In Hieremiam Prophetam Libri Sex

nimirum hoc illud est, quod et apostolus loquebatur: non enim eius ignoramus astutias. hic tacet, alibi criminatur, mittit in uniuersum orbem epistulas byblinas, prius auriferas, nunc maledicas, et patientiam nostram de Christi humilitate uenientem malae conscientiae signum interpretatur. ipseque mutus latrat per Alpinum canem, grandem et corpulentum et, qui calcibus magis possit saeuire quam dentibus.

habet enim progemem Scotticae gentis de Brittannorum uicinia, qui iuxta fabulas poetarum instar Cerberi spiritali percutiendus est claua, ut aeterno cum suo magistro Plutone silentio conticescat. uerum haec alias. nunc in Hieremiam tertium aggrediar librum, in quo conabor, frater Eusebi, latissimos explanationis campos angusta commentariorum semita coartare. [*]( 5 cf. Ouid. Am. I 8, 104. Ambr. De Tob. 9, 35. Prud. Hamart. 335. 336. Phoebad. c. Arrian. 3. Aug. In euang. Ioh. 7, 6. Carni. ada. Marc. I 86 (Weyman, Archiv XIII 390) 8 cf. II Reg. 3, 27 9 *II Cor. 2, 11 10 hie] scil. Rufinus cf. *Esai. 18, 2 11 cf. Eccli. 2, 4 13 cf. Esai. 56, 10 Alpinum canern] scit. Pelagium, cf. Hieron. adu. Pelag. I 28 p. 712. Oros. Apol. 31, 2 ) [*]( 1 explanatione Pa.c. 3 traderem MAPa.r. 4 uris P o circum- liniens VP,Mp.c. 5 dulcidinem P,La.c. 6 peccoris Ma.c. peccatorum P 7 reda (i s. e alt.) P prouiso Ma.c. 8 abner V,MAPp.r.,υ 10 in s. M. L epistolas A V 11 biblvnas (y ex i: fort. uoluit byblinas) L biblinas cet. aurificas V 12 de] in MVP, Aa.c.m3 ueaiente P 13 alpimom P albinum codd. Asgiensis CCXXX, Vercellensis CLIV 50, Monacensis 14425 et Vallarsius cannem P 14 corpulentem Pa.c. 15 habeat M scotieae VΡυ 16 brittanorum M britanorum V uicina VP,MAa.c. terbcri VMAPa.c. 17 clauo V,Mp.c. clabo (r s. b) P aetertio V 18 platone V,Mp.c.Pa.c. hoc v heremiam La.c. 19 adgradiar P )

[*]( 12,1.2 ) Iustus quidem es, domine, si disputem tecum — siue quia satisfaciam tibi—; uerumtamen indicia loquar ad te: quid est, q quod u ia impiorum prosperatur, bene est omni bus, qui praeuaricantur et inique agunt? plantasti eos et radicem miserunt, proficiunt — siue generauerunt filios — et faciunt fructum; prope es tu ori eorum et longe [*](2 )a renibus eorum. Contra omnes quidem inique agentes ista disputatio est et septuagesimi secundi psalmi breuiter sententia conprehenditur, in qua propheta ait: quam bonus deus Israhel his, qui recto sunt corde! mei autem paene moti sunt pedes, paene effusi sunt gressus mei, quia zelaui in peccatoribus pacem peccatorum [*](3 )uidens et cetera. sed proprie contra hereticos dicitur, qui cum sint impii, uia eorum prosperatur generantque filios eos, quos in heresi deceperunt, et praeuaricantur et inique agunt, ita ut ecclesiam spolient et. dum in prauitate sententiae perseuerant, iactent se a deo esse plantatos et radicem misisse, generasse filios et attulisse fructum; qui, cum Christi nomen saepius replicent, habitatorem sui non habent deum iuxta illud Isaiae: populus hic labiis me honorat, cor uero eius longe est a me.

[*](12,3 )Et tu, domine, nosti me, uidisti me et probasti cor meum tecum. congrega eos quasi gregem ad uictimam et sanctifica eos in die occisionis! \'Nullum\', inquit, (scandalum est, quod impii siue omnes heretici pro tempore floreant; tu enim, domine, nosti me et [*]( 2 *Hier. 12, 1 6 *Hier. 12, 2 10 Ps. 72, *1. 2. *3 21 *Esai. 29, 13. cf. Matth. 15, 8. Marc. 7, 6 27 *Hier. 12, 3 ) [*]( 1 quidem| tu add. Vulg. es] tu add. v 2 sčisfaciam Aa.c.m3 3 iudicia; iusta Ap.c.m3 cum Vulg., add. s. u. m2 M loquor P quid est qaod] quare Vulg. 4 ee V 7 tu (u s. u.) L, om. VP 8 iniqua Y 9 LΧΧ·ΙΙ· P psalmo Pa.c. 11 isrt ds VP his qui om. MAP recti r rectis MAP sunt om. MAP 16 in s. u. m2 V 18 iacunt P,Ap.c.,v a do se P esse om. V 20 suum v 21 eseiae M eaaiae YP,Aa.c. gero 1 autem v 23 me] & add. s. u. M 27 ipso MVP, (I pro s. ipso) 4 )

quem ita nouit pater deus quomodo filium suum? nemo enim cognoscit filium nisi pater et nemo cognoscit patrem nisi filius et. cui uoluerit filius reuelare. \'licet\', inquit, \'proficiant, licet filios generent et faciant fructum heretici et prope sis tu ori eorum et longe a renibus eorum, id est conscientia, tamen non parua est consolatio, quod -quasi pecora saginantur ad uictimam.

congregas eos in urbem Hierusalem siue in sua conciliabula, ut quasi uictimae caedantur in mortem et tunc sanctificentur, cum ecclesiastico fuerint mucrone iugulati; interfectio enim hereticorum salus eorum est. qui decepti fuerant\'.

[*]( 12,4 )Usquequo lugebit terra et herba omnis regionis siccabitur propter malitiam habitantium in ea? consumtum est animal et noluere, quoniam dixerunt: non uidebit nouissima nostra siue non uidebit deus uias nostras. Quicquid in mundo uel bonorum accidit uel malorum, non absque prouidentia et fortuito casu accidit. sed indicio dei. terra nunc sterilis [*](2 )est, herba siccatur: uis nosse rationem? malitiae habitatorum eius hoc faciunt, ita ut et animalia super terram et caeli uolatilia consumantur, quia in usus hominum haec creata sunt omnia. qui in tantam consurrexere blasphemiam, ut dicerent deum ignorare uias suas et nescire, quid unusquis- 25 que passurus sit. quod autem dicit \'usquequo\', illud [*](2 *Matth. 11. 27. *Luc. 10, 22 5 cf. Hier. 12, 2 1< Hier. 12. 4 18 cf. Sap. 14, 3 ) [*]( 2 filium-cognoscit om. V 4 et-filiaa om. V 5 facient (n s. u.) P 6 hori P,La.r. 8 peccora V,Pa.c. congrega P,Ap.r.,v urbe MP 9 conciliabola Ma.c. 10 morte P 11 faerit Y 15 consumptum MAVP,La.c. 17 im M 18 accedit P 19 fortaita P aceedisse P 20 sicca∗tur P 21 pr. et om. v nolatilia caeli v 22 consummantur VP 23 tantamj uoluer add. s. u. Am2, sed exp. m3 consureiere (exere in ras.) M consurgere YP,Aa.c.m3 25 quod (d s. u.) LA illudl tSdiu Ap.c.m2 )