In Hieremiam Prophetam Libri Sex

[*]( 6, 9 )Haec dicit dominus exercituum: usque ad racemum colligent quasi in uinea reli quias Israhel; conuerte manum tuam quasi uindemiator ad cartallum! LXX: quia haec dicit dominus uirtutum : racemate, racemate quasi in uinea reliquias Israhel; reuertimini quasi uindemiator in cartallum suum!

Alii in bonam partem, alii in malam haec dicta suscipiunt. in bonam partem: \'cum uastata fuerit Hierusalem, reliquiae saluae fiant\'. in malam sic: \'ne unus quidem racemus et paruus botrus remaneat in uinea, omnia colligantur; et quodcumque iuueneris, instar uindemiatoris in cartallum conice, ut, quomodo ille racemos ad torcular, sic tu captiuos pertrahas in Babylonem\'.

[*]( 6, 10 )Cui loquar et quem contestabor, ut audiat? ecce incircumcisae aures eorum — siue uestrae – [*]( 5 cf. Hebr. 12, 6 9 *Hier. 6, 7. 8 14 *Hier. 6, 9 18 cf. Indd. 5. 13. Rom. 9, 27. 11, 5 25 *Hier. 6, 10 ) [*](1 audientur L ὰϰουσϑήσεται LXX 5 quod] quia v flageUat r dS P 6 recepit Pa.c. erudiretur FerudieturP 8 subiacemas] & add.P 9 con- solatione VP 12 racimum La.c. (passim) irtm V 13 aindimiator La.e. (passim) uindemiatur Va.c. 14 chartallum MV 15 racimate Pa.c.(bis) uineam P 16 reuertemini v uinderaiatur M chartallum MAV.La.c. (= lin. 21) 19 saluae s. u. m2 M fient Ap.c. nec P 20 colligentur υ 21 coice M,LAa.c. proice V colligite (llig s. u.) P collige v 22 quo MV,LAa.c. ra,emos (o ex u) L racemus MVP,Aa.c. torcolar Aa.c. captiuus VP.Aa.c. pertraharis P 23 babyIL La.r. (passim) babil. P 25 incircumcisa P.\' ) [*]( 6* )

si quis ergo dei uerba non suscipit nec habet praeceptorum eius intellegentiam, incircumcisis auribus est. simulque notandum, quod circumcisio in scripturis tribus generibus appellatur: in praeputio. in corde et in auribus; unde dicit et dominus: qui habet aures audiendi, audiat. uoluntate ergo nostra uerbum dei non suscipimus; et idcirco fit nobis in opprobrium, ut, quod datum fuerat ad salutem, nostro uitio uei-tatur in poenam.

[*]( 6, 11 a )Ideirco furore domini plenus sum, laborani sustinens. LXX: et furorem meum impleui et sustinui, et non consumsi eum. Iuxta Hebraicum ex persona prophetae dicitur, quod uenientem iram dei ante prospiciat et plenus sit furoris domini et iracundiae et ultra sustinere non possit nec pro peccatoribus audeat dominum deprecari.

iuxta LXX autem nouus sensus ponitur, quod ipse loquatur dominus et dicat: furorem meum conpleui feriendo populum peccatorem, et tamen retinuerit illum et non totum effuderit, ut reliquiae saluae fiant. quod mihi uidetur sibi esse contrarium; si enim conpleuit furorem suum, quomodo sustinuit, ne conpleret?

[*]( 6,11b. 12a )Effunde — siue effudit — super paruulum um [*]( 8 cf. Dent. 10, 16. 30, 6. Hier. 4, 4. Rom. 2, 29 9 Matth. 11, 11 14 *Hier. 6, 11 20 *Нier. 6, 11 22 cf. Iudd. 5, 13. Rom. 9, 27. 11, 5 25 *Hier. 6, 11 ) [*]( 1 non-audire (lin. 3) in mg. M ecce-illud ex Vulg. suppleuit Erasmus, om. codd. υ 4 uaccat V inpossibilitaa s. w. L contemptu codd. (torr. L) 5 discendit P,La.c. 6 suscepit Ma.c. 7 quo i] quae c iucircumcisio MVP,LAa.c. tribus generibus in acripturis v 9 et om. Px dominus om. P 10 suscepimus MP,LAa.e. 11 fneratj nobis. add. 9 14 sostenai L&.c. 15 consumpsi MA,La.c.. (con add. m2) P sumpsi V 18 aadiat P 19 loquar V loquatur om. v 20 et-meum om. υ 23 sustenuit La.c. 24 nec V 25 effudit| effundit MAV,La.c.,υ paruolum МPa.c. )