Philippicae

cui prius quam de ceteris rebus respondeo, de amicitia quam a me violatam esse criminatus est, quod ego gravissimum crimen iudico, pauca dicam.

contra rem suam me nescio quando venisse questus est. an ego non venirem contra alienum pro familiari et necessario[*](necessario meo D), non venirem contra gratiam non virtutis spe, sed aetatis flore conlectam, non venirem contra iniuriam quam iste intercessoris iniquissimi beneficio obtinuit, non iure praetorio? sed hoc idcirco commemoratum a te puto ut[*](ut uit V: uti Halm) te infimo ordini commendares, cum omnes te[*](cum omnes te Halm: cum omnes V2: om. V1) recordarentur libertini generum et liberos tuos nepotes Q. Fadi, libertini hominis, fuisse[*](sed hoc ... fuisse om. D). at enim te in disciplinam meam tradideras—nam ita dixisti—domum meam ventitaras[*](ventitabas Cobet). ne tu, si id fecisses, melius famae, melius pudicitiae tuae consuluisses. sed neque fecisti nec, si cuperes, tibi id per C. Curionem[*](C. om. V) facere licuisset.

auguratus petitionem mihi te concessisse dixisti. O incredibilem audaciam, o impudentiam praedicandam! quo enim tempore me augurem a toto conlegio expetitum Cn. Pompeius et Q. Hortensius nominaverunt—nec[*](neque D) enim licebat a pluribus nominari—tu nec solvendo eras nec[*](nec solvendo eras Vc: nec eras t: nec solus deeras ns) te ullo modo nisi eversa re publica incolumem fore[*](incolumem fore c ('quo numero ita iuvantur aures meae ut non dubitem quin ita scriptum sit a Cicerone’ Ferrarius): fore incolumem cett.) putabas. poteras autem eo tempore auguratum petere cum in Italia[*](Italiae V: Italia C. Halm) Curio non esset, aut tum cum es factus unam tribum sine Curione ferre potuisses? cuius etiam familiares de vi condemnati sunt, quod tui nimis studiosi fuissent.

at beneficio sum tuo usus. quo? quamquam illud ipsum quod commemoras semper prae me tuli: malui me tibi debere confiteri quam cuiquam minus prudenti[*](pudenti Bake) non satis gratus videri. sed quo beneficio? quod[*](quod Vc: quo nst) me Brundisi non occideris? quem ipse victor qui tibi, ut tute gloriari solebas, detulerat ex latronibus suis principatum, salvum esse voluisset, in Italiam ire iussisset, eum tu[*](tu ut V (cf. § 76)) occideres? fac potuisse. quod est aliud, patres conscripti, beneficium latronum nisi ut commemorare possint eis se dedisse vitam quibus non ademerint? quod si esset beneficium, numquam qui[*](qui V: ii qui D) illum interfecerunt a quo erant conservati[*](servati D), quos tu ipse[*](ipse om. V) clarissimos viros soles appellare[*](appellare soles D), tantam essent gloriam consecuti. quale autem beneficium est quod te abstinueris nefario scelere? qua in re non tam iucundum mihi videri[*](videri mihi D) debuit non interfectum me[*](me suppl. Madvig) a te quam miserum te id[*](id te D) impune facere potuisse.

sed sit beneficium, quando quidem maius accipi a latrone nullum potuit: in quo potes me dicere ingratum? an de interitu rei publicae queri non debui, ne in te ingratus viderer? at in[*](an in D) illa querela misera quidem et luctuosa, sed mihi pro hoc gradu in quo me senatus populusque Romanus conlocavit necessaria, quid est dictum a me cum contumelia, quid non moderate, quid non amice? quod quidem cuius temperantiae fuit, de M. Antonio querentem abstinere maledicto[*](maledicti V: -tis Faernus), praesertim cum tu reliquias rei publicae dissipavisses, cum domi tuae turpissimo mercatu omnia essent venalia, cum leges eas quae numquam promulgatae essent et de te et a te latas confiterere, cum auspicia augur, intercessionem consul sustulisses, cum esses foedissime stipatus armatis, cum omnis impuritates impudica[*](impudica V1 et Nonius, p. 333: pudica V2D) in domo cotidie susciperes vino lustrisque confectus.

at ego, tamquam[*](quamquam t: tam V) mihi cum M. Crasso contentio esset, quocum multae et[*](et iam V: et tam Halm) magnae fuerunt, non cum uno gladiatore nequissimo, de re publica graviter querens de homine nihil dixi. itaque hodie perficiam ut intellegat quantum a me beneficium tum acceperit. at etiam litteras, quas me sibi misisse diceret, recitavit homo et humanitatis expers et vitae communis ignarus. quis enim umquam qui paulum modo[*](paulum modo D: paulo V) bonorum consuetudinem nosset, litteras ad se ab amico missas offensione aliqua interposita in medium protulit palamque recitavit? quid est aliud tollere ex[*](ex Halm: et V: e D) vita vitae societatem, tollere amicorum conloquia absentium? quam multa ioca[*](ioca n: loca cett.) solent esse[*](esse om. V) in epistulis quae, prolata si sint, inepta videantur, quam multa seria neque tamen ullo modo divolganda!