus
  25. frondiferasque novis avibus canere undique silvas,
  26. hinc fessae pecudes pinguis per pabula laeta
  27. corpora deponunt et candens lacteus umor
  28. uberibus manat distentis, hinc nova proles
  29. artubus infirmis teneras lasciva per herbas
  30. ludit lacte mero mentes perculsa novellas.
  31. haud igitur penitus pereunt quaecumque videntur,
  32. quando alit ex alio reficit natura nec ullam
  33. rem gigni patitur nisi morte adiuta aliena.
  34. Nunc age, res quoniam docui non posse creari
  35. de nihilo neque item genitas ad nil revocari,
  36. ne qua forte tamen coeptes diffidere dictis,
  37. quod nequeunt oculis rerum primordia cerni,
  38. accipe praeterea quae corpora tute necessest
  39. confiteare esse in rebus nec posse videri.
  40. Principio venti vis verberat incita corpus
  41. ingentisque ruit navis et nubila differt,
  42. inter dum rapido percurrens turbine campos
  43. arboribus magnis sternit montisque supremos
  44. silvifragis vexat flabris: ita perfurit acri
  45. cum fremitu saevitque minaci murmure pontus.
  46. sunt igitur venti ni mirum corpora caeca,
  47. quae mare, quae terras, quae denique nubila caeli
  48. verrunt ac subito vexantia turbine raptant,
  49. nec ratione fluunt alia stragemque propagant
  50. et cum mollis aquae fertur natura repente
  51. flumine abundanti, quam largis imbribus auget
  52. montibus ex altis magnus decursus aquai
  53. fragmina coniciens silvarum arbustaque tota,
  54. nec validi possunt pontes venientis aquai
  55. vim subitam tolerare: ita magno turbidus imbri
  56. molibus incurrit validis cum viribus amnis,
  57. dat sonitu magno stragem volvitque sub undis
  58. grandia saxa, ruit qua quidquid fluctibus obstat.
  59. sic igitur debent venti quoque flamina ferri,
  60. quae vel uti validum cum flumen procubuere
  61. quam libet in partem, trudunt res ante ruuntque
  62. impetibus crebris, inter dum vertice torto
  63. corripiunt rapidique rotanti turbine portant.
  64. quare etiam atque etiam sunt venti corpora caeca,
  65. quandoquidem factis et moribus aemula magnis
  66. amnibus inveniuntur, aperto corpore qui sunt.
  67. Tum porro varios rerum sentimus odores
  68. nec tamen ad naris venientis cernimus umquam
  69. nec calidos aestus tuimur nec frigora quimus
  70. usurpare oculis nec voces cernere suemus;
  71. quae tamen omnia corporea constare necessest
  72. natura, quoniam sensus inpellere possunt;
  73. tangere enim et tangi, nisi corpus, nulla potest res.
  74. Denique fluctifrago suspensae in litore vestis
  75. uvescunt, eaedem dispansae in sole serescunt.
  76. at neque quo pacto persederit umor aquai
  77. visumst nec rursum quo pacto fugerit aestu.
  78. in parvas igitur partis dispergitur umor,
  79. quas oculi nulla possunt ratione videre.
  80. quin etiam multis solis redeuntibus annis
  81. anulus in digito subter tenuatur habendo,
  82. stilicidi casus lapidem cavat, uncus aratri
  83. ferreus occulte decrescit vomer in arvis,
  84. strataque iam volgi pedibus detrita viarum
  85. saxea conspicimus; tum portas propter aena
  86. signa manus dextras ostendunt adtenuari
  87. saepe salutantum tactu praeterque meantum.
  88. haec igitur minui, cum sint detrita, videmus.
  89. sed quae corpora decedant in tempore quoque,
  90. invida praeclusit speciem natura videndi.
  91. Postremo quae cumque dies naturaque rebus
  92. paulatim tribuit moderatim crescere cogens,
  93. nulla potest oculorum acies contenta tueri,
  94. nec porro quae cumque aevo macieque senescunt,
  95. nec, mare quae impendent, vesco sale saxa peresa
  96. quid quoque amittant in tempore cernere possis.
  97. corporibus caecis igitur natura gerit res.
  98. Nec tamen undique corporea stipata tenentur
  99. omnia natura; namque est in rebus inane.
  100. quod tibi cognosse in multis erit utile rebus
  101. nec sinet errantem dubitare et quaerere semper
  102. de summa rerum et nostris diffidere dictis.
  103. qua propter locus est intactus inane vacansque.
  104. quod si non esset, nulla ratione moveri
  105. res possent; namque officium quod corporis exstat,
  106. officere atque obstare, id in omni tempore adesset
  107. omnibus; haud igitur quicquam procedere posset,