Commentarii in Apocalypsin

Victorinus, Saint, Bishop of Poetovio

Victorinus Saint, Bishop of Poetovio. Victorini Episcopi Petavionensis Opera (Corpus Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum, Volume 49). Haussleiter, Johann, editor. Vienna, Leipzig: Tempsky, Freytag, 1916.

[Et cum apcru issct sujnacitlum secundum, llllcliui se-[*]( 6,3.4 )quens animal dicens: ueni et uide. et exiit alter equus r u fu set sedenti super illum datus est gladius maynus.] Equus russeus et qui sedebat super eum habens gladium: bella sunt significata futura, ut legimus in euangelio: surget enim gens contra gentem et regnum aduersus regnum et erunt terrae motus magni. hic est equus russeus.

[Et cum aperuisset signaculum tertium, audiui[*]( 6, 5 )tertium animal dicens: ueni et uide. et ecce equus niger et qui sedebat in illo habens stateram in manu sua.] Equus autem niger famem significat; ait enim dominus: erunt fames per loca. proprie autem extenditur uerbum usque ad Antichristi tempora, quando magna fames est futura quandoque omnes laedentur.

Statera in manu: libra examinis, in qua singulorum merita ostenderet. ait dux: uinum et oleum ne laeseris, id est [*]( 6, 6 ) hominem spiritalem ne plagis percusseris. hic est equus niger. 15-17 Hanc particulam Hieronymus ex Ticonii commentariis deprompsit, cuius longiorem expositionem Beatus p. 294 et 295 seruauit hunc in modum: Equus niger famem significat intra ecclesiam spiritualem, [*]( 6 Luc. 21, 10. 11. 11 Matth. 24, 7 ) [*](1 recensiones Hieronymi et posteriorum secundum ordinem apocalypsis sectionem de equo rufo ponunt ante sectionem de equo nigro Et cum ... magnus add. X sigillum H;S cum Vulg. sequens] secundum Hg\\Į3 cum Vulg. 2 exiit HSH3, ecce FIKM alter om. IKM equus alter F 3 data est gloria magna K 4 post equus add. quoque H russeus TDml, roseus CB\'is, rufus cet. eum] illum H 5 bella futura significant g 6 enim om. IK 7 post magni add. per loca IKS cum Vulg. hic] hinc TFm1, hi H est om. Tip russeus TDmlS, roseus CBIKg, rufus HM 8 Et cum .. sua add. X 9 animal tertium F 10 in eo g, super illum H staterem FK 11 autem om. X erit HIK 12 extendunt H 13 quando] quoniam e magna om. IK est] erit DIKM futura] uentura B quamque e 14 omnes] homines KM 15 post statera add. autem X post examinis add. est g 16 ostenderet TDm2eS, ostenderit DmlCBM, ostendet I, ostendat H, ostenduntur K dux T, duas DCB, dein eg, enim IlS\'is, enim dux FIKM ne] non S id est.. percusseris om. F 17 homines spirituales IKM spiritalem T, epiritualem (-es) cet. post est add. enim F )

(Et cum aperuisset signaculum qnwrtum, audiui[*]( 6,7.8 )quartum animal dicens: aeni et uide. et ecce equus pallidus, et qui sedebat in illo nomen illi mors.] Equus autem pallidus, et qui sedebat super eum nomen habebat mors. haec eadem quoque inter ceteras clades praemiserat dominus: uenturas pestes magnas et mortalitates. cum enim dicat: et infernus sequitur illum, id est expectat deuorationem animarum multarum impiarum. hic est equus pallidus.

[Et cum aperuisset quintum signacuJum, uidi subtus[*]( 6, 9 )altare animas interfectorum.] Animas occisorum uidisse sub ara id est sub terra. ara enim et caelum et terra dicitur, sicut lex ait imaginaria, ueritatis faciem meditante, qui duas aras, auream intrinsecus et aeream extrinsecus, fecerat. nos autem intellegimus aram ita dici domino nostro nobis et quod per malos praepositos uerbum praedicationis paruulis minime praebeatur ...... Proprie autem extenditur uerbum usque ad Antichristi tempus, quando grandis fames est futura, quando et omnes laedentur. statera autem in manu libra est examinis; in qua singulorum merita ostendet, id est iustitiae simulationem, cum foras ostendit quod intus non habet; ait enim: uinum et oleum ne laeseris. dum autem in medio animalium dicitur: ne laeseris, ostenditur illic intra ecclesiam esse simulationem sanctitatis, quae ecclesiam spiritualiter laedit, quia infirmas mentes ad suam sectam perducit; cui tamen dicit: ne laeseris, acsi dicat: hominem spiritualem ne plagis percusseris etc. [*]( 6 cf. Matth. 24, 7 14 cf. Ex. 30, 3 et 27, 2 ) [*]( 1 Et cum .. mors add. X 2 pallidus equus K 4 autem om. <I> 5 promiserat IKgs$ (p. 300) 6 uentura IK 7 cum enim dicat om. F, quod enim dicit IK inferus H, item cod. Amiatinus sequitur T, sequebatur X cum Vulg. illum] eum CBK expectabat BIKg 10 Et cum .. interfectoram add. X sigillum H cum Vulg. sub altari H 11 post altare add. dei HIKM occisorum] interfectorum FK post interf. (occisorum I) add. dicit se IK post uidisse add. se narrat S 12 post ara (pr.) add. dei S terra (aZ £ .)] terram T 13 faciem scripsi, factae F, facie cet. meditante TFM, mediante IK et codex Millanii, meditantes S, medietatem H; post meditante supple eo qui TFHMS, quae cet. 14 aureas TD(l) et aeream S, et H, om. cet. extrinsecus om. DCBIKM fecerat ponit post aras S 15 aram <&SS, auream T, aram auream S, aram auream coelum g nobis om. M )

testimonium perhibente; ait enim: cum offeres munus tuum ad aram - utique munera nostra orationes sunt quae offerimus — et ibi recordatus fueris habere aliquid fratrem tuum aduersum te, relinque ibi munus tuum ante aram: utique ad caelum ascendunt orationes. si ergo caelum intellegitur ara aurea quae erat interior — nam et sacerdotes semel in anno introibant, qui habebant chrisma, ad aram auream. significante spiritu sancto Christum hoc semel facturum —, sicut ara aurea caelum agnoscitur, sic et ara aerea terra intellegitur, sub qua est infernus, remota a poenis et ignibus regio et requies sanctorum, in qua quidem ab impiis uidentur et audiuntur iusti, sed neque illic transuectari possunt. hos ergo tantos, id est animas occisorum, expetere uindictam [*]( 6, 10 ) sanguinis, id est corporis sui, de habitantibus super terram uoluit nos cognoscere qui omnia uidet. sed quia in nouissimo tempore et sanctorum remuneratio perpetua et impiorum uentura est damnatio, dictum est eis expectare; et pro corporis sui solatio [et datae sunt illis singulae [*]( 6, 11 ) [*]( 1 Matth. 5, 23. 24 6 cf. Ex. 30, 10 et Hebr. 9, 7 8 cf. Hehr. 9, 8 12 cf. Luc. 16, 26 ) [*]( 1 offeres TDFS, offers cet. 2 ad] ante F munerans scas F orationes] oblationes T quae] quas eg quae off. or. sunt IK 3 quia frater tuus habet aliquid adu. te IK cum Vulg. aduersum te frater tuus H 5 aram] altare FK cum Yulg. ascendent D operationes H si TDmlFIK28, sic Dm2HM, sicut CB, om. S 6 sacerdos F 7 in- troibat Fm2 crisma CFIM, chrismam T, chorismum H 8 significantes T hoc om. K 9 Sicut (= sicut ut) I sicut.. agnoscitur om. BIJJ cognoscitur H, intelligitur C aerea] aurea H 10 qua] quam T remota.. ignibus] penarum et ignium IK a om. DCB 11 quidem om. IK 12 audiantur F, audientur g iusti] iniusti I sed] et DGB\'iS neque] nec F, non g illic YKMSS&, illuc Heg, illis F transme*ari Dm2, transmeare CB cum Vulg. hos] nos e, os F 13 ergo] enim F tantas S, tantum 58, cantus IK, sanctos g expectere D, expectare 33 14 id est om. lICJI corpori TF 15 qui oninia] quoniam H uidet] iudicat I 16 et pr. om. DCB, etiam g 17 est uentura g expectate GB58 expectare et om. I 18 solatium F et datae ... albae add. X cum Vulg. et om. S singulis M stolae albae singulis F )

stolae albae] acceperunt, inquit, stolas albas. id est [*]( 6, 11 ) donum spiritus sancti.