In Libros Aristotelis De Caelo Paraphrasis

Themistius

Themistius. Themistii In Libros Aristotelis De Caelo Paraphrasis (Commentaria In Aristotelem Graeca, Volume 5.4). Landauer, Samuel, editor. Berlin: Reimer, 1902.

His autem terminatis, de eo, Ι quod deinceps sequitur, [*](f. 19v) dicendum est. dicimus itaque potentiam, hoc est esse posse et quod actionem aliquam efficere potest, optimo iitreQx ultimo fine rerum, quarum actio possihilis est, et ex eo, quod maximum potest, definiri statuique debere. si de quouis esse posse et posse non esse dicimus, ut de animali quodam vel quantitate vel qualitate vel posito aut quovis alio in universum ceterorum praedicamentorum, hae duae potentiae eodem modo terminato tempore in eo erunt, ut tempus, quo est, in universum termiuatum existat et tempus, quo non est, vel tempus, quo est album, nee non etiam, quo album non est, si [*](7 impossibilitas et sq.] duplum (7. 9) fort. ὑπερβολή. Inmc locum obscurum Al circuuiiie videtur verbis: nihil autem nos conturbet finis et quasi summa eorum, quae quisque potest, constituatur enim ex eo quod maximum potest, uel non potest, finis ac terminus eius, quod quisque proprie posse vel non posse dicitur. 14—16 sed— percepturum om. Al.: <> supplevi —potest (26)] ita Al: fort, levi emendatione vertendum est: optimo iure in rebus, quarum actio possibilis est, > id quod plurimum est: cf. adnotat. seq. 29 optimo et sq.] hoc loco ne ipse quidem Al. interpretationem conatus est, superiori similem veluti: in visibili ex ultimo fine, in rebus, quarum actio possibilis est, ex eo . .)

erit in eo poteutia, qua album et iion album erit, ac in ceteris [*](f. 19v) praedicameutis eodem modo. si euim uon sit certae cuiusdam maguitudiuis tempus, quo in eo essendi vel nou essendi potentia erit, qnidquid illud sit et in quovis sit, sed tempore interminato haec ei insit, ut maximum suntmumque tempus in rebus non sit, cuius com- paratione sit alterum minus, sed eo mains semper, quod adversarius aliquis proponit, existat et possit quoque plus alio tempore operari: profecto igitur eius potentiae, quibus erit et non erit, infinitae ex- titerint, quod fieri non potest.

Id autem apertius dilucebit, si ea, quibus id, quod fieri nou potest, et falsum ditferunt inter se, ante explicuerimus, cum unum idemque ea uon sint. quare cum earn, quam intendebat, demou- strationem Aristoteles praemisisset, siquidem unumquodque eorum duobus dicitur modis, ait, (anteqnam shnjulas partes prosequatur): haec duo atque eorum coutraria duobus modis dicuutur. deiude exemplo alterum duorum modorum docuit, quibus unumquodque eorum dicitur, atque ad alterum regreditur. lioc ordine oratio eius procedit. nunc autem a me intelleges, qua ratione unumquodque horum duorum duobus modis dicatur. quod fieri non potest, aliud ex suppositione, aliud vero suapte natura absolute dicitur. ex suppositione quidem, ut triangulum non posse duo tertio aequalia habere latera; haec autem eius positio fieri non potest absolute, quandoquidem suapte natura necessaria est, vel earn quidem loco eorum posuit, quae sane esse non possunt, veluti ex suppositione falsa, quod autem absolute, eius explicatio cum proprio exemplo adhuc dicetur; etenim quod absolute fieri non potest, est veluti triangulum habere angulos quatuor [rectis aequales]. itidem quod fieri qotest, aut ex suppositione aut omniuo et absolute dicitur. ex suppositione euim, ut diametron later ibus commensurahilem esse; hoc vero fieri posse ex falsa quadam suppositione posuit; atqui absolute aliquid fieri posse dicitur, ut .diametron lateribus incomvumsurabilem esse.

Falsum quoque, aut ex suppositimie aut absolute erit. ex suppositione quidem, ut si, ambulaute aliquo, se ambulare dixerit, alter deiude supeiveniens ei dlcat: falsum profers; hoc etenim verum est, at falsum statuimus. absolute vero falsum dicitur, ut si, uon ambulaute aliquo, se ambulare dixerit. eodem iure et verum quo- que aut ex suppositione dicitur, veluti positio quaedam, quae falsa sit, ut si Xauthus vivus sit, ac mortuum esse dicamus, aut absolute, ut si Xauthus vivat, ac eum vivere affirmemus. cum autem hos modos posuisset, quibus istaec nomina dicuutur, ac eum modum [*](6 sit — minus] ita Al duee Aristot.: codd. corrupti 21 adsumphmi exemplum vix probares; fort, tertio deiendum et pro fieri non potest (22) legeiidum non est impossibile 27 rectis aecjuales om. codd.)

agisignasset, quo aliquid absolute fieri uou posse et quo absolute [*](f. 19v) falsum dicitur, ad auibo iu uuiversum regreditur eorumque diffe- rentiam enumerat, inquiens: uou igitur idem est, quod absolute fieri uou potest et absolute falsum, siquidem differuut iuxta exemplum ab eo allatum ac eo etiam, quoniam id, quod fieri uou potest, omuiuo falsum est, uou autem e coutra, ut scilicet quod falsum est, omuiuo fieri uou possit.

His praeterea alium modum adiunxit, qui scopo ab eo pro- posito suffragatur, aitcpie: accidit autem impossibile ex impossibili, siquidem affirmare voluit, ad id, quod fieri uou potest, id, quod fieri uou potest, uou autem id, quod fieri potest, omuiuo sequitur; uec uou etiam ad falsum omuiuo falsum cousequitur, quemadmodum iu Primo de ’ismo declaravit. praeterea osteudit, qua ratione aliquid potestatem ad opposita habere possit, et quaudo id verum, quaudove falsum existat. etenim vere quidem aliquis lias duas poteutias habebit, veluti quod stet ac sedeat, falso autem, ut vide- autur hae duae poteutiae simul iu eo operari, hoc est, ut simul et sedeat et stet, fierique etiam potest, ut vis quaedam ad unam- quamque harum duarum actiouum termiuato tempore in aliquo sit, veluti quod sedendi tantum vis hoc tempore iu eo existat, alio vero tempore standi potestas; etenim si hoc iure in eo se habebuut, simul esse minime dicuntur. verum dicemus ei vim contrarietatis inesse; etenim quocunque tempore altera potentiarum erit in eo, et Ι reliqua etiam iuillo extiterit. hac igitur ratione [*](f.20r) cousouum erit in iis, quibus termiuato tempore potestas inest. si vero uonnulla immenso tempore multorum potestatem habebant, fieri igitur uou poterit, ut facultatum actiones alio tempore iu illis ostendantur. dixit: sed hoc simul in- venitur, et non dixit, quamobrem simul depreheudatur. omuiuo vero couveuit, ut aliquando simul iuveniatur ; etenim altera duarum potentiarum, quae in iis sunt, si semper existat, et alterius potentiae actio nuUo unquam tempore sit, earn facultatem, quae hanc actionem agit, non habebuut; vis namque dicitur iu respectu ad actionem.

At cum ipse hoc absolute asseruisset, propterea conclusionem ex eo uou deduxit idque coutrario ordine demonstravit, inquiens: qiiicquid semper existens cormptionem admittit, actu vim habet, quae cum iufinito tempore protrahitur, quemadmodum mundo ipsam semper inesse asserunt, ac insuper convenit, ut eius privatiouis potentia actu sit, quae eadem ratione iufinito tempore protrahitur. [*](40 toto euim eo tempore, quo altera duarum potentiarum iu eo existit. 13 Primo] Anal. Prior, I, cap. 15 18 post etiam add. oirmes non 28 dixit cm. Al.)

reliqua etiam poteutia iuvenitur. et si eiusmodi potentia semper [*](f.20r) iu 60 extiterit, igitur fieri non potest, ut ponamus actionem potentiae, quae semper est, in eo aliqiio tempore iuveuiri, adeo ut haec actio sit atque alterius quoque potentiae actio existat. ita igitur consouum esset, ut duae actiones simul ambae inveniantur; haec autem si ita se habent, suum esse et non esse simul erunt, siquidem istaec duo harum duarum potentiarum actiones sunt, hoc autem simul et fieri non potest et falsum existit. etenim si id, quod ad hunc sermonem omnino consequitur, falsum (ut dixit) tautummodo extiterit, atque <potentia> falsa posita fuerit nee non etiam alterius potentiae actio, ex adiunctioue <ens,> fuerit statuamusque id quoque falsum positum esse, si itaque hoc pacto res se habeat, omnino fit, ut uuum idemque sit et non sit, uecessarium ex adiunctione falsa, hoc est, aliquam duarum potentiarum actionem esse; modo autem quoniam, etsi falsum sit, fieri quoque non potest, perspicuum est, Jioc ad id, quod fieri nou potest, omnino consequi.

Altera vero enuutiatio falsa tantum existit, hoc est, ponere actionem eius, quod non est; haec etenim locutio si fieri non posset, ex ea utique remeatio fieri posset: cum fieri non possit, ut muudus non sit, conveuit ergo, ut necessario sit.

Atqui sermoui locum reliquit, alteram divisionem fieri non posse, uempe dicentem, omne, quod semper est tempore infiuito, omnino fit, ut id semper non sit. etenim haec enuntiatio semper <existens> non solum interitum nou admittit, quoniam propriam corruptionem evadit atque ab ea recedit, verum etiam absolute interitum non recipit.

Si vero id, quod semper est, absolute interitum non admittit, necessario fit, ut non generatum quoque existat. si euim generatum est, omnino idem gignitur atque efficitur ahsurdum; etenim fieri poterit, ut aliquo tempore nou sit. cum enim dicimus illi potentiam inesse, ut nou sit, conveuit, ut illius potentiae actio aliquando ei contiugat, quo quidem tempore non sit, sive hoc terapus, quo non est, infinitum extiterit sive finitum. verum si non semper sit statuamusque ipsum aliquo tempore non esse, finitum existet: ex hoc igitur colligi poterit, id esse et non esse; sin minus, quocunque modo ens ortum sit, aliquo tempore non esse poterit. generatum enim ac corruptibile idem est; verum in hoc tantum differunt, quoniam id corruptibile est, quod nunc est, [*](2 non codd. Al; at coll. 281b21 ἕστω ὑπάρχον fort. del. 10 atque — posita scripsi: atqui falsum positum libri 11 alterius siisp. ex adiunct. non sit Al (ens addidi): huius sermonis sit, videlicet non esse (?) codd. 14 falsa] falsum oniDes 16 falsum Al. 24 crisiens supplevi: ad rem cf. Simpl. 327, 17 non scripsi: si codd. Al 34 aliquo einendavi: verum quoniam semper non est, statuamus ipsum esse in tempore, quo nullum finitum existit Al.)

et postea nullum est, et quod fieri nou potest, ut sit postea, [*](f. 20r) generatum vero est, quod prius non fuit quodque non esse poterat, sed postea ei coutingit esse, quemadmodum vero nos, quouiam posuimus, quod semper est, esse corruptibile, quia adest semper vis, qua fieri potest, ut non sit, plane oraniuo sequebatur unum et idem simul esse et non esse, eadem etiam ratione, si ipsum generatum esse posuerimus, quoniam poteutiam habet, qua aliquo tempore non esse potest, hinc uecessario fit, unum et idem esse et non esse, sed non est tempus, quo possit, quod semper est, sempiternum nempe, non esse, fierique non potest, ut hoc tempus sit, sice finitum sit, quo id non erat, sive ifinitum; in infiuito enim finitum plane est comprehensuvi. et quamvis absurdum ac dissentaneum sit, ut dicamus idem esse et non esse, id tameu ex ea suppositione omuiuo deducitur, quam autea posuimus. perspicuuiu igitur ac mauifestum est fieri nou posse, ut unum et idem semper essendi ac non esseudi poteutiam habeat, hoc est ut semper possit esse et nou semper possit esse, haec etcuim eius locutio, semper potest, quae esseudi vim habet, couveuit ut autea commuuiter iutellegatur cum eo, quod non est. harum vero duarum contrariarum oppositio est; affirmatioui quidem, in Ι qua dicitur, [*](f. 20v) semper potest esse, ilia negatio opponitur, non semper potest esse, plurimae euim sunt, quae simul falsae existuut, ut puta Callias vivit vel Xanthus certat, siquidem, si dixerimus, semper Gallias potest esse, falsa haec propositio erit, pariter et haec, nou semper Callias potest esse, nee ullo uuquam tempore contingit ut ambae simul verae existant. corruptihile eteuim nos aliquid dicimus, vel ex eo, quod semper poteutiam habet, ut non sit, vel ex eo, quod poteutiam habet, qua omnino non sit, et ex eo, quod habet poteutiam, ut omnino nou possit semper esse; uec aliqua harum duarum iuest ei, quod semper est. hoc autem deduxit, dum asseruit neque negationem etiam, veluti si pronuutiassem, uon est semper.

Perspicuum est igitur in hoc sermone id duobus modis simul omnino fieri non posse, si id, quod est, positum fuit, posse non semper [*](35 esse, et si pouatur, quod potest semper esse, nou fieri posse, ut semper sit. hoc autem apertissime declaravit; eteuim huic propositioni, potest semper esse, ilia opponitur, nou potest semper esse, oppositioue coutradictionis, siquidem negativa propositio est, in qua praedicatum tantum negatur. iusuper eodem moda, quo conharum 19 et sq.] ’ emend. : hae vero duae contrariue sunt atqiie oppositae 22 plurimae — lU puta] ita Al: fort, vert.: plurimum enim simul falsae existunt, queinadmoduni si dicus 25—27 nec ullo—ut non sit excicl. in cocld.; vel (pr.) suspectiun mihi videtur. 28 er] fort, vel 39 insuper et sq.] cf. Simpl. 329, 19 et sq.)

traria oppouuutur, si modiim aliquem illi adiuuxeiimus, veluti [*](f. 20v) est necesse vel est conliugeus, icbi negativam quidem particulam his modis adicimus, ut iu Libro Περὶ ἑρμηνείας demomtmtum est, ita hoc iu sermone earn terminamus ordinamusque uegativam particulam, dum non adverbio semper adiecimus, quod esseudi modus est. et cum hoc etiara, adverbium semper in aeteruis ipsi esse, quod diciraus in corruptibilibus, aequatuv; simul autem cum verbo esse disponimus negativam particulam semper iis in rebus, quae ut contravia opponuntur, ita iu his banc particulam non cum adverbio disponimus. hoc autem in loco osteudit fieri non posse, ut unum et idem possit semper esse possitque semper non esse et non possit semper esse.

Praeterea deinceps, hunc sermonem cum altero ei proximo prosequitur eumque omuiuo deducit, dum inquit, fieri non potest, ut aliquid sit semper ac simul generatum existat. eius autem scopus, quem sibi ab initio sermonis proposuit, hie est: nemjje fieri non posse, ut aliquid sit semper et idem sit corruptibile neque etiam aliquid generatum, quod interitum non admittat, ac eo potissimum iu loco, ubi inquit: nonnulli autem existimarunt fieri posse, ut ingenerabile quippiam corrumpatur et (jeneratum incorruptibile perduret, ut in Timaeo invenimus.

Qua autem rati one id omnino contingat, hoc in loco retulit, dum ait:

Duorum (enim) terminorum, si posterior sine priore in- esse non potest, et reliqua, quae sequuntur. Aristoteles autem hoc. in loco iutendit, quod si duo termini sint, quorum prior ad posteriorem cousequatur, si prior non sit, neque etiam posterior erit; etenim animali non existente, neque etiam homo erit. ita si duos terminos statuerimus, quorum alter sit, fieri non posse, ut non sit, ac alter interitum non admittere, si quod semper est, fieri non potest, ut non sit, ipsum quoque immortale erit. atqui maior propositio vera est, quare minor etiam vera erit. si itaque banc sequelam perpenderis, veram profecto eam invenies. etenim, quod fieri non potest, ut non sit, omnino ut sit, necesse est; veroomnino vero omnino convenit ut sit, idem plane immortale est. similiter quod semper est, fieri non potest, ut sit generatum, si in hac tantum se- quela mortalis loco geuitum sumatur; etenim si ei, quod semper est, non contingit aliquando non esse, ingenerabile quoque existit. atqui maior propositio vera est. Iluic autem aliquis fortasse occurret, inquiens, banc positionem congruam esse, nempe quod semper est, ingenitum existit, id vero omnibus iis modis non est, quibus geuiti nomen dicitur, sed eo tantum modo, quo temporis initium demonstrat. [*](3 Περὶ ἑρμηωείας] cap. 12 18 nonnulli et sq.] p. 280a28.)

siqiiidcm est seeimdum alios modos etiam miuor, secundum [*](f. 20v) autem secundum modum, quo id nomen, hoc est non generatum, de ea siguificatur, facile excluditur, cum falsa sit propositio, (piae liabet, fieri non potest, ut id, quod semper est, ortum liabeat, sed haec eius positio fuit, nempe quod semper est, fieri non potest, ut non essendi vim liabeat; earn igitur incongrue retulit, alibi namque id fieri posse declaravit.

Hie autem noster sernio, qui id excludit, quod ex adiunctione fiuitum dixit, syllogismo locum reliquit, qui non causam ut causam ponit. in universum autem id in toto sermoue uostro deprehendi licet, si id, quod semper est, fieri potest, ut non semper sit, absudum nempe ac dissentaneum non esse, ut statuamus id actu non esse, ac ponamus id, quod aliquaudo contingit, intermiuatum quidem Ι esse, quandoquidem id etiam, quod semper est, potest [*](f. 21r) esse ita, et non esse; baec autem positio absurcla est ac fieri non potest, sed huic profecto ita occurritur, hoc perabsurdum omuino non convenit, ut ex ea adiunctione deducatur, nempe quod semper est, potentiam habet, qua potest non esse, sed ex adiunctione eius quod fieri non potest, hoc est, id quod est, aliquo tempore sui esse non erit; hoc primae sententiae auctores miuime posuere, qiiare neque etiam deprehendi mus, ut ad id omuino consequatur, quod illi statuerunt; atqui de hoc superius meminit. post haec hunc ser- monem ita producit.

Quoniam autem negatio huius, semper posse esse, et reliqua quae sequuntur.

Atqui in hac enarratione inteudit alio quidem modo declarare, id, quod semper est, non habere potentiam, ut possit non esse. cum autem, qui contendit aliquid alicui alteri rei non inesse, ad confirmandum suum dictum declarare oporteat, quouam modo illud assumat, quod dicit huic minime iuesse, id sane hac in explicatione fecit, quandoquidem, cum wZ, quod edistit, ea quoque potentia privasset, qua non esse posset, perspicuum fecit, quibus iu rebus haec potentia, hoc est non essendi, inveniatur. id vero hoc ordine de- monstratur. hoc in universum omnibus coutrariis inest — contrariorum autem riotio hoc in loco latius patet — utrorumque nempe nega- tionem simul eidem convenire, medio inter contraria existeute [utriusque naturae participi], vel minus, sed alteram in universum uaturam habenti. etenim album et nigrum (exempli gratia) con- traria sunt, horum autem singulorum negatio est, non album et non nigrum; hae vero duae negationes vere de eo colore dicuntur, [*](1 siquidem et sqq.] locus non integer 13 aliquando—esse (14)] ita Al: aliquo ter. pore interndnato coiiliiujit, eo contirujere codd. 14 est] ejjicit codd, 37 utriusque—participi oin. codd.)

qui album nig-rumque intercedit, siquidem medius est, ac etiam [*](f. 21r) de soiio, qui medius uon est. (juodsi cnntravia quoque medio vacent, cent, idem saue continget; uuiversa etenim negatio eidem conveuit, quemadmodum si dixerimus sonus uon est par uecjue impar. id vero cum egisset, quod semper est et quod semper nou est, veluti duo contraria statuit idque in liac explicatione posuit: nempe Aawc enuntiationem, semper nou esse, illi opponi, semjier esse, oppositione coutrarietatis, quod vero non semper est, contradictionis oppositione illi adversari. quoniam vero haec duo contraria sunt, eormn negatio, hoc est nou semper est <et non semper non est> , eidem nempe ei, quod aliquando est et aliquaudo uon est, quod nou semper est, medium inter ipsum ac suum coutrarium locum teneat vel omnino diversum sit ab iis; sed Aristoteles medium illud posuit. dum vero ait: utriusque enim negatio aliquaudo conveniet, si Που sit semper, nou ita intellegi debet, perinde ac si dixisset, quod quamvis utrorumque coutrariorum negatio simul medio nou couveniat, negatio tameu alicuius eoruni ei conveuit — etenim con- veuit, ut simul in eo semper sint — sed ita profecto intellegitur, ac si dixisset, quod utrorumque contraiiorum negatio ei, quod medium est, omuino conveuit, si nou semper nou ens est nee semper eus est, sed aliquaudo hoc, aliquando alio modo sit.

At quoniam demonstratione non probacerat, utrorumcpie coutra- riorum uegationem eidem couveuire, de hoc etiam verba facit ac huius rei demonstrationem in litteris posuit. duo igitur contraria, quae eidem simul couveuire uon possunt, AB litteris designavit uec non uegationem tou A xh C, negatmiem vero τοῦ B to D esse vo- luit; atqui statutum fuit ambas eiusmodi negationes sibi invicem ut coutradictoria oppoui, horumque duorum A et B medium sit E. tunc inquit: ipsi Ε aut Α inest aut C; at A ipsi E non couvenit, igitur C conveniet E. praeterea quoque statuamus vel B vel D ipsi E inesse, sed B uon conveuit ipsi E, igitur D conveniet E. con souum igitur erit C et D, quae AB negationes sunt, eidem, uempe E ipsi, couveuire, siquidem E uon est B ueque A, sed utrorumque medium absolute, verum cum id, quod in aliquo duorum contrariorum uon est, alterum per se genus iugrediatur — sonus enim nou est albus ueque uiger, quoniam ex eorum geuere uon est — eorum medium nou erit; medium uamque ex eorum geuere esse debet, color autem, qui iuter album et nigrum medium tenet, [*](6 — 8 hanc— contrarietatis] huic negationi non semper est, illam affirmationem . . oppositione (inquam) contradictionis Al. 8 non atldidi 10 <> supplevi 11 ei scripsi, si codd. et Al 11. 12 quod—est fort. del. 15 si addidi: nisi sit Al. 29 Ε (pr.) supplevi: aut ipsi inest, aut B: at A Al male 37.38 esse debet emendavit Al: est codd.: medium — debet fort. del.)

quamvis neutrum sit contiariorum, medium eorum existit, quandoquidem [*](f. 21r) ex illorum goueie est. quae vero subdidit: nee igituv, quod semper est, oriri et iuterire potest et quae deiude sequuntur, perspicua sunt, quippe iu altero duovum coutrariorum non esse ac medium eorum esse, idem est dicere. veluti si dicamus, album nou est uiiiium et uig-rum uou est album; cum vero id, quod inter album et nigrum medium teuet, album uou sit, igiturneque nigrum quoque erit, aequivaletque huic sermoni, qui habet, quod ortum babet aut iuteritum admittit et eius ratio est ratio medii, sempiteruum igitur non est. sempiternum uamqiie caput principiumque existit. si enim sempiteruum ortum baberet aut iuteritum sentiret, boc est dietu, ut principium medium extitisset, ex boc colligeretur unum et idem posse semper esse ac iuteritum admittere, quod falsum est ac fieri nou potest. |

[*](f. 21v)

Praeterea inquit: [quod fieri non posse] supra ostensum est, siquidem in idem revertitur. cum autem boc in loco dixisset, principia non converti neque ad media reverti, sempiternum namque fieri non potest, ut oriri [vel iuterire possit, ac id, quod oritur vel interit, sempiternum esse non potest, ex inductione boc deduxit, ut experiretur, uum ingenitum] cum sempiternorecurrat. addidit autem generatioui esse ac interitui esse, ut ostenderet, ea, quae retulit, esse et maxime proprie intellegi debere, non autem de illis dici, quod ori- ginem nou babent atque iuteritum non sentiunt secundum alios modos, quibus baec duo nomiua dicuntur. etenim quod origiuem non babet ac iuteritum non seutit, id <etiam> est, quod omuiuo nou est neque ex generatione ortum est, et reliqua, de (juibus sujiei-ius merainimus.

Hoc autem Aristoteles in proprio sermone explicavit se quod origiuem non babet et quod interitum non seutit, proprie accipere. deinde ummiquodque definivit. primum enim id est, quod nunc est nee superioribus temporibus vere dici potuit non esse, neque vere etiam dici poterit postea non esse, ac bis duabus propositionibus definivit quod origiuem non babet et quod interitum non admittit.

At quoniam posuimus baec mutuo sese cousequi ac unum cum altero recurrere, defiuitio igitur cuiuscunque eorum de singulo quo- que vere dicitur. quare si bae duae definitioues invicem coniungantur, utique ex illis sempiternum innovabitur; igitur consentaneum est, ut sempiterni defiuitio unicuique eorum conveniat. praeterea ait, quod ortum babet cum eo retro commeat, quod in- [*](18 —ingenitum (20) om. codd. 21 generationi] exspectes toj ἀΝήτῳ . . τῷ ἀφθάρῳ esse] ὅν δέ (a 25) 32 definitio eius, quod interitum non habet, excidisse videtur. fort, ante neque (32) addend.: incorruptibile vero est, quod nunc est)

teritum admittit, liaec autem cum eo nou recurruut, quod sempiternum [*](f. 21v) existit. et iuxta huuc ordiuem haec duo iuveuimus aliud ex alio consequeutia esse, uerape quod non generatum est et quod inteiitum uou seutit. ac unuuiquodque eorum cum altero recurrere osteudit, cum aute explicuerit, id, quod ortum liabet et quod interitum sentit, mutuo sese cousequi; hoc euim nondum declaratum fuit, sed suppositionis loco autea statutum fuit, dum dicebat, quandocunque statuerimus id, quod ovigiuem uou babet, iuteritum non sentire, omuino etiam convenit, ut id, quod genitum est, movtale quoque existat. pvaeterea cum banc seuteutiam in medium attulisset, nempe baec duo mutuo sese cousequi, facile profecto intellegi poterit, si duos terminos in uuiversum statuerimus, quorum uuus omni insit, ambo vero nulli, si fieri poterit in duobus illis secundae com- binatiouis termiuis, poterit quoque iu altero termiuo primae combinationis, ut cum alio secundae combinationis termino recurrat. et quoniam quod uatum est, quod iuteritum seutit et quod interitus expers est, boc iure se babeut, cum declarasset genitum mortaleque reciprocari, iis etiam demonstrat, quod origiuem non babet et quod interitum non sentit, eadem ratioue vicissim retro commeare. quod inter id, quod semper est, ac id, quod semper non est, medium tenet, cum neutro convertitur, id vero est, quod aliquando est et aliquando non est. etenim utrorumque con- trariorum uegationi, nempe eius quod semper est et quod semper non est, convenit, quod quandoque est et quandoque non est, id vero est, (juod originem babet et tjuod interitum sentit; id namque est, quod esse et non esse potest et borum duorum utrumque definito tempore, per id vero utrumque tempore definito tempus, in quo est, et tempus, in quo non est, intellegi volo, tametsi fieri non possit, ut id tempus terminetur, in quo non est. tempus enim, quod ante illius ortum praefuit, infinitum est, ita et tempus, quod post eius generationem est. quod vero bac ratione non esse dicitur, id convenit, ut aliquid sit ac deinde esse et non esse de eo dicatur. eo etenim non existente etiam quod eius causa non esse dicatur post suum esse, eius generatio percipitur diciturque de eo non esse secundum modum generationis eius, siquidem non erit in tempore, in quo nullum est, veluti domus et pannus, quorum utrumque terminatum quantitatisque participem esse constat, praefinitum est enim illud tempus, in quo genitum ac mortale erit, et tempus, in quo non erit, vel actu postquam interiit, vel [*](11 facile — poterit om. codd. 13.14 si fieri — terminis] vitiose; conicio itemque duos alios, si fieri poterit, ut prior terminus primae combinationis converlalur cum priore secundae combinationis , poterit etc. 16 post natum est supplendum et quod originem non habet 21 ὅ μηδετέρῳ ἀκολουθεῖ vix probandum)

potentia, autequam generaretur, poteutia quidem ex eo, quod est f. est [*](f. 21v) vel geuituni vel mortale.

Tempus autem, in quo est, quod semper est, ex utraque extremitate simul indefinitiim est, ita etiain et tempus, in quo uon est, quod semper nullum est. quod autem originem habet intritum [que] sentit, quandoquidem utrisque dispositionibus simul commune existit, hoc est, ut sit aliquid et non sit aliquid, defiuitione quofjue segregatum erit. ex his itaque cougruum est id medium esse inter id, quod semper est, et id, (piod semper non est.