Epistulae

nos uero, qui purissima confitemur fide omnem hominem manifestandum esse ante tribunal Christi, ut recipiat unusquisque propria corporis, prout gessit, siue bonum sine malum, procul esse debemus uitiis. qui enim sunt Christi, carnem suam crucifixerunt cum uitiis et concupiscentiis. nec turbam sequantur errantem, qui se ueritatis discipulos confitentur. [*]( 2 *Tit. 1, lti 5 *II Cor. 6, 14—16 18 *11 Cor. 5,10 21 Gal. 5, 24 ) [*]( 2 ait ap. 0 se coufitentur eiV 3 enim atque] et ctl \'4 gent.] add. uitam agunt (deh) a cuni] tum Ozax non evitcJ fides (s exp.) a tum exp.a tantam cvilcl debet] add. sed evi1c1 5 nolite evi1c1 6 part. enim a 7 inst. om.i1 aut quae—Bel. om.abl 9 fidelis b1 10 infideli Ovailblcl quis B autem om.i1 templi i1 11 dei om.i1 12 sit ergo] si autem e ucl inter] in lł). nos] uos t1 atque] et Bvailcl distiuguitur e ccl disiungitur Вa.c.ç 13 sapiunt BOvzalcy 14 huic se uitae tv uitae huic se c1 huic uitae se eel. 15 qui et (et exp. a) Ba terrenai1 (a)et«rnam nesciunt uitam tvc1 metuunt zp.c. lBsemiuntap.c. fut. praem. ailbl 17 ueio ow.ec1 19 corp. sui Bva?cl 21 uitiis] add. dieente apostolo tvilcl enim] autem ec1 xpi sunt v; 23 seq(chwtur Otvza1 sequitur cl )

Duas certe conuersationis uias et distincta in diuersum itinera uiuendi in euangelio saluator ostendit: quam, inquit, spatiosa uia, quae ducit ad mortem, et multi sunt, qui intrant per eam, et rursum: quam arta uia, quae ducit ad uitam, et pauci sunt, qui inueniunt eam.

uide, quanta inter has uias separatio sit quantumque discrimen. illa ad uitam, haec tendit ad mortem, illa celebratur et teritur a multis, haec uix inuenitur a paucis; illa enim uitiis per consuetudinem quasi decliuior ac mollior et uelut quibusdam amoena floribus uoluptatum facile ad se rapit commeantem multitudinem, haec uero insueto calle uirtutum tristior atque horridior ab his tantum eligitur, quibus non tam delectatio itineris cordi est quam utilitas mansionis. asperam enim nobis et insuauem uirtutum uiam nimia effecit consuetudo uitiorum, quae si in partem alteram transferatur, inueniet, sicut scriptura dicit, semitas iustitiae leues.

ponamus ergo iam rationem uitae nostrae et, per quam potissimum gradiamur uiam, conscientia teste discamus. omne enim, quod agimus, omne, quod loquimur, aut de lata aut de angusta uia est. si cum paucis angustum iter et subtilem quandam semitam inuenimusad uitam tendimus; sin uero multorum comitamur uiam, secundum domini sententiam imus ad mortem. [*]( 2 *Matth. 7, 13 4 *Matth. 7,14 15 *Prou. 2, 20 ) [*]( 1 conuersionis U diuerso euc1 2 itinere cl salu. in eu. i1 ost. dicens Cvc1 inquit] lata (laeta c1) et ec1 3 uia est el 5 uia] uia et angusta est vi1 et angusta uia est ec1 6 inueJúant al separacio inter has uias B 7 que om.ejic1 uitam] mortem il haec] ista ev istam c1 ad mortem tendit evc1 mortem] uitam i1 8 celebr. a pluribus cvc1 teritur] tenetur evc1 9 uitiis] add. quasi BOzaa1 procliuior v 10 commeantium evilè 12 horr. uidetur evc1 tantum ab his a diligitur tvc1 18 enim om. cl nobis om. Bab1 14 suauem B efficit a facit eva\\;l uit. cons. ev 15 non transferatur ev transferas i\' inueniat ab1 inuenies i1 inuenietur ec1 16 semita euc1 semitam i1 leuis evc1 lenem i1 iam ergo e rat. iam i1 rationes όJ 17 et om.ec1 quam] quod Bp.c. potissime a1 uiam] iter B 18 discimus euc1 enim om.eel quodcumque evc1 omne quod-lata om.c1 omne quod loquimur om.e 19 si vi1, a\'a.c. 21 comit.] comitum imus Lebrun comitum comitamur Hartel ) [*]( LVI. Hieron. Epist. III. Hiiberg ) [*]( 22 )

Si igitur odio atque inuidia possidemur, si cupiditati et auaritiae cedimus, si praesentia commoda futuris praeferimus, per spatiosam uiam incedimus; habemus enim ad haec comitem multitudinem et late similium stipamur agminibus. si iracundiae libidinem explere uolumus, si iniuriam uindicare, si maledicenti maledicimus et aduersum inimicum inimico animo sumus, aeque cum plurimis ferimur. si uel adulamur ipsi uel adulantem libenter audimus, si uero gratiam (non) impendimus et magis offendere timemus animos hominum quam non ex animo loqui, de multorum item uia sumus.

tot nostri socii, quot extranei ueritatis. at e contrario, si ab his omnibus uitiis extranei sumus, si purum ac liberum praesentamus animum et omni cupiditate calcata solis studemus diuites esse uirtutibus, per angustam uiam nitimur. conuersatio enim ista paucorum est estque perrarum atque difficile idoneos itineris I comites reperire. quin etiam multi hac ire se simulant et per diuersa errorum diuerticula ad uiam multitudinis reuertuntur. adeo timendum est, ne, quos duces recti huius itineris habere nos credimus, eos comites habeamus erroris.

Si igitur inueniuntur exempla, quae nos per hanc ducant ad uitam et rectum euangelii tramitem teneant, sequenda sunt; sin uero ea uel deficiunt uel deficere putantur, apostolorum forma [*](5 < f. T Petr. 2. 23 ) [*]( 1 ergo c cupiditatE et(atque e) auaritia cvc1 2 cedimur vcl credimus il 3 inc. uiam evel hoc i1 comitum cvc1 4 iracundiam vi1c1—dia c lib. exp!.] expl.si lib. v libidinemque t1 o implere t1 uindicamus c remaledicimus cl (5 aduersus cvcl simus ax pluribus tvc1 7 audiuimus b1 8 uerum gratia Bp.c. uero gramen aa.c. uerum dicere gratia err1 non addidt. om. eodd. impedimus b1 -mur evc1; add. hominum cl tim. hom. an. a1 an. hom. tim. ilbl tim. homines cvc1 9 de] domino cvc1 nias imus crc1 10 nostri sunt$ocii a1 at om.eve1 11 pr. si Qtn.V omnibus his a1 omnibus om.Oz sunt. extr. vi1b1 extr.1 uacui cc1 praestamus an. erc1 an. praestamus c 14 paucorum ista abl pr. est imi.ab1 penanim] add. est il rarum bl idoneos] unius cv et unius cl huius itineris criV 15 repp. B reperit ab1 hac) add. uia v et] ac b] 16 reu.] diuertuntur a1 iileo cvc1 ideoque f\'1 17 huius recti i1 19 hancI add. uiam Bu (sed cf. fin. 15 hac) ducunt B 20 ad uitam] uiam cvc1 uiam ad nitam Hartel 21 definiunt cr diffiniunt c1 definerec1 definire c putant Crc1 )