Philippicae

sit hoc inhumanitatis[*](inhum, tuae D): stultitiam incredibilem videte. quid habes quod mihi opponas, homo diserte, ut mustelae tamen Seio et Tironi Numisio[*](ut Mustelae tamen Seio et Tironi Numisio scripsi, ita fere D (tamen scio nst: tam inscio c, quod probat Landgraf), cf. xii. 14: mus et laetam esse V cett. omissis: ut Tironi et Mustelae iam esse Halm) videris? qui cum hoc ipso[*](ipso ipsũo V: isto D) tempore stent cum gladiis in conspectu senatus, ego quoque te[*](te quoque V) disertum putabo, si ostenderis quo modo sis eos inter sicarios defensurus. sed quid opponas tandem, si negem me umquam ad te istas litteras misisse? quo me teste convincas[*](convinces D)? an chirographo? in quo habes scientiam quaestuosam. qui possis? sunt enim librari[*](libera D) manu. iam invideo magistro tuo, qui te tanta mercede quantam iam proferam nihil sapere doceat[*](docuit D).

quid enim est minus non dico oratoris, sed hominis quam id obicere adversario quod ille si verbo negarit longius progredi non possit qui obiecerit? at ego non nego, teque in isto ipso convinco non inhumanitatis solum sed etiam amentiae. quod enim verbum in istis litteris est non plenum humanitatis[*](solum ... humanitatis om. D), offici, benevolentiae? omne autem crimen tuum[*](tuum meum n2: del. Manutius) est quod de te in his litteris non male existimem, quod scribam[*](scribebam V) tamquam ad civem, tamquam ad bonum virum, non tamquam ad sceleratum et latronem. at ego tuas litteras, etsi iure poteram a te lacessitus, tamen non proferam: quibus petis ut tibi per me liceat quendam de exsilio reducere, adiurasque id te invito me non esse facturum; idque a me impetras[*](impetrasti Bake). quid enim me interponerem audaciae tuae, quam[*](quem D) neque auctoritas huius ordinis neque existimatio populi Romani neque leges ullae possent coercere?

verum tamen quid erat quod me rogares, si erat is de quo rogabas Caesaris lege reductus? sed videlicet meam gratiam voluit esse, in quo ne ipsius quidem ulla esse poterat lege lata.

sed cum mihi, patres conscripti, et pro me aliquid et in M. Antonium multa dicenda sint, alterum peto a vobis ut me pro me dicentem benigne, alterum ipse efficiam ut, contra illum cum dicam, attente audiatis. simul illud oro: si meam cum in omni vita tum in dicendo moderationem modestiamque cognostis, ne me hodie, cum isti, ut provocavit, respondero[*](respondero V: -deo t: -debo cns), oblitum esse putetis mei. non tractabo ut consulem: ne ille quidem me ut consularem. etsi ille nullo modo consul[*](est consul D), vel quod ita vivit vel quod ita rem publicam gerit vel quod ita factus est; ego sine ulla controversia consularis.

Vt igitur intellegeretis qualem ipse se consulem[*](consulem Vn2: consul cett.) profiteretur, obiecit mihi consulatum meum. qui consulatus verbo meus, patres conscripti, re vester fuit. quid enim ego constitui, quid gessi, quid egi nisi ex huius ordinis consilio, auctoritate, sententia? haec tu homo sapiens, non solum eloquens, apud eos quorum consilio sapientiaque gesta sunt ausus es vituperare? quis autem meum consulatum praeter te et P. Clodium[*](te et P. Clod. Muretus: te P. aut Clod. V: P. Clod. D: te Publiumque Clod. P. R. Müller) qui vituperaret inventus est? cuius quidem tibi fatum, sicuti C. Curioni[*](C. Curioni V (C. om. V1): C. Curionem D), manet, quoniam id domi[*](domi st et Arusian. K. vii. p. 491: domui c: domu n: domus V) tuae est quod fuit illorum utrique fatale.

non placet M. Antonio consulatus meus. at placuit P. Servilio, ut eum primum[*](primo D) nominem ex illius temporis consularibus qui proxime est mortuus; placuit[*](placuitque L. D) Q. Catulo, cuius semper in hac re publica vivet[*](vivit D) auctoritas; placuit duobus Lucullis, M. Crasso, Q. Hortensio, C. Curioni, C. Pisoni, M'. Glabrioni, M'. Lepido[*](M'. Lepido ante C. Pisoni habent D), L. Volcatio[*](Volcatio cns: Vulcatio Vt), C. Figulo, D. Silano, L. Murenae, qui tum erant consules designati; placuit idem quod consularibus M. Catoni, qui cum multa vita excedens providit, tum quod te consulem non vidit. maxime vero consulatum meum Cn. Pompeius probavit qui, ut me primum[*](ut me primum Vcn2: ut te primum n1s: ut primum te t) decedens ex Syria vidit, complexus et gratulans[*](congratulans c) meo beneficio patriam se visurum esse dixit. sed quid singulos commemoro? frequentissimo senatui sic placuit ut esset nemo qui mihi non ut parenti gratias ageret, qui mihi non[*](non mihi D) vitam suam, fortunas, liberos, rem publicam referret acceptam.