Testimoniorum Libri Tres adversus Judaeos

Cyprian Saint, Bishop of Carthage

Cyprian. Saint. S. Thasci Caecili Cypriani Opera omnia, Pars I (Corpus Scriptorum Ecclesiasticorum Latinorum, Volume 3.1). Hartel, Wilhelm von, editor. Vienna: Gerold, 1868.

BONOS QVOSQVE ET IVSTOS PLVS LABORARE, SED TOLERARE DEBERE, QVIA PROBANTVR.

Apud Salomonem: Vasa figuli probat fornax et homines iustos temptatio tribulationis. Item in psalmo L: Sacrificium Deo spiritus contribulatus, cor contritum et humiliatum Deus non spernit. Item in psalmo XXXIII: Prope est Dominus Omnibus tribulatis corde et humiles spiritu saluabit. Item illic: Multae tribulationes iustorum, sed de his omnibus liberabit eos Dominus. Item in Iob: Nudus exiui de matris utero, [*]( 1 Ps. 33,19. 2 Rom. 13,7 sq. 6 Matth. 23,6 sq. 9 Io. 13,16 sq. 12 Ps. 81, 3. 15 Sir. 27, 5. 16 Ps. 50,19. 18 Ps. 33,19 sq. 21 Iob. 1,21 sq. ) [*]( 1 humilem L salnauit LM 3 cui nectigal uectigal om. W timorem W 8. 1. m. 2 alterum honorem om. W 4 uos om. LMBv 7 salntationes WLMv, salatationibus B hominibus] omnibus A 8 ne uocemini A, nolite nocari B, ne uocaneritis WLMv 11 misit eum A, illum misit W, se misit LMBv beati] felices WLB 12 LXXXI] LXXl MB 13 quoque .AMI iustus A 14 debere om. A 15 uas M propat W . 16 et tribulationes B item om. L 18 spernit AB, deepicit W, despiciet Lv prope A, proximo WLMBv 19 omnibus om. WLMBv tribulatis A, contribulatis WVLMB, contritiB c spus L 20 multa M tribulationes AW, flagella M, pressurae LBv sed etitC de A, exWLMBv his omnibus A, omnibus iUiaWLMBv eos] illos W 21 dominus om. LB item in A, de hoc ipso apud WLMBv utero matris meae Mv )

119
nudus etiam ibo in terram. Dominus dedit, Dominus abstulit: sicut Domino uisum est, ita factum est. sit nomen Domini benedictum. in his omnibus quae contigerunt ei nihil peccauit Iob labiis suis in conspectu Domini. Item in euangelio secundum Matthaeum: Beati qui lugunt, quoniam ipsi consolabuntur. Item secundum Iohannem: Haec locutus sum uobis, ut in me pacem habeatis, in saeculo autem pressuram: sed fidite, quoniam ego uici saeculum. Item apostolus ad Corinthios secunda: Datus est mihi stimulus carnis meae angelus satanae qui me colaphizet, ut non extollar. propter quod ter Dominum rogaui, ut discederet a me, et dixit mihi: sufficit tibi gratia mea. nam uirtus in infirmitate perficitur. Item ad Romanos: Gloriamur in spe claritatis Dei: non solum autem, sed et gloriamur in pressuris scientes quoniam pressura tolerantiam operatur, tolerantia autem probationem, probatio autem spem. spes autem non confundit, quia dilectio Dei infusa est cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis. Item in euangelio secundum Matthaeum: Quam lata et spatiosa uia est quae ducit ad interitum, et multi sunt qui introeunt per eam. quam arta et angusta uia est quae ducit ad uitam, et pauci sunt qui inueniunt eam. Item in Tobia: Vbi sunt iustitiae tuae P ecce quae pateris. Item in Sapientia Salomonis: In locis [*]( 5 Matth 5, 4. 6 lo. 16, 33. 9 II Cor. 12, 7 sq. 13 Rom. 5, 2 sq. 18 Matth. 7,13 sq. 21 Tob. 2,14 (22,23. v. lat.). 22 Prou. 28,28. ) [*]( 1 in] sub MBv terra L dominus dedit otn. A dedit et LM abetullit W 2 uisum est] placuit Mv 8 contingerunt B 5 beati] feUces LB qui lngunt A, lugentes W, plangentes LMBv consulabnntur A 7 saeculum B pressuram habebitis v fidete AWLBM1, confidite M* 8 saeeulum] mundum Mv item apostolus A, de hoc ipso WLMBv 9 sathanae B 10 colaflzet AW ut om. A ertollor A ter om. B deum B 11 sufficiat V 12 mea om. W in M 8.1. m. 2 in infirmitate om. B 13 caritatis A et om. B 14 tolerantiam] pacientiam W 15 tolerantia] patientia W probationem autem MI probatioDem prob. autem om. B 16 confudit B diffoaa W in cordibus WMBv 17 in euangelio om. WLMBv 18 quam WM, quia A, quid YLB 19 introeunt] introeant LV, intrant Mv per om. A quam] quiA, quid LVB 20 uia est et angustaal 21 eam inueniunt WLMBv tobiam B, tobian M u*bi A )
120
impiorum gemunt iusti: in illorum autem perditione abundabunt iusti.

NON CONTRISTANDVM SPIEITVM SANCTVM QVEM ACCEPIMVS.

Paulus apostolus ad Ephesios: Nolite contristare Spiritum sanctum Dei, in quo signati estis in diem redemptionis. omnis amaritudo et ira et indignatio et clamor et blasphemia auferentur a uobis.

IRACVNDIAM VINCENDAM ESSE NE COGAT DELINQVERE.

Apud Salomonem in Prouerbiis: Melior est uir patiens quam fortis. qui enim iracundiam continet melior est quam qui ciuitatem capit. Item illic: Inprudens eadem die enuntiat iram suam, abscondit autem inhonorationem suam astutus. Item apostolus ad Ephesios: Irascimini et nolite peccare. sol non occidat super iracundiam uestram. Item in euangelio secundum Matthaeum: Audistis quoniam dictum est antiquis: non occides, qui autem occiderit reus erit iudicio. ego autem dico uobis quia omnis qui irascitur fratri suo sine causa reus erit iudicio.

INVICEM SE FRATRES SVSTINERE DEBERE.

Paulus apostolus ad Galatas: Considerans te ipsum, ne et tu tempteris. alter alterius onera sustinete et sic inplebitis legem Christi. [*]( 4 Eph. 4, 30. uq. 9 Prou. 16, 32. 11 Prou. 12,16. 13 Eph. 4, 26. 15 Matth. 5, 21 sq. 20 Gal. 6,1 sq. ) [*]( 1 perditionem WLBM1 v 4 paulus apostolus om. WLMB; apostolus om. V ad] apud WLM 5 die Mv 6 omnis om. M blasphemiae M 7 auferatur WB nobis cum omni malitia B 8 uinoenda W ne] ut non B 9 paroemiis WMLB est om. B 10 quam sortis A, forti WLMBv continet] contempnit WB, contemnit M 11 ciuitatem A, urbem LMv, orbem WB die om. A, diem B dinuntiat A, nuntiat LB 12 inorationem W1 suam om. B 13 apostolus om. WLMBv irascemini W peccare] delinquere LB 15 quoniam] quia Mv 16 iudicio om. B 17 sine causa ereaum in L 20 paulus apostolus om. WLMBv calathas A considerans te ipsum A, in contemplatione (...em MB) habentes unusquisque WLMBv 21 tu tempteris A, uos temptemini WLMBv; cf. Gr.: axontiv atavrov, firj ttal av nttQa- συης alter alterius A, alter alterutrum B, alterutrum WMBv onera ura W adinplebitis W LMBv; cf. epist. 52 c. 16 )

121