De Rerum Natura
Lucretius
-
- nata sit an contra nascentibus insinuetur
- et simul intereat nobiscum morte dirempta
- an tenebras Orci visat vastasque lacunas
- an pecudes alias divinitus insinuet se,
- Ennius ut noster cecinit, qui primus amoeno
- detulit ex Helicone perenni fronde coronam,
- per gentis Italas hominum quae clara clueret;
- etsi praeterea tamen esse Acherusia templa
- Ennius aeternis exponit versibus edens,
- quo neque permaneant animae neque corpora nostra,
- sed quaedam simulacra modis pallentia miris;
- unde sibi exortam semper florentis Homeri
- commemorat speciem lacrimas effundere salsas
- coepisse et rerum naturam expandere dictis.
- qua propter bene cum superis de rebus habenda
- nobis est ratio, solis lunaeque meatus
- qua fiant ratione, et qua vi quaeque gerantur
- in terris, tunc cum primis ratione sagaci
- unde anima atque animi constet natura videndum,
- et quae res nobis vigilantibus obvia mentes
- terrificet morbo adfectis somnoque sepultis,
- cernere uti videamur eos audireque coram,
- morte obita quorum tellus amplectitur ossa.
- Nec me animi fallit Graiorum obscura reperta
- difficile inlustrare Latinis versibus esse,
- multa novis verbis praesertim cum sit agendum
- propter egestatem linguae et rerum novitatem;
- sed tua me virtus tamen et sperata voluptas
- suavis amicitiae quemvis efferre laborem
- suadet et inducit noctes vigilare serenas
- quaerentem dictis quibus et quo carmine demum
- clara tuae possim praepandere lumina menti,
- res quibus occultas penitus convisere possis.
- hunc igitur terrorem animi tenebrasque necessest
- non radii solis neque lucida tela diei
- discutiant, sed naturae species ratioque.
- Principium cuius hinc nobis exordia sumet,
- nullam rem e nihilo gigni divinitus umquam.
- quippe ita formido mortalis continet omnis,
- quod multa in terris fieri caeloque tuentur,
- quorum operum causas nulla ratione videre
- possunt ac fieri divino numine rentur.
- quas ob res ubi viderimus nil posse creari
- de nihilo, tum quod sequimur iam rectius inde
- perspiciemus, et unde queat res quaeque creari
- et quo quaeque modo fiant opera sine divom.
- Nam si de nihilo fierent, ex omnibus rebus
- omne genus nasci posset, nil semine egeret.
- e mare primum homines, e terra posset oriri
- squamigerum genus et volucres erumpere caelo;
- armenta atque aliae pecudes, genus omne ferarum,
- incerto partu culta ac deserta tenerent.
- nec fructus idem arboribus constare solerent,
- sed mutarentur, ferre omnes omnia possent.
- quippe ubi non essent genitalia corpora cuique,
- qui posset mater rebus consistere certa?