Epitome Divinarum Institutionum

nos uero neque detrahendos neque minuendos esse di- cimus. non enim per se mala sunt quae deus homini rationabiliter inseuit, sed cum sint utique natura bona, quoniam ad tuendam uitam sunt adtributa, male utendo fiunt mala.

et sicut fortitudo, si pro patria dimices, bonum est, si contra patriam, malum, sic et adfectus, si ad usus bonos habeas, uirtutes erunt, si ad malos, uitia dicentur. ira igitur ad coercitionem peccatorum id est ad regendam subiectorum disciplinam data est a deo, ut metus licentiam conprimat et conpescat audaciam, sed qui terminos eius ignorant, irascuntur paribus aut etiam potioribus: inde ad inmania facinora prosilitur, inde ad caedes, inde ad bella consurgitur.

cupiditas quoque ad desideranda et conquirenda uitae necessaria tributa est, sed qui nesciunt fines eius, insatiabiliter opes congerere nituntur: hinc uenena, hinc circumscriptiones, hinc falsa testamenta, hinc omnia fraudum genera eruperunt.

libidinis autem adfectus ad procreandos liberos insitus et innatus est, sed qui limites eius in animo non tenent, utuntur eo ad solam uoluptatem: inde inliciti amores, inde adulteria et stupra, inde omnes corruptelae oriuntur.

redigendi sunt ergo isti adfectus intra fines suos et in uiam rectam dirigendi, in qua etiamsi sint uehementes, culpam tamen habere non possunt. [*](INSTITUTIONES 1-3 (-inseuit)] VI 15, 3 s. 1-7] VI 16, 7 s.; c. 17; 19,5. 5-7] VI 14, 3 s. 7-12] VI 16, 10 (irasci); 19, G-10. 12-16] VI 16,10 (cupere); 19,6. 9 s.; cf. VI 17, 10.14. 16-20] VI 16,9 s. (libidine commoueri); VI 19, 6. 9 s. 20—740,2] VI 16,11; 17,9.12; 19,11. ) [*](TBP] 3 inseruit B bon*a (i er.) B 4 raJd B adtributa TP\', attributa BP1 fiant B et om. B 5 dimicemus T 6 malum] n malum est B affectus B habeat T 8 regemdam (m del.) T 9 a deo om. T, fort. recte conpremat (e ex i) sic B, co I pescat TB 10 ignorat irascitur BP 11 po*tiorib: (n ? er.) P proselitur P1, corr. P3 12 caedes (sq ex a m. 2) P quoque] quae ut uid. B\', *uerrlO B2 13 conquirenda (e in ras. ex a ? m. 3) B 14 insatiabiliter (pr. t ex c m. 2) P congererrel P1 15 uenena (u ex b) B circumscribtiones TB 16 fraudrilUm P1 generlaJ P 17 liberos] filios B natus B 18 in om. BP utuntur] ut in T 19 inlicent T, itfliciti B7 corruptelraJe B 20 redigendi (alt. i ex o) B 21 in om. T redigendi B 22 uehementius P possint BP ) [*]( 47* )